Tham dự hội thảo có đại diện các sở, ban, ngành tỉnh; Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lai Châu; UBND các xã biên giới; Hiệp hội sâm Lai Châu; các chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà khoa học và các hộ gia đình sản xuất tiêu biểu trồng sâm Lai Châu ở khu vực biên giới. 

Các đại biểu dự hội thảo.

Sâm Lai Châu là nguồn gen dược liệu đặc hữu, quý hiếm, có giá trị cao về dược liệu, sinh học và kinh tế. Những năm qua, tỉnh đã quan tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát triển sâm Lai Châu, từng bước hình thành nền tảng về nguồn gen, giống, quy trình kỹ thuật và thương hiệu. Đến nay, tỉnh đã bảo tồn khoảng 1.700 cây mẹ ngoài tự nhiên, gây trồng trên 21.000 cây mô hình; toàn tỉnh có trên 146ha sâm trồng tập trung với sự tham gia của 45 doanh nghiệp, hợp tác xã và 136 hộ gia đình, cá nhân; cấp 120 mã số cơ sở trồng với gần 6 triệu cây. Riêng tại các xã biên giới, diện tích sâm đã trồng đạt khoảng 71ha với sự tham gia của 23 doanh nghiệp, hợp tác xã và 70 cá nhân.

Theo báo cáo đề dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại hội thảo, toàn tỉnh hiện xác định 30.000ha đất, đất rừng phù hợp với đặc tính sinh trưởng, phát triển của sâm Lai Châu, trong đó 17.000ha rất phù hợp. UBND tỉnh rà soát, xác định vùng phát triển 3.000ha sâm Lai Châu giai đoạn 2026 - 2030 tại 21 xã, trong đó 9 xã biên giới với diện tích 1.350ha, chiếm 45%.

Tuy nhiên, việc phát triển sâm Lai Châu còn những khó khăn, hạn chế như: nghiên cứu khoa học chưa toàn diện; công tác bảo tồn, phát triển nguồn giống chưa đáp ứng yêu cầu; vùng trồng còn manh mún, thiếu liên kết; hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất, chế biến còn hạn chế; sản phẩm chế biến sâu chưa phong phú; thương hiệu và thị trường tiêu thụ chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ hiện hành còn khó tiếp cận, chưa phù hợp với đặc thù đầu tư, chu kỳ sinh trưởng dài và yêu cầu kỹ thuật cao của cây sâm Lai Châu.

Bên cạnh sự vào cuộc của các doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, một điểm đáng chú ý trong thực tiễn phát triển sâm Lai Châu tại khu vực biên giới là mô hình do lực lượng BĐBP chủ động xây dựng và triển khai tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu. Trong đó, sâm Lai Châu được xác định là cây trồng chủ lực, có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng núi cao.

Bộ đội biên phòng hướng dẫn người dân quan sát thực tế cách trồng, chăm sóc sâm Lai Châu. 

Sau một thời gian triển khai, mô hình đạt được những kết quả cụ thể: xây dựng được 63 nhà giàn, mái che với tổng diện tích gần 6ha; đã trồng 15.243 cây sâm Lai Châu, tỷ lệ sinh trưởng đạt khoảng 85%; huy động được nguồn lực xã hội hoá với tổng giá trị hỗ trợ hơn 2 tỷ đồng; đồng thời trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ 54 hộ dân xây dựng mô hình sản xuất.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường trình bày báo cáo đề dẫn tại hội thảo.

Đại tá Trương Minh Đức - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP Lai Châu phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung tham luận, trao đổi về nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, chuyển giao kỹ thuật, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý, xây dựng và phát triển thương hiệu sâm Lai Châu; cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư; phát triển chuỗi giá trị, chế biến, tiêu thụ và xúc tiến thương mại; gắn phát triển sâm với tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số; liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà khoa học và người dân; số hóa vùng trồng; kinh nghiệm phát triển mô hình sâm Lai Châu tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu. 

                         Đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận hội thảo.

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, phát triển sâm Lai Châu tại khu vực biên giới không đơn thuần là phát triển một loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, mà phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng, tạo sinh kế, giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân, qua đó góp phần củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc ở khu vực biên giới. Từ thực tiễn mô hình BĐBP giúp nhân dân trồng sâm tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu, tỉnh có thêm những kinh nghiệm thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện phương thức tổ chức và nhân rộng mô hình. 

Đồng chí nhấn mạnh, khi phát triển sâm Lai Châu phải gắn với bảo vệ môi trường, phát triển rừng bền vững. Làm phải có trọng tâm, trọng điểm. Bên cạnh đó, cần bảo tồn cây giống, gen, đặc biệt là những cây đầu dòng. Tiếp tục phát huy vai trò của lực lượng BĐBP; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Quan trọng nhất là cơ chế chính sách hỗ trợ về bảo tồn, giữ nguồn gen. 

Trước đó, đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ban, ngành, các xã biên giới và doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực sâm Lai Châu đã tham quan mô hình trồng sâm Lai Châu do BĐBP tỉnh hỗ trợ nhân dân tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu.

Một số hình ảnh tại buổi tham quan:

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Trọng Hải kiểm tra thực tế tại vườn sâm giống. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Trọng Hải tặng quà động viên nhân dân bản Ngài Thầu. 

Đại tá Trương Minh Đức - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh tặng quà động viên nhân dân bản Ngài Thầu. 

Đoàn công tác tặng quà cho các em nhỏ.