Thứ năm, 25/04/2019, 04:02 [GMT+7]

Nét duyên chợ phiên

Thứ tư, 30/01/2019 - 10:12'
Ở Lai Châu - miền quê được ví là nơi ven trời Tây Bắc thì chợ phiên vùng cao là nơi hội tụ sắc màu văn hóa vẫn được duy trì đều đặn như một lẽ tự nhiên. Phiên chợ không chỉ là dịp bà con giao thương mà còn là dịp để những sắc màu văn hóa dân tộc được tôn vinh, khẳng định sức sống trường tồn giữa nhịp đời hối hả. Mỗi phiên chợ đều có lịch sử hình thành và mang theo mình những nét văn hóa đặc trưng - tạo thành nét duyên, nét riêng của chợ phiên.

Nằm trên độ cao 1.200m so với mặt nước biển, trên đỉnh của 12 tầng dốc, chợ phiên Sì Lở Lầu (huyện Phong Thổ) thường ẩn mình trong sương và hàm chứa nhiều nét độc đáo, thú vị chưa được khám phá. Không nhiều người nắm rõ lịch sử hình thành của phiên chợ vùng biên này, thậm chí các cụ cao niên trong xã cũng chỉ lờ mờ nhớ lại. Theo lịch âm vào những ngày con có sừng: trâu - sửu, dê - mùi thì người dân vùng biên tổ chức họp chợ và cứ thế, mỗi tháng 2 phiên, phiên chợ sau lùi lại 1 ngày so với phiên chợ trước. Đến hẹn lại lên, dân bản thường mang tới chợ trao đổi, mua bán những sản vật địa phương: mật ong, thảo quả hay nhánh lan rừng... Thăm thẳm giữa bạt ngạt núi rừng, chót vót trên đỉnh của 12 tầng dốc, chợ phiên Sì Lở Lầu vẫn giữ trong mình những nét riêng từ hàng hóa tới sắc phục của bà con dân bản khi tới chợ.

Chợ phiên San Thàng (thành phố Lai Châu) bày bán nhiều đồ nông sản.

Cùng với chợ phiên Sì Lở Lầu, đất gió Phong Thổ còn được nhiều người biết tới qua chợ phiên Dào San - phiên chợ lớn của người dân cụm 8 xã biên giới phía Bắc Dào San. Chủ nhật hàng tuần, bà con dân bản các xã vùng biên rủ nhau xuống chợ, không chỉ mua sắm - đi chợ còn là đi chơi để bạn bè được tụ họp. Bên nồi “thắng cố” giữa chợ nghi ngút khói, bát rượu ngô thơm lừng vơi dần sau mỗi câu chuyện của những người bạn tâm giao. Chợ vùng cao là thế, dạo một vòng cũng hiểu được cuộc sống của bà con nơi đây. Cánh đàn ông mỗi khi xuống chợ hợp bạn thì vui chuyện, từ chuyện chăm sóc thảo quả, tới giữ rừng, rồi việc ruộng đồng, giống cây, giống con đưa vào sản xuất nông nghiệp mà cứ râm ran cả một khu. Phụ nữ thì vai gùi “lu cở” nặng thảo quả, sơn tra sẵn vườn nhà mang tới chợ, bán được giá là có tiền mua sách cho con, rồi vẻ mặt ngời lên hạnh phúc. Các chị dân tộc Thái cũng ngược dốc từ Mường So, Bản Lang, Khổng Lào lên buôn bán, chợ phiên thêm sắc màu dân tộc.

Chỉ bấy nhiêu thôi, nhưng chợ Dào San luôn có sức hút lạ kỳ với những người yêu vẻ đẹp văn hóa các dân tộc Tây Bắc. Thời gian gần đây, trên các trang mạng xã hội, nhiều nhóm bạn miền xuôi liên kết “phượt” Lai Châu để được dự 1 phiên chợ Dào San. Không ít nghệ sỹ nhiếp ảnh cũng mong một lần lên Dào San đúng dịp chợ phiên để thu vào ống kính hình ảnh phụ nữ Mông áo váy xúng xính vui chân xuống chợ, hay nụ cười tỏa nắng của thiếu nữ Dao mỗi khi bán được hàng. Hình ảnh mấy bác người Mông cả ngày hì hụi bên bễ lò rèn nông cụ ở góc chợ cũng thành đề tài sáng tác của dân mê ảnh.

Trên cao nguyên Sìn Hồ cũng có phiên chợ rất độc đáo - chợ dược liệu, mỗi tuần 1 phiên, họp vào sáng chủ nhật. Mỗi phiên chợ đủ cả, từ tam thất tới sa nhân, đương quy, đỗ trọng, sâm cát cánh do người Mông các xã: Sà Dề Phìn, Làng Mô, Tả Ngảo mang tới. Người Dao ở Tả Phìn, Phăng Sô Lin cũng đưa tới chợ những vị thuốc tốt cho gan, thận, bổ máu mà dược liệu khai thác trong rừng sâu. Theo chị Chẻo Mý Lai (xã Tả Phìn, huyện Sìn Hồ) chợ Sìn Hồ không chỉ là nơi giao thương, còn góp phần quảng bá cho sản phẩm dược liệu. Những năm gần đây, vùng dược liệu được khôi phục, chợ phiên góp phần đưa dược liệu Sìn Hồ tiếp cận thị trường. Sản phẩm có nơi tiêu thụ góp phần nâng cao đời sống cho người dân vùng cao Sìn Hồ.

Không nằm khuất trong mây hay nhưng chợ phiên San Thàng (thành phố Lai Châu) vẫn có sức hút mạnh mẽ. Hàng tuần, vào sáng thứ 5 và chủ nhật phiên chợ lại rực sắc màu thổ cẩm vùng cao - điều này đã làm nên nét duyên của thành phố trẻ. Cùng với đó là những sản vật đặc trưng như: rêu đá, mắc khén và các món ngon từ cá của người Thái, rồi rượu ngô đặc sản của người Mông ở Sùng Phài, miến dong Bình Lư (huyện Tam Đường). Mỗi phiên chợ còn là dịp bà con dân tộc Giáy các bản: Tả Sín Chải, Chu Chin Chải thể hiện tài khéo léo qua việc làm các loại bánh, bún, xôi, chè. Nghề làm bánh truyền thống của dân tộc Giáy như được tiếp thêm sinh khí khi đều đặn được bày bán trong mỗi buổi chợ phiên.

Giữa cảnh tấp nập chợ phiên, chúng tôi có dịp trao đổi với chị Hoàng Thị Hạnh (tổ 20, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu), chị cảm nhận: “Chợ phiên San Thàng vẫn giữ được nhiều nét mộc mạc của phiên chợ quê vùng cao. Mỗi phiên chợ là nơi bà con trao đổi hàng hóa nông sản, sửa chữa nông cụ, chợ cũng có một góc riêng để bán cây, con giống, khu ẩm thực và các dãy hàng bày bán nông sản. Gia đình tôi thường xuống chợ sưu tầm những món đồ thủ công đan lát từ mây, tre mỗi dịp tới chợ phiên”. Chợ phiên San Thàng giúp cho những sản phẩm thủ công được bày bán phục vụ người tiêu dùng đã phát huy giá trị; đồng thời giúp nghệ nhân có thêm thu nhập để gắn bó với nghề.

Mỗi chợ phiên mang trong mình một dáng vẻ và lịch sử hình thành khác nhau, hứa hẹn nhiều lý thú để trải nghiệm. Vào dịp tết, phiên chợ như đông vui hơn, dưới nắng sắc màu thổ cẩm thêm rực rỡ mang nét duyên riêng mà chỉ chợ phiên Lai Châu - nơi ven trời Tây Bắc mới có.

Bùi Chiến

Bình luận

Hiện tại chưa có bình luận

Viết bình luận

Khó khăn trong quản lý chó, mèo thả rông
(BLC) - Mặc dù Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định có nội dung quy định rất cụ thể về việc đăng ký nuôi, rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng... và mức xử phạt các hành vi vi phạm. Nhưng hiện...
Những báu vật và tác phẩm nghệ thuật tại Nhà thờ Đức Bà Paris
Nhà thờ Đức Bà Paris (bắt đầu xây dựng từ năm 1163 và hoàn thành vào năm 1345) là nơi lưu giữ rất nhiều bảo vật và các tác phẩm nghệ thuật của Thiên Chúa giáo. Sau vụ hỏa hoạn vừa qua, cả thế giới...
Trưởng bản Chá Vả Sùng năng động
(BLC) - Đa tài, năng động, chịu khó học hỏi giúp anh Chá Vả Sùng (SN 1978, dân tộc Mông) ở bản Huổi Chát (xã Nậm Manh, huyện Nậm Nhùn) không chỉ có kinh tế khá giả mà còn trở thành Trưởng bản “nói...
Mùa "khát” ở Phăng Sô Lin
(BLC) - Trong những tháng mùa khô vừa qua, nhiều hộ dân ở xã Phăng Sô Lin (huyện Sìn Hồ) phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Trong khi chờ các cấp, ngành đầu tư hệ thống đường ống...