Khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa

Thảo luận dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu Hà Thị Nga – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh tiềm năng to lớn của Việt Nam trong phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và phấn đấu đưa ngành đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Đại biểu đánh giá cao tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo trong tiếp thu ý kiến, trong đó có sự đóng góp của các hội đồng tư vấn thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đồng chí Sùng A Hồ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu chủ trì buổi thảo luận.

Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tại Điều 9 theo hướng Chính phủ quy định khung thủ tục thống nhất, tránh mỗi địa phương áp dụng một cách, gây khó khăn cho doanh nghiệp sáng tạo hoạt động liên vùng.

Đối với việc sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm tín dụng, đại biểu kiến nghị xây dựng tiêu chuẩn định giá minh bạch, nghiên cứu cơ chế Nhà nước bảo lãnh tín dụng bước đầu cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, góp phần tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn.

Đáng chú ý, đại biểu đề nghị cân nhắc quy định bắt buộc tích hợp không gian văn hóa vào các dự án xây dựng tại Điều 21, tránh làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến giá nhà ở và dịch vụ. Thay vào đó, cần phân loại quy mô dự án và ưu tiên cơ chế khuyến khích bằng chính sách thuế.

Đại biểu Hà Thị Nga – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát biểu thảo luận.

Đại biểu cũng đánh giá cao chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng cho đoàn làm phim nước ngoài tại Điều 36, đồng thời đề nghị quy định rõ danh mục hàng hóa, dịch vụ được hoàn thuế, tăng cường sử dụng hóa đơn điện tử để bảo đảm minh bạch, tránh thất thoát ngân sách. Các chính sách ưu đãi cần được rà soát phù hợp với cam kết quốc tế và khả năng cân đối ngân sách của địa phương.

Bảo vệ môi trường phải xuất phát từ đời sống và sinh kế người dân

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị việc đánh giá tác động môi trường phải xem xét đầy đủ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, sức khỏe, sinh kế và điều kiện sống của cộng đồng dân cư, thay vì chỉ căn cứ vào quy mô dự án hoặc lượng phát thải.

Từ thực tiễn miền núi, đại biểu dẫn chứng một dự án khai thác khoáng sản dù quy mô không lớn nhưng nếu ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của nhiều bản làng phía hạ lưu thì hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Vì vậy, cần tăng cường cơ chế tiếp nhận, giải trình ý kiến của người dân chịu tác động trực tiếp.

Về phân cấp, phân quyền quản lý môi trường, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu gắn trách nhiệm với nguồn lực thực hiện. Đối với địa phương miền núi như Lai Châu, địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, trong khi cán bộ chuyên môn môi trường còn hạn chế, việc giao thêm nhiệm vụ cần đi đôi với bố trí nhân lực, kinh phí, phương tiện và hỗ trợ kỹ thuật.

Đối với phân loại, thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đại biểu đề nghị có phương thức phù hợp với điều kiện địa hình, mật độ dân cư và hạ tầng từng địa phương; hỗ trợ ngân sách cho vùng đặc biệt khó khăn, khuyến khích mô hình xử lý rác hữu cơ tại chỗ. Đồng thời, cần khắc phục tình trạng người dân phân loại rác tại nguồn nhưng khi thu gom lại trộn lẫn, khiến chính sách thiếu hiệu quả.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị tăng cường công khai dữ liệu quan trắc, cảnh báo ô nhiễm; xác định rõ trách nhiệm tiếp nhận, xử lý, phản hồi kiến nghị của người dân. Việc bảo vệ môi trường cũng cần được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch, đầu tư, phát triển du lịch, nhất là tại các khu du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và khu vực có giá trị cảnh quan, di sản.

Bảo vệ quyền lợi nghệ nhân, cộng đồng nắm giữ di sản văn hóa

Cùng thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu Cà Thị Thắm đề nghị mở rộng đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ tại Điều 25, bao gồm hộ kinh doanh, tổ hợp tác, cá nhân sáng tạo và nghệ nhân, nhất là những chủ thể trực tiếp gìn giữ, thực hành văn hóa truyền thống ở vùng khó khăn.

Đại biểu Cà Thị Thắm phát biểu thảo luận.

Đặc biệt, đại biểu kiến nghị bổ sung tại khoản 2 Điều 23 quy định: “Kết quả đánh giá không làm xác lập quyền sở hữu hoặc quyền độc quyền đối với các giá trị di sản văn hóa và tri thức truyền thống thuộc về cộng đồng”. Quy định này nhằm ngăn ngừa việc lợi dụng kết quả đánh giá sản phẩm mang bản sắc văn hóa Việt Nam để xác lập quyền độc quyền đối với các giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm hài hòa giữa khai thác thương mại và bảo vệ quyền lợi cộng đồng.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong triển khai chính sách; hoàn thiện tiêu chí lựa chọn sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm theo hướng chú trọng tiềm năng phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam, tạo cơ hội cho các sản phẩm đặc trưng vùng miền.