Tại Kỳ họp thứ ba mươi tư HĐND tỉnh khoá XV, nhiệm kỳ 2021 - 2026 có nhiều dự thảo nghị quyết quan trọng liên quan đến ngân sách, tài chính như: Nghị quyết quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Nghị quyết Kế hoạch tài chính 5 năm địa phương giai đoạn 2026-2030…

Để đảm bảo hiệu quả các nghị quyết sau khi được ban hành, Sở Tài chính cần có những hành động thiết thực, cụ thể, đó là, ưu tiên nguồn lực phục vụ nhiệm vụ trọng tâm, chương trình trọng điểm của tỉnh; tham mưu quản trị tài khóa trung hạn đảm bảo cân đối ngân sách an toàn, chủ động, tạo dư địa tài chính cho các công trình trọng điểm - dự án mang tính động lực của tỉnh. Mở rộng và nuôi dưỡng nguồn ngân sách địa phương, nâng cao tính bền vững của ngân sách. Khai thác hiệu quả nguồn thu từ sản xuất kinh doanh, dịch vụ, du lịch, quản lý chặt chẽ nguồn thu từ đất đai, tài nguyên khoáng sản. Nâng cao chất lượng tham mưu quản lý đầu tư công, đảm bảo sử dụng hiệu quả vốn ngân sách Nhà nước, coi đầu tư công là vốn mới để thu hút nguồn lực ngoài ngân sách, hạn chế, khắc phục đầu tư giàn trải, kéo dài.

Cùng với đó là chủ động tham mưu cơ chế huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội, khuyến khích các hình thức hợp tác liên kết, khai thác hợp lý tài sản công, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển theo tinh thần Nghị quyết 68 của Trung ương Đảng về phát triển kinh tế tư nhân. Xây dựng và tham mưu các kịch bản tài khóa linh hoạt, nâng cao năng lực dự báo, khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, thị trường và các rủi ro phát sinh trong quá trình điều hành ngân sách. Tăng cường quản lý tài chính ngân sách trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và minh bạch tài chính công; nâng cao hiệu lực, hiệu quả về tài chính ngân sách.

Phường Tân Phong là một trong những địa phương có số trường, lớp học, học sinh đông nhất trong tỉnh, bao gồm các trường công lập, tư thục. Trước khi thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có một số trường không được hưởng chính sách miễn giảm học phí theo quy định của trung ương, địa phương, dẫn đến thực trạng, nhiều gia đình khó khăn trong việc đóng học phí khi có từ 2 - 3 con theo học tại các trường.

Tại Kỳ họp thứ ba mươi tư HĐND tỉnh xem xét, thông qua Nghị quyết quy định mức học phí đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập; mức hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, người học chương trình giáo dục phổ thông trong các cơ sở giáo dục dân lập, tư thục trên địa bàn tỉnh Lai Châu từ năm học 2025 - 2026, tôi thấy đây là Nghị quyết mang tính nhân văn và có ý nghĩa sâu sắc đối với xã hội, nhất là các hộ gia đình có đông con.

Theo đó, Nghị quyết này được ban hành, toàn bộ học sinh các cấp ở các trường công lập của phường Tân Phong sẽ được hưởng chính sách miễn giảm học phí; học sinh các trường dân lập, tư thục được hỗ trợ học phí. Qua đó, giúp phụ huynh học sinh giảm bớt gánh nặng kinh tế gia đình, yên tâm lao động sản xuất, kinh doanh; có điều kiện quan tâm, chăm sóc giáo dục con cái. Khuyến khích thành lập thêm các trường tư thục để giảm tải cho các trường công lập. Đồng thời, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận giáo dục giữa các khu vực trên địa bàn; tạo điều kiện cho ngành Giáo dục của phường Tân Phong phát triển toàn diện theo hướng đúng tinh thần của Nghị quyết số 29 - NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, nhiều nhiệm vụ đã được phân cấp, phần quyền, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác lãnh, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã, phường. Theo đó, các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và người dân được tiếp cận, thụ hưởng các chính sách và giải quyết các thủ tục hành chính nhanh và thuận tiện nhất.

Tại Kỳ họp thứ ba mươi tư HĐND tỉnh khóa XV nhiệm kỳ 2021 - 2026, HĐND tỉnh dự kiến xem xét, quyết định ban hành nhiều nghị quyết quan trọng. Tôi cho rằng, các nghị quyết ban hành Quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công từ nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết Quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 khi được ban hành sẽ rất kịp thời và phù hợp với điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp như hiện nay, giúp các địa phương giải quyết được những khó khăn trong thực hiện những nhiệm vụ cấp bách, nhiệm vụ mới. Hơn nữa sẽ giải quyết các chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đối với người dân, các đối tượng được trực tiếp thụ hưởng từ các Chương trình mục tiêu quốc gia cũng sẽ góp phần cải thiện đời sống. Từ đó, giúp củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; sự lãnh đạo của cấp uỷ, chính quyền địa phương.

Tôi mong muốn khi nghị quyết ban hành, tỉnh sẽ sớm giao kế hoạch, phân bổ ngân sách năm 2026 và chỉ đạo các cơ quan chuyên môn của tỉnh, các địa phương tổ chức triển khai thực hiện. Để các chương trình, dự án sẽ sớm được chính quyền các cấp quan tâm giải ngân kịp thời, tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống.

Khoen On là xã miền núi nằm ở phía Đông Nam của tỉnh Lai Châu. Toàn xã có 23 bản, với quy mô dân số 1.903 hộ, 10.784 người, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Tính đến thời điểm này, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn đạt 81%. Hiện tại, xã còn 3.127 người chưa tham gia BHYT, chiếm 29% dân số, trong đó có 1.100 người thuộc hộ nông - lâm - ngư nghiệp có mức sống trung bình; hơn 2.000 học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số. Nguyên nhân là do khó khăn về tài chính và mức đóng BHYT hiện tại đang cao so với khả năng thu nhập của từng hộ gia đình.

Tại Kỳ họp HĐND tỉnh lần này, UBND tỉnh trình dự thảo nghị quyết quy định mức hỗ trợ đóng BHYT cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo; học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số; người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2026 - 2030, tôi cho rằng, đây là nghị quyết mang tính nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh với người dân trên địa bàn.

Nghị quyết được ban hành sẽ tạo ra những tác động tích cực, phấn khởi trong nhân dân. Với các mức được hỗ trợ giúp người dân sớm tham gia BHYT để được hưởng dịch vụ khám, chữa bệnh, giảm gánh nặng chi phí y tế khi bị ốm đau. Đây là giải pháp đột phá giúp các địa phương nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân, phấn đấu đạt và nâng cao tiêu chí số 15 về Y tế trong Bộ tiêu chí nông thôn mới (Tỷ lệ người dân tham gia BHYT phải đạt ≥ 95%). Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân, ổn định an sinh xã hội, tạo nền tảng cho các xã, phường trên địa bàn tỉnh nói chung, Khoen On nói riêng phát triển bền vững trong giai đoạn tới.