Đồng chí Trương Thị Mai - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương chủ trì Hội nghị. 

Tại điểm cầu tỉnh Lai Châu, các đồng chí: Vũ Văn Hoàn - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Nguyễn Ngọc Vinh - Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy cùng đại diện lãnh đạo của một số sở, ngành liên quan dự.

Quang cảnh Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Trương Thị Mai - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Dân vận Trung ương nhấn mạnh: Hoạt động hòa giải đã tồn tại từ lâu trong đời sống xã hội, là cách thức tốt đẹp được lựa chọn để giải quyết xích mích giữa các cá nhân, gia đình trong cộng đồng dân cư, góp phần phát huy văn hóa dân tộc, tăng cường tình làng, nghĩa xóm, mối liên kết tình cảm của văn hóa làng xã. Dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh trong tác phẩm “Đời sống mới” năm 1947: “Người là gốc của nước, nếu mọi người đều làm tốt đời sống mới thì dân tộc nhất định sẽ phú cường”, đồng chí Trương Thị Mai cho rằng công tác hòa giải là nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan hành chính và tư pháp. Nghị quyết của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng chỉ ra tầm quan trọng của công tác hòa giải.

Qua 6 năm thi hành, Luật Hòa giải ở cơ sở đã đi vào nề nếp, hiệu quả và tiếp tục khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, là một phương thức giải quyết tranh chấp, xung đột trong đời sống Nhân dân một cách nhân văn, ít tốn kém, hiệu quả bền vững.

Báo cáo nêu rõ, năm 2019, hầu hết các địa phương đã bố trí kinh phí thù lao cho hòa giải viên, hỗ trợ các tổ hòa giải hoạt động với tổng giá trị hơn 35 tỷ đồng. Hiện nay, toàn quốc có 96.605 tổ hòa giải với 600.462 hòa giải viên, trong đó có 128.091 cán bộ mặt trận tham gia làm hòa giải viên, còn lại rất nhiều hòa giải viên là phụ nữ, cựu chiến binh, người cao tuổi, đoàn thanh niên, già làng, trưởng bản, các chức sắc tôn giáo… Đây là lực lượng đông đảo, tâm huyết, am hiểu pháp luật, có kinh nghiệm trong cuộc sống nên rất phù hợp làm công tác hòa giải ở cơ sở. Từ năm 2014 - 2019, các tổ hòa giải cơ sở trên cả nước đã tiến hành hòa giải 875.312 vụ, việc; hòa giải thành công 707.945 vụ, việc (đạt tỷ lệ 80,9%); hòa giải không thành 167.367 vụ, việc. Trung bình mỗi năm, các tổ hòa giải ở cơ sở trên phạm vi cả nước đã tiến hành hòa giải trên 140 nghìn vụ, việc và hòa giải thành trên 120 nghìn vụ, việc. Số lượng các vụ, việc không phải đưa ra giải quyết tại cơ quan Nhà nước đã tiết kiệm được thời gian, công sức, tiền của cho Nhân dân; giảm tải công việc cho các cơ quan tư pháp và giảm bớt gánh nặng chi tiêu cho ngân sách Nhà nước. Nhiều địa phương có tỷ lệ hòa giải thành rất cao như: Hậu Giang, Khánh Hòa…

Thảo luận tại Hội nghị, ý kiến của các đại biểu tập trung nêu những vướng mắc, khó khăn và các mô hình, cách làm hay nhằm nâng cao chất lượng công tác dân vận trong hoạt động hòa giải.

Dự và phát biểu tại Hội nghị các đồng chí: Trần Thanh Mẫn - Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam; Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao; Vũ Đức Đam - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Lê Thành Long - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh: Hoạt động hòa giải ở cơ sở đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác dân vận; thông qua hòa giải ở cơ sở, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đã đi vào cuộc sống, nâng cao nhận thức pháp luật của Nhân dân. Từ đó hình thành ý thức, thói quen tự giác chấp hành pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, xây dựng gia đình văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Kết quả hòa giải thành ở cơ sở đã hàn gắn và khôi phục tình cảm giữa các bên tranh chấp, không để tranh chấp bùng phát thành điểm nóng. Bởi thế, việc sử dụng kỹ năng “dân vận khéo” là rất cần thiết để đạt được hiệu quả của hoạt động hòa giải ở cơ sở. Nắm được “bí quyết” này, nhiều hòa giải viên ở cơ sở đã quan niệm mình là sợi dây kết nối giữa Đảng với người dân.

Tuy nhiên, cấp ủy, chính quyền các địa phương cần quan tâm hơn nữa về công tác hòa giải ở cơ sở, coi đây là phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả để lãnh, chỉ đạo theo tinh thần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó coi hòa giải ở cơ sở là một bộ phận của công tác dân vận; thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở là góp phần thực hiện tốt công tác dân vận và ngược lại…