Than Uyên bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc

(BLC) - Là vùng đất có nhiều dân tộc sinh sống với những nét đẹp văn hoá riêng, huyện Than Uyên chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống, góp phần cải thiện và nâng cao mức hưởng thụ văn hoá cho đồng bào địa phương. 

Mỗi dịp tết đến xuân về, đến huyện Than Uyên, du khách lại được thưởng thức âm thanh của tiếng đàn tính tẩu, tiếng chiêng, tiếng trống rộn rã, tươi vui; hòa mình vào điệu xòe đoàn kết. Thanh niên tay cầm khèn, thiếu nữ xúng xính váy áo đủ sắc màu xuống phố tìm bạn; người lớn tuổi mang lu cở đựng nông sản xuống chợ bán, mua sắm đồ tết. Kinh tế phát triển, khắp bản trên, mường dưới, nhà sàn, nhà kiên cố xây dựng nhiều hơn. Theo đó, giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được chú trọng giữ gìn, phát huy như: trang phục, nếp nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, đàn tính - hát then, múa xòe, lễ hội xòe chiêng đầu xuân; lễ cấp sắc, tết cổ truyền dân tộc Mông...

 

Một buổi luyện tập của các thành viên Câu lạc bộ hát then - đàn tính xã Hua Nà.

Bà Hoàng Thị Liễu - Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Than Uyên cho biết: “Những năm qua, các cấp uỷ Đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở luôn quan tâm lãnh, chỉ đạo làm tốt công tác bảo tồn, kế thừa và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, văn hoá cách mạng (bao gồm cả văn hoá vật thể và phi vật thể) của đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Thông qua hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn lịch sử, tổ chức lễ hội, chúng tôi đề nghị cấp có thẩm quyền ra quyết định công nhận các di tích văn hoá. Mỗi năm, Phòng phối hợp với cơ sở tổ chức 15 - 20 chương trình văn hóa văn nghệ. Các làn điệu dân ca, dân vũ của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn được chú trọng khai thác, phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân”.

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, công tác bảo tồn và phát huy, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số được Đảng bộ, chính quyền huyện Than Uyên đặc biệt quan tâm. Huyện xây dựng chương trình, kế hoạch sưu tầm, khảo cứu, phục dựng bảo tồn và giới thiệu những di sản văn hóa, văn nghệ dân gian tiêu biểu của các dân tộc thiểu số trên địa bàn. Việc sưu tầm, bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc gắn liền với xây dựng đời sống văn hóa mới, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan; thực hiện tốt phương châm “xây” đi đôi với “chống”, trong đó lấy “xây” là chính.

Trên cơ sở khảo sát, kế thừa và từ sự đồng thuận của người dân, huyện đã phục dựng một số lễ hội truyền thống của dân tộc Thái, Mông. Nổi bật là khôi phục và phát triển nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Thái; thành lập Hợp tác xã dệt thổ cẩm tại xã Mường Cang, 2 Câu lạc bộ hát then - đàn tính tại xã Mường Cang và Hua Nà. Hàng năm, dịp tết đến xuân về, từng xã, cụm xã đều tổ chức lễ hội đầu xuân cho Nhân dân vui chơi, biểu diễn các tiết mục văn nghệ, thi đấu thể thao. Trong lễ hội, chú trọng khai thác hoạt động văn hóa văn nghệ mang đậm bản sắc địa phương, các trò chơi dân gian (kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy, tù lu, tó má lẹ, nhảy bao bố, đi cà kheo) và thi ẩm thực (giã bánh dày của người Mông, làm cơm lam, cá nướng của người Thái…). Các thôn, bản cũng tổ chức hoạt động vui chơi, tạo động lực cho Nhân dân thêm phấn khởi, hăng hái lao động sản xuất. Từ năm 2012, huyện duy trì tổ chức Ngày hội Văn hoá - Thể thao các dân tộc với nhiều chương trình văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao mang đậm bản sắc dân tộc. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào của mỗi người dân Than Uyên về mảnh đất giàu bản sắc văn hóa.

Năm 2009, Nhà văn hóa Bản Lướt (nơi thành lập Ban Cán sự Đảng đầu tiên của tỉnh Lai Châu) được UBND tỉnh ra Quyết định công nhận là di tích lịch sử cách mạng. Năm 2011, Di chỉ khảo cổ học Thẩm Đán Chể được UBND tỉnh công nhận xếp hạng di tích cấp tỉnh. Đến nay, huyện phát hành 3 cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Than Uyên”, “Lịch sử Đảng bộ xã Mường Kim” và “Lịch sử Đảng bộ xã Khoen On”. Đây thực sự là “địa chỉ đỏ” để huyện làm tốt công tác giáo dục truyền thống cách mạng và các giá trị văn hoá của dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay. Riêng về văn hóa phi vật thể của các dân tộc trên địa bàn khá đa dạng, phong phú gồm các loại hình nghệ thuật ca múa nhạc, lễ hội, ẩm thực, sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ,… được quan tâm khôi phục.

“Các lễ hội dân gian mang đậm sắc thái văn hóa, tâm linh của dân tộc trên địa bàn huyện được khôi phục như: lễ cấp sắc (dân tộc Dao); lễ cầu phúc, cầu thọ (dân tộc Mông); lễ cúng bản, hội xòe chiêng (dân tộc Thái)… Đây là tâm điểm của sinh hoạt cộng đồng, khắc họa đậm nét ước vọng chinh phục thiên nhiên, khát vọng mưa thuận gió hòa, bản làng yên ấm, con người khỏe mạnh, vạn vật sinh sôi” - bà Hoàng Thị Liễu - Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện cho biết thêm.

Từ công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy các nét đẹp, giá trị văn hoá truyền thống của các dân tộc trong huyện Than Uyên đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, đời sống tín ngưỡng tâm linh của Nhân dân. Qua đó, góp phần xoá bỏ những hủ tục lạc hậu, quảng bá tiềm năng du lịch của huyện.

Đến nay, huyện Than Uyên có 92 đội văn nghệ cơ sở, 2 Câu lạc bộ hát then - đàn tính; 3 di tích được công nhận xếp hạng di tích cấp tỉnh: Di tích lịch sử cách mạng “Nhà văn hóa Bản Lướt”, Di chỉ khảo cổ học Thẩm Đán Chể, Quần thể hang động Bản Mè - xã Ta Gia.

Phương Ly

Các tin tức khác