Ứng dụng hữu ích từ bàn học cải tiến

(BLC) - Nổi bật về ý tưởng sáng tạo, có tính ứng dụng cao đã giúp dự án “Bàn học cải tiến” của nhóm tác giả: Đinh Đức Tiến, Phạm Quỳnh Sơn (Trường THCS Đoàn Kết, thành phố Lai Châu) vinh dự là 1 trong 2 dự án giành giải nhất tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2016-2017 vừa được Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Đa tác dụng - là cụm từ chúng tôi dùng để miêu tả về chiếc bàn học cải tiến khi tận mắt chứng kiến. Bởi đây là sáng chế không chỉ đơn thuần theo nghĩa đen: sử dụng trong học tập còn có chức năng phục vụ nhu cầu giải trí. Bởi theo Đức Tiến lí giải, chiếc bàn có các bộ phận: chân bàn, bảng phụ, mặt bàn và ghế. Một số bộ phận được cải tiến như: mặt bàn, ghế, bảng phụ nên thuận lợi cho thầy, cô giáo trong quá trình tổ chức các tiết dạy có nhiều hoạt động nhóm, tập thể. Đồng thời giúp học sinh dễ dàng trong quá trình di chuyển, quan sát, báo cáo, giải trí và sinh hoạt, chống cong vẹo cột sống. Để có được sản phẩm như vậy, nhóm đã tiến hành nghiên cứu tổng quan chiếc bàn học thực tế, sử dụng phần mềm trên máy tính vẽ hình chiếu, mô hình 3D. Từ khi bắt đầu đến hoàn thiện các em đã mất 3 tháng, trong đó nguyên liệu chủ yếu là tận dụng (phao nước, bánh xe, sắt thừa, hộp bánh, ăngten...), dễ kiếm, dễ làm. Trong quá trình nghiên cứu, với sự giúp đỡ của cô giáo Nguyễn Quỳnh Thim (giáo viên bộ môn tin - công nghệ), các em đã vận dụng kiến thức từ các môn công nghệ, vật lí, sinh học, toán học và thực tiễn cuộc sống.

Nhóm tác giả cùng cô giáo hướng dẫn hoàn thiện sản phẩm bàn học cải tiến.

Sau khi lắp ráp, chiếc bàn học có các chức năng: chân bàn có bánh xe dễ di chuyển và có chốt hãm (thay đổi độ cao của bàn). Bảng phụ: trên mép bàn thiết kế 1 khớp xoay đa năng (quay lên để ốp lên mặt bàn thực hiện chức năng thảo luận, quay xuống che phía trước bàn, quay tròn trên mặt bàn giúp thư ký nhóm thảo luận có thể ngồi bất kỳ vị trí nào của bàn cũng có thể viết được kết quả thảo luận). Trụ bảng phụ: gắn với bảng phụ 2 mặt có thể viết bằng phấn hay bút dạ, nâng lên để nhóm báo cáo kết quả tại chỗ, quay 3600 giúp các nhóm khác quan sát, hạ xuống và gập lại để tiếp tục thảo luận hoặc cất đi. Mặt bàn có 2 lớp: lớp trên là 4 tấm ghép tạo mặt phẳng, khi đóng làm mặt bàn học, khi mở ra là lớp dưới để chơi cờ vua, thảo luận nhóm lớn và có hộp thụt, nắp đậy đựng cờ. Giữa lớp trên với lớp dưới dùng bản lề tịnh tiến nên mặt bàn có thể đóng mở được 2700. Ghế ngồi có thể kéo ra hoặc đẩy giấu vào gầm bàn bằng đường ray và có bánh xe, gầm ghế có thêm ngăn tủ nhỏ đựng đồ cá nhân: giày thể dục, áo mưa, mũ bảo hiểm.

Hoàn thiện sáng chế, nhóm tác giả phải tiến hành 3 bước nghiên cứu với rất nhiều nội dung, phần việc. Đó là thiết kế bản vẽ trên máy vi tính; dựng mô hình; tạo mẫu trên chất liệu formake loại 1cm (tạo các sáng chế chính gồm chân bàn, ghế, bản lề tịnh tiến).

Tìm hiểu chúng tôi được biết, lí do nhóm tác giả lựa chọn dự án bởi mặc dù hiện nay tại các nhà trường hệ thống bàn ghế cho học sinh đảm bảo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế. Tuy nhiên, trong quá trình học tập, những chiếc bàn chỉ có mục đích duy nhất là kê vở viết, kê bảng nhóm, nhưng các tiết học, thầy cô áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau: thảo luận nhóm và đồ dùng cần thiết là bảng phụ. Việc chuẩn bị cho thảo luận nhóm, học sinh thường phải di chuyển chỗ ngồi, di chuyển lấy bảng phụ, thảo luận xong lại phải lên bảng để báo cáo rất mất thời gian mà lớp học đôi khi lộn xộn. Sau mỗi giờ học căng thẳng, học sinh muốn chơi cờ vua cần mang theo đồ và cất giữ bất tiện. Khi trực nhật thì vướng ghế ngồi. Chính vì vậy, Đức Tiến và Quỳnh Sơn đã nảy ra ý tưởng làm cách nào không phải khiêng bàn tạo nhóm, ra khỏi chỗ lấy bảng phụ, lên bảng trình bày báo cáo mà vẫn hiệu quả, vệ sinh trực nhật thuận tiện. Với ý tưởng táo bạo và mới mẻ đó, được sự giúp sức của cô giáo bộ môn, dự án “Bàn học cải tiến” đã hoàn thành và chính giải thưởng cao nhất tại Cuộc thi vừa qua khẳng định rõ hơn “không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền”.

Đề cập đến vấn đề này, tôi chợt nhớ tới lời khẳng định của đồng chí Hoàng Đức Minh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2016-2017, thành công của Cuộc thi không chỉ ở số lượng dự án mà khẳng định sự nhiệt tình, tính chủ động, say mê nghiên cứu khoa học của học sinh trong toàn tỉnh. Các dự án có tính thiết thực, thường bắt nguồn từ yêu cầu thực tiễn, cuộc sống hàng ngày của người dân địa phương trong tỉnh. Qua đó tạo nên phong trào nghiên cứu khoa học và là tiền đề cho hoạt động sáng tạo của tuổi trẻ.

“Chúng em mong muốn dự án được đưa vào sản xuất phục vụ cho hoạt động giáo dục của các nhà trường” - giờ đây điều đó đã có đủ căn cứ để nhóm tác giả thêm kỳ vọng được hiện thực hóa trong thời gian không xa. Bởi dự án của các em chính thức được Ban Tổ chức cuộc thi lựa chọn tham gia dự thi cấp quốc gia trong thời gian tới.

Kết thúc bài viết, chúng tôi xin chúc cho dự án “Bàn học cải tiến” của Đức Tiến và Quỳnh Sơn sẽ mang về giải thưởng cao tại cuộc thi sắp tới và thêm một lần nữa vinh danh ngôi trường đã giúp các em ươm mầm tương lai.

Hoàng Nam

Các tin tức khác