Tỉnh Lai Châu có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 84% dân số toàn tỉnh, vấn đề giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong thời đại số càng có ý nghĩa quan trọng. Những năm gần đây, điện lưới quốc gia, sóng điện thoại và Internet phủ tới hầu hết khu vực vùng sâu, vùng biên giới. Toàn tỉnh đã phát triển 2.097 trạm BTS; 100% UBND cấp xã được kết nối Internet băng rộng cố định cáp quang và mạng di động 3G, 4G; sóng 5G từng bước được triển khai tại trung tâm các xã, phường và khu dân cư; trên 390.000 thuê bao di động và tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh đạt khoảng 87,7%.

Đoàn viên, thanh niên xã Thu Lũm hướng dẫn người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh an toàn.

Nếu trước đây loa truyền thanh cơ sở là nguồn thông tin quen thuộc của nhiều bản, nay điện thoại thông minh đang dần trở thành “cánh cửa thông tin” mới trong mỗi gia đình ở vùng cao. Không ít hộ ở các xã, phường đã biết livestream giới thiệu, bán miến dong, gạo, mật ong, khoai sâm, đông trùng hạ thảo...
Là bản có 100% đồng bào Mông sinh sống, ông Giàng A Tó - Trưởng bản Pho (xã Pa Tần) chia sẻ: “Buổi tối ở nhiều hộ gia đình, sau giờ lao động, người dân không chỉ xem truyền hình mà còn sử dụng điện thoại để cập nhật tin tức, trao đổi công việc, bán nông sản qua mạng xã hội (MXH), gọi video cho người thân hay theo dõi thông tin thời tiết”.
Đáng chú ý, mặt trái của môi trường số cũng xuất hiện ngày càng rõ nét. Nhiều nội dung được ngụy trang dưới dạng “chia sẻ đời sống”, “cảnh báo”, “thông tin nội bộ”; sử dụng hình ảnh cắt ghép hoặc lời dẫn dễ gây cảm xúc liên quan đến đất đai, chính sách dân tộc, an sinh xã hội hoặc tình hình an ninh trật tự nhằm thu hút lượt xem, lượt chia sẻ. Vì vậy, việc giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số không chỉ dừng ở đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc, mà quan trọng hơn là nâng cao nhận thức, khả năng chọn lọc thông tin và củng cố niềm tin của nhân dân ngay từ cơ sở.
Thực tiễn ở Lai Châu cho thấy, nơi nào cán bộ gần dân, chủ động thông tin, kịp thời giải thích những vấn đề người dân quan tâm thì nơi đó hạn chế được tác động tiêu cực của thông tin sai lệch trên MXH. 100% xã, phường đã lập các nhóm Zalo cộng đồng để thông báo lịch họp, cảnh báo thiên tai, tuyên truyền chủ trương, chính sách hoặc chia sẻ thông tin chính thống. Trong các nhóm, cán bộ xã, bí thư chi bộ, trưởng bản, công an cơ sở thường xuyên nhắc nhở bà con không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, giải thích rõ những nội dung đang được dư luận quan tâm.

Chuyển đổi số đang đi vào từng bản làng vùng cao Lai Châu.

Theo đồng chí Phạm Quang Cường - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, lực lượng ĐVTN đang trở thành “cầu nối số” giữa chính quyền với người dân. Hình ảnh các đoàn viên hỗ trợ người cao tuổi cài đặt ứng dụng định danh điện tử, hướng dẫn người dân nhận biết tài khoản giả mạo, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo qua mạng đã trở nên quen thuộc. 616 tổ công nghệ số cộng đồng trong toàn tỉnh đang phát huy vai trò thiết thực trong việc phổ cập kỹ năng số, giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống và sử dụng MXH an toàn.
Giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong thời đại số không phải nhiệm vụ của riêng cơ quan nào, mà cần sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Quan trọng hơn, phải xây dựng được “lá chắn nhận thức” ngay từ cơ sở, từ mỗi cán bộ, đảng viên và từng người dân. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền theo hướng gần dân, dễ hiểu, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Cùng với nâng cao kỹ năng số, cần xây dựng thói quen kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên MXH.

Đoàn viên, thanh niên xã Tân Uyên hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại.

Đối với cán bộ, đảng viên, trách nhiệm nêu gương trên không gian mạng càng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi phát ngôn, mỗi ứng xử chuẩn mực, chia sẻ thông tin chính xác, lan tỏa điều tích cực sẽ góp phần củng cố niềm tin xã hội; ngược lại, việc chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng rất dễ tạo ra những tác động tiêu cực.
Trên những bản làng của Lai Châu hiện nay, nhiệm vụ giữ gìn trận địa tư tưởng của Đảng đang hiện hữu trong từng việc làm bình dị: một tin nhắn cảnh báo trong nhóm Zalo, một buổi tuyên truyền ở nhà văn hóa, một cán bộ kiên nhẫn giải thích cho người dân về thông tin đang lan truyền trên mạng hay một ĐVTN hướng dẫn người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh an toàn. Chính từ những điều gần gũi ấy, niềm tin xã hội được bồi đắp, sự đồng thuận được củng cố và nền tảng tư tưởng của Đảng được giữ vững từ cơ sở.