Theo Quyết định, Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương là cấp ủy trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương có chức năng nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về đường lối, chủ trương, giải pháp lớn về công tác dân vận; là đầu mối chuyên môn, nghiệp vụ về công tác dân vận của Đảng; chủ trì hoặc phối hợp hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về công tác dân vận theo phân công, phân cấp; lãnh đạo, chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đảng trực thuộc theo quy định của Điều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Trung ương; lãnh đạo, chỉ đạo Đảng bộ thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ; đề xuất, kiến nghị với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư những vấn đề có liên quan đến sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Đảng bộ.

Nhiệm vụ, quyền hạn của Đảng ủy

Đảng ủy chủ trì nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về đường lối, chủ trương và chính sách lớn của Đảng trong lĩnh vực dân vận.

Chủ trì hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết, quyết định, chỉ thị, kết luận, quy định của Trung ương về công tác dân vận.

Lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng phương hướng, nhiệm vụ; lãnh đạo việc hiệp thương, phối hợp thống nhất hành động của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức thành viên; sự phối hợp thực hiện nhiệm vụ chính trị theo quy định của pháp luật và điều lệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương với Quốc hội, Chính phủ, các địa phương.

Lãnh đạo, chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện nhiệm vụ theo quy định của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước. Lãnh đạo quán triệt, cụ thể hoá các chủ trương, biện pháp triển khai thực hiện nghị quyết đại hội Đảng bộ; quyết định chương trình làm việc toàn khoá, quy chế làm việc của Đảng ủy. Ban hành văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ theo thẩm quyền.

Lãnh đạo, chỉ đạo công tác chính trị, tư tưởng, giáo dục lý luận chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; kiểm tra, giám sát việc thực hiện trong phạm vi lãnh đạo.

Lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân vận, thực hiện dân chủ ở cơ sở; lãnh đạo, chăm lo xây dựng các tổ chức chính trị-xã hội trong các cơ quan vững mạnh, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ. Trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn Thanh niên) cùng cấp về phương hướng, nhiệm vụ, tư tưởng, tổ chức, cán bộ và định hướng hoạt động.

Lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng các tổ chức đảng trực thuộc trong sạch, vững mạnh, toàn diện; giữ gìn đoàn kết nội bộ; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên.

Lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng; giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng, tố cáo đối với tổ chức đảng, đảng viên theo thẩm quyền; lãnh đạo, chỉ đạo công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, lợi ích nhóm; phòng ngừa, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến," "tự chuyển hoá" trong nội bộ.

Căn cứ quy định, hướng dẫn của Trung ương; chuẩn bị nội dung và quyết định triệu tập đại hội đại biểu Đảng bộ hoặc hội nghị đại biểu giữa nhiệm kỳ (nếu có).

Thực hiện tự phê bình và phê bình, chất vấn và lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý theo quy định. Lãnh đạo xây dựng củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên.

Quyết định các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính, tài sản của Đảng bộ; xem xét, cho ý kiến về công tác tài chính đảng hằng năm và cuối nhiệm kỳ.

Xem xét, cho ý kiến về những công việc Ban Thường vụ Đảng ủy đã giải quyết giữa hai kỳ hội nghị Đảng ủy; quyết định những vấn đề quan trọng do Ban Thường vụ Đảng ủy trình.

Đảng ủy được ủy quyền cho Ban Thường vụ, tập thể Thường trực Đảng ủy, tập thể các đồng chí, gồm Bí thư, các Phó Bí thư, các Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy là trưởng cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Đảng ủy để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện một số nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Đảng ủy bảo đảm phù hợp đặc điểm, tình hình của Đảng bộ.

Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao.

Theo Điều 3 của Quyết định số 493, các nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Thường vụ Đảng ủy, gồm: Lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đảng ủy Cơ quan Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đảng trực thuộc cụ thể hoá và tổ chức thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương và Đảng bộ, bảo đảm hoạt động theo đúng đường lối, chủ trương, quy định của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và điều lệ của mỗi tổ chức. Lãnh đạo, chỉ đạo đại hội đảng bộ các cấp trong Đảng bộ.

Lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện các chủ trương của Trung ương về nhiệm vụ xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, đối ngoại, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, đề cao cảnh giác, giữ gìn bí mật của Đảng và Nhà nước.

Lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng cơ chế phối hợp giữa Đảng ủy với các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ở Trung ương.

Lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thí điểm một số chủ trương mới theo quyết định của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư liên quan đến hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ; định kỳ sơ kết, tổng kết việc thực hiện và báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư kết quả thực hiện thí điểm.

Lãnh đạo, chỉ đạo sơ kết, tổng kết, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và của Đảng ủy. Quyết định các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng. Lãnh đạo, chỉ đạo công tác quán triệt, học tập nghị quyết của cấp trên và cấp uỷ cấp mình…

Tổ chức bộ máy, biên chế và điều kiện bảo đảm hoạt động

Điều 4 Quyết định nêu, Ban Chấp hành Đảng bộ, Ban Thường vụ Đảng ủy, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy do Bộ Chính trị chỉ định.

Số lượng, cơ cấu Đảng ủy, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư do Bộ Chính trị xem xét, quyết định.

Ban Thường vụ định hướng cơ cấu gồm các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là Bí thư Đảng ủy, 1 đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch là Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch-Tổng Thư ký, các Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, người đứng đầu các tổ chức chính trị-xã hội ở Trung ương, 2-3 Phó Bí thư Đảng ủy chuyên trách; trưởng các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc do Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương đề xuất. Trước mắt, trong quá trình sắp xếp bộ máy, số lượng Phó Bí thư Đảng ủy chuyên trách có thể nhiều hơn, nhưng chậm nhất đến hết nhiệm kỳ 2025-2030 phải bảo đảm đúng số lượng quy định.

Tập thể Thường trực Đảng ủy gồm Bí thư, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Bí thư Đảng ủy chuyên trách, các Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy là Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chuyên trách công tác tại Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy, tập thể Thường trực Đảng ủy được sử dụng bộ máy các Đảng ủy trực thuộc, các cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện nhiệm vụ.

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy do Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ định; số lượng và cơ cấu Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Tổ chức bộ máy, biên chế cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Đảng ủy

Trong tổ chức thực hiện, Quyết định nêu rõ: Đảng ủy, Ban Thường vụ, tập thể Thường trực Đảng ủy căn cứ Quyết định này và các văn bản quy định có liên quan, xây dựng Quy chế làm việc, cụ thể hoá chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác của Đảng ủy và các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Đảng ủy phù hợp với tình hình thực tiễn.

Các ban, cơ quan, đơn vị của Đảng ở Trung ương, tỉnh ủy, thành ủy, Đảng ủy trực thuộc Trung ương rà soát, tham mưu cấp có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi các quy định, quy chế có liên quan đến Quyết định này; phối hợp với Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương trong thực hiện chức năng tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổ chức thực hiện công tác dân vận theo phân công, phân cấp của Trung ương…

Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký (16/10/2026) và thay thế Quyết định số 171-QĐ/TW, ngày 20/5/2026 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.

Theo baochinhphu.vn