Đẩy nhanh triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm nguồn lực phát triển cơ sở

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh cơ bản thống nhất với báo cáo của Chính phủ và ý kiến thẩm tra về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành trong tháo gỡ khó khăn, vướng mắc khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Quan tâm đến tiến độ triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, đại biểu nhấn mạnh đây là nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững tại các địa phương, nhất là 1.239 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với 13.203 thôn, bản đặc biệt khó khăn.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Tuy nhiên việc triển khai các chương trình còn chậm. Theo báo cáo của Chính phủ, đến ngày 31/8/2026, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn của 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026 mới đạt 38,7% đối với vốn đầu tư công và 24,2% đối với kinh phí thường xuyên. Việc triển khai giai đoạn 2026 - 2030 chủ yếu vẫn tập trung vào hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức và chuẩn bị nguồn lực.

Theo đại biểu sau sáp nhập nhu cầu đầu tư đường giao thông, công trình nước sinh hoạt và hỗ trợ phát triển sản xuất tại các xã miền núi rất lớn. Việc chậm triển khai các chương trình ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giảm nghèo và khả năng thụ hưởng chính sách của người dân, đồng thời hạn chế nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng tại những địa phương còn khó khăn.

Từ thực tiễn trên, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn sau khi tích hợp 4 chương trình thành 1 chương trình thống nhất; giải quyết các vướng mắc trong chuyển tiếp, bảo đảm chính sách được thực hiện liên tục, không gián đoạn quyền lợi của người dân.

Đồng thời sớm hoàn thành phân bổ, giao bổ sung kế hoạch và dự toán ngân sách trung ương năm 2026; rà soát kế hoạch đầu tư công trung hạn phù hợp với chương trình hợp nhất. Đặc biệt cần giao kế hoạch, dự toán năm 2027 đồng thời với dự toán ngân sách nhà nước để các địa phương chủ động triển khai ngay từ đầu năm.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh phát biểu tại phiên họp.

Hoàn thiện chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao chất lượng phục vụ người dân

Đối với hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đánh giá bộ máy từng bước ổn định, việc phân cấp, phân quyền và giải quyết thủ tục hành chính có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, quá trình vận hành tại cơ sở vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ.

Đại biểu chỉ ra rằng, mặc dù Cổng Dịch vụ công quốc gia đã vận hành thông suốt, cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã vẫn phải sử dụng nhiều tài khoản, phần mềm chuyên ngành khác nhau; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu chưa đồng bộ, gây khó khăn trong theo dõi và giải quyết hồ sơ.

Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành đẩy nhanh kết nối, liên thông phần mềm chuyên ngành với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính; thống nhất quản lý tài khoản, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, hướng tới mục tiêu người dân chỉ phải cung cấp thông tin một lần, cán bộ không phải nhập dữ liệu nhiều lần, bảo đảm hồ sơ được giải quyết thông suốt.

Bên cạnh đó, đại biểu tiếp tục kiến nghị Chính phủ sớm nghiên cứu, ban hành chính sách phù hợp đối với đội ngũ viên chức cấp xã, tạo động lực để viên chức yên tâm công tác, góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công tại cơ sở.