Gỡ khó cho các hộ ở khu giãn dân Lở Thàng

Thực hiện chương trình giãn dân theo quy hoạch nông thôn mới của xã Thèn Sin (huyện Tam Đường), tháng 11/2016 nhiều hộ ở 2 bản: Lở Thàng 1, Lở Thàng 2 tự nguyện di dời lên khu giãn dân Lở Thàng. Tuy nhiên, đời sống của người dân nơi đây còn gặp nhiều khó khăn cần được tháo gỡ để yên tâm ổn định cuộc sống.

Về nơi ở mới

Những ngày đầu tháng 4, chúng tôi về khu giãn dân Lở Thàng tìm hiểu cuộc sống của bà con sau khi rời nơi ở cũ để xây dựng cuộc sống trên vùng đất mới. Đến thời điểm này, xã Thèn Sin có 12/57 hộ ở bản Lở Thàng 1, Lở Thàng 2 tự nguyện lên khu giãn dân sinh sống. Đường lên khu giãn dân thuận lợi vì được bêtông hóa. Khó có thể ngờ rằng chỉ cách đây vài năm về trước, đây chỉ là khu đồi hoang, lau sậy và cỏ dại mọc um tùm, vậy mà nay những ngôi nhà vững chãi mọc lên, nhiều hộ tận dụng đất phát triển chăn nuôi, trồng rau, tiếng nói chuyện, cười đùa vang vọng cả núi rừng. 

Gia đình chị Lù Thị Chung - một trong những hộ đầu tiên tự nguyện lên khu giãn dân Lở Thàng để an cư lạc nghiệp. Trong ngôi nhà đơn sơ, chị Chung chia sẻ: “Trước đây, cuộc sống gia đình mình khó khăn, lo bữa ăn hàng ngày còn khó chứ làm gì có tiền mua đất ở. May nhờ ông ngoại thương nên cho vợ chồng về ở chung nhà tại bản Lở Thàng 1. Nhưng căn nhà nhỏ chật chội trong khi đó 3 con đã lớn cần có không gian riêng. Khi biết xã có chủ trương di giãn dân lên vùng đất mới, gia đình tôi tự nguyện đăng ký. Cuối tháng 11/2016, vợ chồng tôi quyết định lên khu giãn dân Lở Thàng san đất làm nhà”.

Dù đã dựng nhà nhưng do thiếu nước sinh hoạt, một số hộ ở khu giãn dân Lở Thàng (xã Thèn Sin, huyện Tam Đường) bỏ về nơi ở cũ.  

 Ngày mới lên Lở Thàng, để có tiền dựng nhà, chị vay Ngân hàng Chính sách xã hội huyện 15 triệu đồng mua ngói, ximăng. Vì không đủ tiền nên anh chị chỉ dựng ngôi nhà tạm, trong nhà cũng không có gì đáng giá nhưng với anh chị rất hạnh phúc bởi đây là ngôi nhà do bàn tay mình dựng lên. Hàng ngày, để có tiền trang trải cuộc sống, chị chăn nuôi lợn, thỏ, thời gian rảnh rỗi thì đi làm thuê với hy vọng cuộc sống sau này sẽ ấm no hơn.

Còn với thanh niên Hò A Bích (bản Lở Thàng 1), việc có đất làm nhà với anh là cả một kỳ tích bởi chưa bao giờ anh dám mơ mình có ngôi nhà riêng để ở. Theo chia sẻ của anh Bích, gia đình thuộc hộ nghèo, đất sản xuất ít, đại gia đình gồm 6 nhân khẩu ở trong căn nhà nhỏ rộng chừng vài trăm mét vuông. Do đó, khi Trưởng bản tuyên truyền, vận động các hộ lên khu giãn dân sẽ được cấp đất (400m2/hộ) để làm nhà, anh Bích chủ động tách khẩu và đầu tháng 3/2017 di chuyển lên nơi ở mới. Để xây căn nhà cấp bốn kiên cố vững chắc, anh mạnh dạn vay Ngân hàng Chính sách xã hội 70 triệu đồng. Đến nay, căn nhà hoàn thiện, giờ gia đình không còn lo lắng mỗi khi mùa mưa đến. Về nơi ở mới tuy còn bộn bề khó khăn, thiếu thốn, hàng ngày, vợ chồng anh phải đi hơn 3km mới đến đất canh tác nhưng anh Bích vẫn tin cuộc sống tươi đẹp đang bắt đầu trên vùng đất mới.

Tại Lở Thàng, chúng tôi vẫn gặp hình ảnh một số hộ đang san nền nhà chuẩn bị vật liệu để sang tháng tiến hành dựng nhà. Nhiều gia đình tranh thủ trồng rau, bắt tay xây dựng chuồng trại phát triển chăn nuôi, cải thiện cuộc sống gia đình. Khi màn đêm buông xuống, ánh điện tỏa sáng lung linh, bữa cơm gia đình đầm ấm, chúng tôi được hòa mình trong những câu chuyện xung quanh về cuộc sống bà con dân tộc Giáy nơi đây.

Còn nhiều khó khăn

Tìm hiểu chúng tôi được biết, bản Lở Thàng 1 có 95 hộ, 437 nhân khẩu; bản Lở Thàng 2 có 80 hộ, 364 nhân khẩu, chủ yếu dân tộc Giáy sinh sống. Mặc dù số hộ đông nhưng tổng diện tích của hai bản chỉ có 494,2ha nên nhà ở chật chội, nhiều thế hệ cùng chung sống. Ngoài ra, bản Lở Thàng 1, Lở Thàng 2 có tới 30 nhà chưa đảm bảo “3 cứng” (nền cứng, tường cứng, mái cứng), một số gia đình muốn tách khẩu nhưng không có đất để ở. Cá biệt vì diện tích đất chật hẹp nên việc di dời chuồng trại ra xa gia đình cũng khó thực hiện. Bởi, làm xa nhà mình thì lại gần nhà hàng xóm, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người xung quanh. Trong khi đó, muốn chuyển đất ruộng thành đất thổ cư thì lại không được phép nên việc bố trí nhà ở dân cư cho các gia đình rất khó. Chính khó khăn này ảnh hưởng đến việc thực hiện tiêu chí nhà ở dân cư và tiêu chí môi trường của xã Thèn Sin trong xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, thực hiện Đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới, xã Thèn Sin quy hoạch vùng trồng chè, nghĩa trang, khu giãn dân với tổng diện tích 30ha. Riêng khu giãn dân Lở Thàng có diện tích 3ha. Để bà con bản Lở Thàng 1, Lở Thàng 2 đồng thuận tự nguyện di dời lên vùng đất mới, cấp ủy, chính quyền xã, các ban, ngành, đoàn thể tích cực tuyên truyền, phân tích, vận động bà con. Nhờ đó, đến nay 12/57 hộ đăng ký đã di chuyển lên khu giãn dân, 36 hộ tiến hành san nền nhà. 

Chia sẻ với chúng tôi, đồng chí Giàng A Thanh - Bí thư Đảng ủy xã Thèn Sin cho biết: “Hiện nay, các hộ ở khu giãn dân phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trong đó bất cập lớn nhất là chưa có công trình nước hợp vệ sinh, chưa có rãnh xả nước thải. Hơn nữa, các hộ di chuyển lên chủ yếu là các hộ nghèo, xã không có nguồn kinh phí hỗ trợ nên từ việc san nền nhà, di chuyển đến việc dựng nhà bà con phải tự bỏ tiền ra”. Để khắc phục khó khăn trước mắt, xã Thèn Sin liên hệ với doanh nghiệp có máy xúc lấy giá thấp nhất cho bà con khi tiến hành san nền nhà (1 triệu đồng/nền nhà). Riêng các hộ nghèo chưa có tiền trả, xã đứng ra cam kết với doanh nghiệp cho người dân nợ 4 - 5 tháng có tiền sẽ trả. Đối với đường nước, xã vận động các hộ trong xã ủng hộ 100 nghìn đồng/người và vận động 12 hộ đã di chuyển đóng 200 nghìn đồng/hộ mua dây kéo nước trên đầu nguồn về dùng. Tuy nhiên, do nguồn nước đầu nguồn xa gần 2km nên nguồn nước không đảm bảo, mùa khô thì nước chảy nhỏ giọt, mùa mưa rất đục, không đảm bảo vệ sinh.

Chị Vùi Thị Tư (bản Lở Thàng 2) tâm sự: “Gia đình tôi tự nguyện lên đây theo chương trình di giãn dân từ cuối năm 2016 nhưng hiện tại gặp khó khăn, nguồn nước không đủ dùng chứ chưa nói đến phát triển chăn nuôi, trồng trọt, mặc dù gia đình đã xây bể chứa nhưng không có nước để tích trữ. Nuôi mấy con lợn nhưng cũng không có nước rửa chuồng trại nên bốc mùi gây ô nhiễm. Chúng tôi mong muốn huyện, tỉnh sớm đầu tư cho bà con công trình nước hợp vệ sinh, yên tâm ổn định cuộc sống mới”.

Được biết, do chưa có nguồn nước nên gia đình anh Lù A Xén (bản Lở Thàng 2) và Hoàng A Múng (bản Lở Thàng 1) dù đã dựng nhà nhưng vẫn bỏ về nơi ở cũ, thuận tiện cho sinh hoạt làm ăn cũng như cho con đi học. Trong năm 2017, xã Thèn Sin đề ra mục tiêu vận động 3 - 4 hộ di chuyển lên khu giãn dân Lở Thàng nhưng để thực hiện được là rất khó vì bà con đều chung suy nghĩ khi nào có nguồn nước ổn định các hộ mới lên. 

Để việc di giãn dân đạt hiệu quả cao, tạo điều kiện cho Nhân dân yên tâm gắn bó với nơi ở mới, thiết nghĩ, huyện, tỉnh cần có nguồn vốn hỗ trợ bà con đầu tư nguồn nước hợp vệ sinh, có chính sách hỗ trợ người dân cũng như mở các lớp tập huấn, dạy nghề tạo việc làm cho bà con ổn định cuộc sống.

Hà Tĩnh

Các tin tức khác