Triển khai bảo hiểm thất nghiệp: Khó khăn cần tháo gỡ

(BLC) - Qua hơn một năm triển khai Luật Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), đã góp phần hỗ trợ đời sống cho nhiều lao động khi mất việc làm. Tuy nhiên trong quá trình triển khai, thực hiện Luật gặp không ít khó khăn, vướng mắc.

Cán bộ Công ty TNHH Xây dựng và Cấp nước Lai Châu (bên phải ảnh) đăng ký BHTN cho người lao động.

Mặc dù đã được tuyên truyền nhưng nhiều lao động cũng như chủ sử dụng lao động vẫn chưa hiểu rõ về Luật Bảo hiểm thất nghiệp. Theo quy định: đối tượng phải đóng BHTN là người lao động, nhưng việc xác định một số đối tượng thuộc khối hành chính sự nghiệp vẫn chưa rõ. Trong khi đó không phải người lao động nào cũng thích tham gia BHTN. Bởi theo họ trong điều kiện giá cả ngày càng tăng, thu nhập tỷ lệ nghịch, nên không muốn đồng lương của mình bị hao hụt.

Một công nhân của Công ty TNHH một thành viên Sơn Dương – phường Đoàn Kết (thị xã Lai Châu) cho biết: “Với đồng lương 2 triệu đồng/tháng nhưng tháng nào Công ty cũng trích lại một phần để đóng BHXH, BHYT cho công nhân, giờ lại đóng thêm BHTN nên tiền lương không đủ trang trang trải cho cuộc sống hàng ngày. Chúng tôi cũng nghe nói tới BHTN song điều kiện, chế độ được hưởng thế nào thì không biết cụ thể”.
Theo Nghị định 127/2008/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều Luật BHXH về BHTN việc áp dụng thu đối với những doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên (bao gồm cả lao động có hợp đồng dài hạn, hợp đồng có thời hạn, dưới 3 tháng) cũng là một vấn đề bất cập. Nhiều doanh nghiệp có dưới 10 lao động thì không được tham gia BHTN thế nhưng có cơ quan đơn vị có 30 - 40 lao động, chủ yếu là công chức nhưng chỉ có một nhân viên (hợp đồng lao động) thì cũng được tham gia BHTN do người đó thuộc đối tượng tham gia BHTN theo quy định.
Điều 33 Bộ luật Lao động cho phép trong quá trình thực hiện hợp đồng các bên có quyền thay đổi nội dung hợp đồng lao động (bao gồm cả thay đổi thời hạn hợp đồng). Vì vậy, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã vận dụng quy định này để gia hạn hợp đồng, tránh ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn với người lao động mục đích “né” nộp BHXH, BHTN.
Với quy định hợp đồng lao động trên 12 tháng mới bắt buộc đóng BHTN đã tạo nhiều khe hở cho các doanh nghiệp trốn đóng BHTN. Trên thực tế, đã có rất nhiều doanh nghiệp khai báo ít số lượng người lao động so với thực tế, chỉ đóng cho một số lao động là cán bộ chủ chốt như trưởng phòng, phó phòng, tổ trưởng…còn đối với công nhân làm bảo vệ, tạp vụ… họ chỉ ký hợp đồng mang tính thời vụ, ngắn hạn dưới 12 tháng để “lách luật”.
Bên cạnh đó, do khó khăn trong sản xuất kinh doanh không ít đơn vị, doanh nghiệp gặp đã tìm cách trốn đóng BHXH và BHTN. Hiện trên địa bàn tỉnh có 656 doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tham gia BHXH, BHYT, BHTN như: huyện Phong Thổ 30 doanh nghiệp; Sìn Hồ 26 doanh nghiệp…
Điển hình như Chi nhánh Công ty Liên doanh Đá Lai Châu đăng ký tham gia BHXH cho 22 lao động, nợ BHXH từ tháng 7/2009 đến nay với tổng số tiền 78.006.106 đồng.
Việc trốn đóng bảo hiểm đã ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi người lao động như: người lao động không được khám chữa bệnh, không được trợ cấp thai sản, tai nạn theo chế độ BHXH, khi phải nghỉ việc không được hưởng trợ cấp thất nghiệp và không có cơ hội được giới thiệu việc làm mới.
Ông Đặng Đình Hoan – Trưởng phòng thu BHXH tỉnh cho biết: “Để chính sách BHTN nhanh chóng đi vào cuộc sống, người sử dụng lao động cần nêu cao trách nhiệm trong việc tham gia BHTN cho người lao động; cần tăng cường phối hợp với cơ quản lý về lao động và thanh tra liên ngành để kiểm tra, thanh tra các đơn vị sử dụng lao động đối với việc thực hiện chính sách đóng BHTN cho người lao động tại đơn vị. Kiên quyết xử lý các doanh nghiệp, cá nhân vi phạm cố tình trốn đóng BHXH, BHTN”.
Tính đến đầu 10/2010 đã có 345 đơn vị với 19. 538 lao động tham gia đóng BHTN. Trong đó doanh nghiệp nhà nước 47 đơn vị với 4.176 lao động; doanh nghiệp ngoài quốc doanh 16 đơn vị với 299 lao động; khối hành chính sự nghiệp 268 đơn vị với 14.232 lao động... Tiêu biểu như Công ty TNHH Thương mại Hưng Thịnh có trên 20 lao động đều được công ty đóng BHTN đầy đủ; Công ty TNHH Xây dựng và Cấp nước Lai Châu đóng BHTN cho 112 lao động.
Hà Tĩnh

Các tin tức khác