Khó khăn xây dựng nông thôn mới ở Mường Kim

(BLC) - Năm 2017, xã Mường Kim (huyện Than Uyên) đăng ký hoàn thành 3 tiêu chí nông thôn mới: cơ sở vật chất trường học; thu nhập bình quân đầu người; hệ thống chính trị vững mạnh. Tuy nhiên, cả 3 tiêu chí đều không thể “cán đích”.

Trong chuyến đi thực tế của Lớp trung cấp Lý luận - Hành chính K83 (Trường Chính trị tỉnh) giữa tháng 1 vừa qua, chúng tôi - học viên của lớp được đồng chí Nguyễn Văn Dung - Chủ tịch UBND xã trao đổi về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng và công tác xây dựng Đảng của địa phương để học viên căn cứ, tìm hiểu viết bài báo cáo. Trong những nội dung đồng chí Chủ tịch UBND xã nêu lên, công tác thực hiện xây dựng nông thôn mới của xã khiến tôi rất băn khoăn. Bởi, so với nhiều xã khác trong huyện, Mường Kim có lợi thế: cạnh quốc lộ 32, địa hình tương đối bằng phẳng, gần trung tâm huyện... Tuy nhiên, cả 3 tiêu chí xã đề ra thực hiện đạt trong năm 2017 đều không đạt. Đây là vấn đề rất đáng bàn bởi hiện nay xã còn 8 tiêu chí chưa đạt, liệu hệ lụy của năm 2017 có thành tiền lệ cho những năm còn lại?

Nhân dân xã Mường Kim chú trọng chuyển đổi cơ cấu giống lúa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, góp phần thực hiện tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.

Tìm hiểu tôi được biết, hết năm 2016, xã Mường Kim đã hoàn thành 11 tiêu chí nông thôn mới. Gồm: quy hoạch chung, thủy lợi, điện, chợ nông thôn, bưu điện, hình thức tổ chức sản xuất, giáo dục, y tế, cơ cấu lao động, văn hóa, an ninh trật tự. Kế hoạch năm 2017 đăng ký và tổ chức thực hiện hoàn thành thêm 3 tiêu chí. Sau 5 năm thực hiện xây dựng nông thôn mới, cơ bản các tiêu chí dễ: cần ít vốn và được Nhà nước đầu tư, hỗ trợ từ những chương trình, dự án trước đó đã đạt nên những tiêu chí chưa đạt đều được đánh giá là khó và cần nhiều nguồn vốn đầu tư, sự đoàn kết, nỗ lực của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự đồng lòng, chung sức của Nhân dân trong xã. Tiêu chí dễ hơn, cần ít nguồn vốn ưu tiên thực hiện trước - với phương châm đó, xã Mường Kim đã có kế hoạch, giải pháp cụ thể nhằm duy trì những tiêu chí đã đạt và thực hiện cho được tiêu chí đã đăng ký.

Đối với tiêu chí cơ sở vật chất trường học, theo Bộ tiêu chí quốc gia yêu cầu phải có 70% trường học đạt chuẩn. Cấp ủy, chính quyền xã đã phối hợp với các nhà trường tăng cường công tác huy động học sinh các cấp ra lớp; nâng cao chất lượng dạy và học... Vì nhiều lí do, hết năm xã chỉ có 1/6 trường đạt chuẩn (đạt 16,6%).

Còn với tiêu chí thu nhập, xã chỉ đạo ban, ngành chuyên môn phối hợp với các đoàn thể, bản tập trung vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng hệ số sử dụng đất từ 2 vụ lên 3 vụ; phòng, chống dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi. Nhân dân trong xã cũng đã tích cực hưởng ứng với việc đa dạng hóa cây trồng: lúa, ngô, khoai, lạc, rau, đậu các loại, sắn, cây ăn quả, chè... và thực hiện đều đạt và vượt kế hoạch. Chú trọng phát triển chăn nuôi nên đàn gia súc 11.524 con và 38.000 con gia cầm; 42 lồng cá trên vùng lòng hồ thủy điện Bản Chát phát triển tốt, không có dịch bệnh. Bên cạnh đó, với 1.367ha được chi trả dịch vụ môi trường rừng giúp các hộ dân có thêm nguồn thu nhập ổn định. Tuy nhiên, nguồn thu của bà con chủ yếu vẫn là từ nông nghiệp và một số hộ canh tác theo lối truyền thống, khi thời tiết diễn biến bất thường đã ảnh hưởng tới sản xuất. Qua đánh giá, thu nhập bình quân đầu người chỉ đạt 23,5 triệu đồng/26 triệu đồng theo như quy định.

Với tổng số cán bộ của xã là 22 đồng chí thì có tới 21 đồng chí đạt chuẩn so với quy định; 25/25 bản có tổ chức Đảng, các trường học, trạm y tế có tổ chức Đảng nhưng do có đảng viên vi phạm chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình nên tiêu chí còn lại là hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh không thể hoàn thành.

Theo đồng chí Chủ tịch UBND xã, tại kỳ họp thứ 5 HĐND xã khóa XX, kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới năm 2017 đã được nêu ra và kiểm điểm sâu sắc, phân tích rõ nguyên nhân đối với 3 tiêu chí không đạt. Đồng thời, các đại biểu bàn giải pháp, đề ra kế hoạch, phương hướng khắc phục và thực hiện tốt hơn trong năm 2018. Một điều không thể phủ nhận là quá trình thực hiện nông thôn mới của xã đã làm tương đối tốt công tác tuyên truyền, vận động; có sự tích cực tham gia hưởng ứng của Nhân dân. Phát huy quy chế dân chủ trong việc vận động Nhân dân tham gia góp ý kiến vào công tác lập quy hoạch, hiến đất, góp công xây dựng các công trình phúc lợi. Riêng năm 2017, 235 hộ dân đã hiến 2.350m2 đất và 6.058 ngày công làm đường giao thông nông thôn, nội đồng, nhà văn hóa... Mặc dù vậy, những nguyên nhân cả chủ quan, khách quan đối với 3 tiêu chí không đạt vẫn được làm rõ và cần phải thẳng thắn thừa nhận. Đó là, trình độ chuyên môn, nhận thức, ý thức, trách nhiệm của một số thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý xã chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Một bộ phận Nhân dân chưa đồng tình ủng hộ chương trình, còn đòi hỏi chính sách bồi thường khi hiến đất. Tiêu chí môi trường, thu nhập, hộ nghèo, nhà ở dân cư cần những biện pháp, giải pháp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội và các chính sách an sinh xã hội, chỉ tiêu, khối lượng cần thực hiện lớn, nhiều hộ dân cùng tham gia thực hiện.

Năm 2018, xã Mường Kim quyết tâm thực hiện hoàn thành 4 tiêu chí nông thôn mới (3 tiêu chí chưa đạt của năm 2017 và tiêu chí về giao thông). Theo đó, xã quyết tâm thực hiện có hiệu quả Đề án tái cơ cấu nông nghiệp, đặc biệt là Đề án “Chương trình sản xuất nông sản hàng hóa tập trung giai đoạn 2015 - 2020” gắn với xây dựng nông thôn mới; tăng cường áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, hình thành vùng sản xuất tập trung; thâm canh, xen canh tăng vụ, trồng mới chè, trồng rừng. Phát triển chăn nuôi gia súc theo hướng nuôi nhốt và chăn dắt. Đầu tư làm đường giao thông nội bản ở Nà É 1 + 2, Chiềng Ban 1 + 2, Nà Đình; đường nội đồng bản Nà Dân 1 và làm nhà văn hóa tại bản Là 1 + 2. Đối với tiêu chí cơ sở vật chất trường học tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, chú trọng thực hiện hiệu quả Đề án nâng cao chất lượng giáo dục vùng đặc biệt khó khăn giai đoạn 2016 - 2020. Duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục chống mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục THCS, giáo dục mầm mon 5 tuổi. Phấn đấu công nhận mới 3 trường đạt chuẩn quốc gia.

Một trong những giải pháp được bàn thảo kỹ và nhận được nhiều ý kiến xây dựng tại kỳ họp đối với việc xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh là xã tăng cường thực hiện nghiêm túc công tác cải cách hành chính. Triển khai các giải pháp nâng cao chỉ số cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị và hành chính công; niêm yết, công khai thủ tục hành chính tại bộ phận “Một cửa” đảm bảo tiện lợi cho công dân, tổ chức đến giao dịch, giải quyết công việc; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy chính quyền. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đảm bảo về phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, có ý thức trách nhiệm phục vụ Nhân dân. Tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 12/CT-TTG ngày 28/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Tăng cường kiểm tra; nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, không để các vụ việc tồn đọng, kéo dài...

Những khó khăn trong lộ trình xây dựng nông thôn mới của xã Mường Kim không phải là duy nhất mà có nhiều xã khi chúng tôi có dịp đến công tác và tìm hiểu thực tế đều gặp phải. Xây dựng nông thôn mới là quá trình đổi mới sâu sắc, toàn diện trên mọi lĩnh vực ở nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm phát triển nông thôn bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cư dân nông thôn. Và, người nông dân là chủ thể của quá trình xây dựng nông thôn mới, chủ nhân của nông thôn mới, thụ hưởng kết quả mang lại từ nông thôn mới; nhà nước chỉ đóng vai trò hỗ trợ khơi nguồn lực để địa phương và từng cộng đồng dân cư tổ chức thực hiện. Tôi thiết nghĩ, ngoài những biện pháp thiết thực, cụ thể mà xã Mường Kim đã đề ra với quyết tâm cao thì công tác “dân vận khéo” cần được quyết liệt triển khai để mỗi người dân hiểu sâu sắc, toàn diện hơn ý nghĩa mà Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới mang lại để toàn tâm, toàn ý đồng lòng thực hiện.

Hoàng Phong

Các tin tức khác