Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu: Khó khăn trong cung cấp nước sinh hoạt vào mùa khô

(BLC)_ Hiện đang vào mùa khô song việc cung ứng nước cho nhân dân trên địa bàn thị xã Lai Châu đang gặp rất nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng trên nếu chỉ trông chờ vào Công ty TNHH Xây dựng và Cấp nước thì chưa đủ mà rất cần phải có sự quan tâm giúp đỡ của tỉnh và các ngành chức năng.

Đã gần 7 năm nay, cứ bắt đầu vào tháng 4, Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu nước lại phải huy động công nhân tập kết tại nhà máy lọc nước (khu vực Trại Ngựa thuộc xã San Thàng, thị xã Lai Châu) để giữ nguồn nước sạch, đảm bảo cung cấp nước sinh hoạt cho nhân dân trên địa bàn thị xã. Những năm trước, bà con chỉ chặn dòng dẫn nước về ruộng, nhưng mùa khô năm nay, một bộ phận nhân dân 2 xã San Thàng (thị xã Lai Châu) và Giang Ma (Tam Đường) đã đổ cát vào bể lọc nước khu vực đầu nguồn, khiến cho hoạt động cung ứng nước cho nhân dân trên địa bàn thị xã gặp nhiều khó khăn.

“Khát” giữa lòng thị xã

Từ đầu tháng 4 đến nay, cuộc sống nhiều hộ dân trên địa bàn thị xã bị đảo lộn vì phải sống trong tình cảnh không có nước sinh hoạt. Người dân hoang mang, lo lắng bởi không biết khi nào mới có nước trở lại.

Cán bộ Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu kiểm tra nguồn nước.

Ông Nguyễn Thanh Bình -  tổ 11, phường Đoàn Kết bức xúc nói: “Bắt đầu từ ngày 9/4 đến nay, ống dẫn nước về bể của gia đình tôi luôn trong tình trạng khô kiệt. Hiện nay, để khắc phục tình trạng thiếu nước, gia đình tôi phải mua nước với giá 200.000 đồng/téc để sử dụng. Nhưng không phải nhà nào cũng có điều kiện mua nước, những gia đình khó khăn thì phải tiết kiệm từng giọt nước để phục vụ cho việc ăn uống, còn tắm giặt thì đến nhờ người thân hoặc bạn bè”.

Theo ông Bình thì trong tổ ông có khoảng 60 hộ dân đang thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Nhiều nhà có máy giặt cũng không được dùng, phải giặt tay, rồi tận dụng nước giặt lần cuối lau nhà, cửa, dội rửa nhà vệ sinh…

Còn ông Nguyễn Doãn Khuy, tổ 6 phường Quyết Thắng than thở: “Đã 2 tháng nay, không có một giọt nước nào chảy về bể. Những năm trước thì mất nước từ 2 đến 3 ngày, giờ thì cắt luôn cả tháng. 2 ông bà già dùng không nhiều nhưng mất nước triền miên cũng phải tìm cách khắc phục bằng cách giảm tối đa sử dụng nước, nhờ anh con trai mỗi ngày trở cho bố mẹ 2 đến 3 can nước về dùng tạm”. Theo chân ông, chúng tôi đến thăm chục hộ dân trong tổ, nhưng hầu hết các bể chứa nước chỉ còn nhìn thấy đáy.

Mặc dù chưa có số liệu thống kê nhưng theo khảo sát của nhóm phóng viên thì tình trạng thiếu nước sinh hoạt thường tập trung ở các hộ dân sinh sống xa trung tâm thị xã hoặc ở dãy 2, dãy 3 dọc theo trục quốc lộ 4D. Và nguy cơ thiếu nước sẽ còn lan rộng khi mùa khô đang bắt đầu bước vào giai đoạn cao điểm...

Nguyên nhân do đâu?

Để tìm hiểu rõ nguyên nhân, chúng tôi tìm đến Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu, được biết nguyên nhân chính của tình trạng trên là do một số hộ dân thuộc 2 xã San Thàng, Giang Ma đã chặn dòng nước sạch phía đầu nguồn dẫn vào đập đầu mối để đưa nước về sử dụng cho việc canh tác lúa nước, khiến cho bể lọc không đủ nước dẫn về nhà máy lọc xử lý nước.

Đi dọc theo con suối Thèn Pả đến khu vực đầu nguồn cung ứng nước cho nhân dân thị xã, đang vào mùa khô nên nước ở lòng suối gần như cạn kiệt. Có mặt tại đập đầu mối, điều khiến chúng tôi hết sức ngạc nhiên là nguồn nước đục ngầu, sủi đầy bọt thì chảy vào đập đầu mối dẫn về bể lọc, trong khi nguồn nước trong vắt lại dẫn về ruộng của nhân dân.

Gần chục công nhân của Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu nước đang vệ sinh bể lọc dưới cái nắng như thiêu như đốt. Anh Trần Văn Kiềm gạt những giọt mồ hôi trên khuôn lấm đầy bùn đất nói: “Đêm qua, các hộ dân đổ bao cát vào đầy bể lọc, suốt từ sáng đến giờ anh em phải vệ sinh, nạo vét bể lọc, chỉnh lại dòng chảy đảm bảo đủ nước dẫn về nhà máy lọc nước. Chúng tôi thật sự rất vất vả vì cứ phải đi điều chỉnh, nắn dòng, nạo vét bể lọc như thế này”.

Cũng theo công nhân trong Công ty thì hiện có 3 nguồn nước (đều lấy từ nguồn Tả Lèng - Tam Đường) để phục vụ nhu cầu nước sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn thị xã. Nguồn nước chính lấy từ bản Thèn Pả có dung tích lưu lượng từ 2.000 đến 3.000 mét khối/ngày đêm. Song nguồn nước này chia làm 2 nhánh rẽ về đập đầu mối. Một nhánh chảy thẳng còn một nhánh cách Nhà máy nước 6km đã chảy qua ruộng lúa của bản Thèn Pả. Lượng nước này sau khi dùng cho việc canh tác lại được hồi về suối Tả Lèng ngay phía trên đập lấy nước của Nhà máy nước. Vì vậy mới có hiện tượng cùng một nguồn suối Tả Lèng mà xuất hiện 2 dòng đục – trong.

“Nguồn nước chảy qua ruộng đất canh tác của nhân dân nên việc lọc bỏ các tạp chất, thuốc bảo vệ thực vật, các loại phân bón… đang là vấn đề nan giải đối với nhà máy xử lý nước. Không lấy nước đục thì không đủ cung ứng, lấy nước đục, bẩn này thì việc lọc sạch rất vất vả, tốn kém và trong quá trình lọc, xử lý phải thải đi một lượng nước khá lớn nên không đủ để cung ứng nước cho các hộ ở xa trung tâm thị xã ” -  Ông Nguyễn Cao Cửu – Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Cấp nước Lai Châu trăn trở về việc sản xuất và cung ứng nước cho nhân dân.

Để giải quyết tình trạng thiếu nước sản xuất cho việc canh tác lúa nước của nhân dân, Công ty TNHH Xây dựng và Cấp nước Lai Châu đã đầu tư 2 hệ thống đường ống dẫn nước, mỗi đường ống có kích thước phi 150 để dẫn về ruộng cho nhân dân. Song vào thời điểm vụ mùa, cần nước để ngâm ruộng, gieo mạ và cày cấy nên bà con cứ chặn dòng rồi tự ý dẫn nước về ruộng qua mương đất tự khơi ra mà không biết mương đất chưa được kiên cố nên quá trình chảy, nước bị thẩm thấu khi đến ruộng chỉ còn 20% so với khu đầu nguồn, khi nước mới bắt đầu chảy vào kênh…

Cần có giải pháp lâu dài

Tại buổi làm việc với UBND xã San Thàng về việc tranh chấp nguồn nước, ông Bùi Hữu Cam - Chủ tịch UBND xã cho biết: Xã San Thàng có 35ha lúa, hoa màu và thủy sản bị ảnh hưởng bởi thiếu nguồn nước sản xuất. Nhưng đến thời điểm này, San Thàng chưa vào vụ sản xuất nên việc chặn nguồn nước chủ yếu là do bà con xã Giang Ma thực hiện. Đến khi vào vụ thì còn vất vả hơn nhiều. Chúng tôi cũng đã báo cáo tình trạng trên với UBND thị xã và được biết trong thời gian tới sẽ được tu sửa kênh mương nhằm giảm bớt lượng nước bị thẩm thấu khi dẫn về đến ruộng. Tuy nhiên để có giải pháp lâu dài và bền vững thì cần có sự giúp đỡ của tỉnh, huyện trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho bà con chứ nhu cầu lấy nước phục vụ sản xuất của họ cũng hoàn toàn chính đáng.

Theo ý kiến của các hộ dân bị ảnh hưởng bởi nguồn nước sản xuất thì bà con sẽ không chặn dòng nếu ban ngày Công ty xả nước vào bể thì tối đến lượt bà con lấy nước về ruộng. Tuy nhiên phương án đó không khả thi vì để dẫn nước về đến khu vực thị xã, nguồn nước phải đảm bảo dòng chảy ổn định, nhà máy phải hoạt động 24/24 nếu không có nước và phải ngừng sản xuất thì sau khi xử lý phải mất 7 đến 10 tiếng sau đường ống mới thông và nước mới chảy về được. Như vậy việc cung ứng nước của Công ty nước sẽ bị ảnh hưởng.

Hiện nay, với công suất thiết kế 8.000m3 nước/ngày đêm, Công ty TNHH Xây dựng và cấp nước Lai Châu hoàn toàn có khả năng cung ứng đủ nguồn nước cho nhân dân trên địa bàn thị xã. Song trước tình trạng nguồn nước phục vụ sinh hoạt đang bị “chia sẻ” với nước phục vụ sản xuất, Công ty rất mong nhận được sự quan tâm của tỉnh, huyện và các ngành chức năng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho nhân dân khu vực đầu nguồn nước, chấm dứt tình trạng ngăn chặn nguồn nước, để Công ty thực hiện tốt vai trò cung ứng đủ nước sinh hoạt cho nhân dân vào mùa khô.

Phương Lan

Các tin tức khác