Phát huy hiệu quả các công trình thủy lợi

(BLC) – Chú trọng công tác quản lý và khai thác công trình thủy lợi sau đầu tư, những năm qua, các công trình thuỷ lợi trên địa bàn tỉnh ta đã và đang phát huy hiệu quả, đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và sản xuất, góp phần mang lại những mùa vàng no ấm cho người dân.

Chúng tôi có dịp đến huyện Than Uyên vào trung tuần tháng 4. Thời điểm này, trên khắp các cánh đồng từ xã Phúc Than đến Mường Kim, các thửa ruộng ăm ắp nước, trà lúa sớm đang trong giai đoạn làm đòng, mùi thơm ngan ngát lan tỏa, hứa hẹn vụ lúa bội thu. Đồng chí Ngô Đức Cường - Phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện phấn khởi cho chúng tôi biết, từ nguồn tái định cư, Chương trình 135, Nghị quyết 30a, trái phiếu Chính phủ… trên địa bàn huyện có 125 công trình thuỷ lợi với tổng chiều dài 279km, trong đó, trên 170km đã được kiên cố, đảm bảo tưới tiêu cho trên 2.500ha lúa mùa, gần 1.700ha lúa chiêm, 26ha màu, 21ha mặt nước nuôi thủy sản. Bên cạnh đầu tư nâng cấp từ kênh đất lên kiên cố bê tông, huyện chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với các xã, thị trấn tuyên truyền, vận động bà con định kỳ nạo vét, khơi thông dòng chảy, đảm bảo điều tiết tưới tiêu trên địa bàn. Nhờ đó, những năm qua, nông dân trong huyện có thêm điều kiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hệ số sử dụng đất, cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt, tăng năng suất, thu nhập.

Lực lượng hội viên, đoàn viên các đoàn thể xã Phúc Than, huyện Than Uyên tổ chức khơi thông kênh mương đảm bảo nguồn nước sản xuất.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, toàn tỉnh hiện có 877 công trình thủy lợi với tổng chiều dài 1.740km, trong đó 1.236km kênh mương đã được kiên cố, đảm bảo nước tưới cho 24.851ha cây trồng, trong đó có 16.620ha lúa mùa, 6.389ha lúa đông xuân, 1.411ha rau màu và 431ha thủy sản. Để công tác quản lý, khai thác công trình thủy lợi sau đầu tư được hiệu quả, ngày 27/11/2009, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 29/2009/QĐ-UBND về việc tổ chức, quản lý khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, cấp nước sinh hoạt nông thôn do Nhà nước đầu tư trên địa bàn toàn tỉnh, phân định rõ trách nhiệm của các đối tượng, các cấp trong công tác quản lý, khai thác công trình thủy lợi.

Theo đó, Công ty TNHH một thành viên Quản lý Thủy nông trực tiếp quản lý 89 công trình, phục vụ tưới 8.556ha. Đây là các công trình thủy lợi có diện tích tưới trên 50ha, các hồ chứa có chiều cao đập trên 12m và các công trình thủy lợi nằm trên địa bàn của 2 xã. 788 công trình còn lại do Ban Thủy lợi xã, Tổ Thủy lợi bản quản lý, phục vụ tưới 16.295ha. 105/108 xã, phường, thị trấn đã thành lập được các Ban Thủy lợi. Tại các bản lại thành lập các Tổ Thủy lợi để quản lý công trình. Đến nay đã có 699 Tổ Thủy lợi bản/788 công trình; một số bản 2 -3 công trình cũng do Tổ này quản lý.

Đồng chí Vũ Văn Luật - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết: Hàng năm, Sở tham mưu tỉnh chỉ đạo các huyện, thành phố, Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên Quản lý Thủy nông tỉnh thực hiện tu sửa hệ thống các công trình thủy lợi, nạo vét, khơi thông dòng chảy đảm bảo nước phục vụ sản xuất. Tổ chức rà soát, đánh giá hiện trạng, làm cơ sở để đánh giá hiệu quả công tác quản lý công trình sau đầu tư. Nhất là chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức trong sử dụng, tham gia bảo vệ, giữ gìn các công trình. Cùng với đó, củng cố, kiện toàn các Ban Thủy lợi, Tổ Thủy lợi các bản; tổ chức tập huấn nghiệp vụ quản lý, khai thác cũng như sửa chữa các công trình thủy lợi để vận hành và sử dụng hiệu quả, chủ động và tiết kiệm tối đa nguồn nước phục vụ tưới tiêu.

Với đặc thù của tỉnh nhiều sông suối, vào mùa mưa thường xảy ra lũ ống, lũ quét, ảnh hưởng không nhỏ đến các công trình thủy lợi, cả kiên cố và chưa kiên cố hóa. Năm 2015, 58 công trình thủy lợi trên địa bàn toàn tỉnh bị mưa lũ, sạt lở làm hư hỏng. Các địa phương, đơn vị đã chủ động sử dụng nguồn vốn dự phòng và các nguồn vốn khác khắc phục các công trình hư hỏng nhẹ; các công trình hư hỏng nặng, khối lượng lớn, phức tạp, các địa phương đã có biện pháp khắc phục tạm thời để dẫn nước phục vụ sản xuất. Vì vậy, vụ đông xuân 2015 - 2016 cơ bản nước sản xuất được đảm bảo.

Tuy nhiên, do hầu hết các bãi tưới tập trung cao hơn so với các sông, suối chảy qua nên việc khai thác nguồn nước chưa được thuận lợi, dẫn đến vào mùa khô một số địa bàn thiếu nước sinh hoạt, sản xuất cho người dân. Mặt khác, địa hình bãi tưới là ruộng bậc thang, diện tích nhỏ, các công trình thuỷ lợi phải xây dựng rải rác theo các bãi tưới nên phải kéo dài dẫn đến kinh phí xây dựng cao. Cũng phải kể đến trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ Ban Thủy lợi cấp xã, Tổ Thủy lợi bản còn hạn chế, lúng túng trong quản lý điều hành; ý thức của một bộ phận người dân trong sử dụng còn hạn chế.

Để các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, thời gian tới, tỉnh ta cần tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý các công trình thủy lợi; nâng cao năng lực trong phòng chống thiên tai; tăng cường quản lý về an toàn các công trình chứa nước; làm tốt công tác cảnh báo, dự báo nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Tiếp tục bố trí kinh phí đảm bảo cho công tác quản lý vận hành, sửa chữa, nâng cấp, khắc phục những hư hỏng sau thiên tai. Phát huy vai trò của các Ban Thủy lợi xã, Tổ Thủy lợi bản trong việc thực hiện quản lý, vận hành, duy tu, sửa chữa các công trình thủy lợi. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong việc sử dụng, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi. Nhất là xã hội hóa công tác duy tu, bảo dưỡng hệ thống thủy lợi. Có được như vậy, các công trình thủy lợi không chỉ đảm bảo tưới, tiêu cho việc canh tác mà còn góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh - đồng chí Vũ Văn Luật khẳng định.

Dương Lê

Các tin tức khác