Trong khó, có khôn

2 ngày trước khi Cơ sở Cai nghiện ma túy (Sở LĐ-TB&XH) được bàn giao cho Công an tỉnh quản lý theo quy định, bộ máy tổ chức cũng như mọi hoạt động ở đây diễn ra khẩn trương hơn những ngày thường. Một số cán bộ, chiến sỹ thuộc các đơn vị Công an tỉnh đã và đang tiếp cận các quy trình quản lý, vận hành tại cơ sở và thực hiện nhiệm vụ trước khi bàn giao.

Đồng chí Trần Hoài An – Giám đốc Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh thông tin với chúng tôi: Tính tại thời điểm ngày 27/2, Cơ sở thực hiện cai nghiện bắt buộc cho 189 học viên. Thực hiện chủ trương sắp xếp lại TCBM, có 11/24 biên chế tại cơ sở đã viết đơn nghỉ hưu, viết đơn xin thôi việc (theo Nghị định số 178-NĐ/CP) và viết đơn đi cơ sở. Những cán bộ viết đơn xin nghỉ đều có trình độ đại học, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ; có người từng được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh.

Hiện trạng cơ sở vật chất của Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh trước khi chuyển giao về Công an tỉnh.

Dẫu đây là một “cuộc cách mạng” trong sắp xếp lại TCBM, nhiều người tiên phong, hy sinh, song không thể ngăn được những tâm tư, nỗi niềm về việc làm, thu nhập, đời sống… khi đã rời cơ quan, công việc mình từng gắn bó. Trong số đó, chúng tôi được gặp anh Dương Xuân Điệp – cán bộ tại Cơ sở. Chất chứa nhiều tâm tư, anh giãi bày: 20 năm 6 tháng tôi gắn bó với cơ quan từ những ngày đầu chia tách, thành lập. Nhớ ngày trụ sở còn phải đi thuê rồi ở tạm; học viên bỏ trốn thường xuyên, anh em đêm hôm, mưa gió vẫn phải đi mọi ngóc ngách để tìm, đưa học viên trở lại cai nghiện… Ký ức đó là thanh xuân, là tuổi trẻ, là bầu trời nhiệt huyết của chúng tôi…

Do thuộc diện hợp đồng lao động, mức lương anh chỉ được hưởng 5,4 triệu đồng/tháng. Hai vợ chồng công tác cùng nhau, đói, no, góp nhặt, rồi anh chị cũng tích cóp xây dựng ngôi nhà ngay tại cổng cơ quan. Dành dụm, chắt bóp chỉ đủ nuôi 2 con đang tuổi ăn tuổi học. Anh Điệp không chỉ là người đầu tiên cống hiến xây dựng cơ quan, mà còn là người đầu tiên viết đơn xin nghỉ công tác. Ngậm ngùi, tiếc, nhớ…, hơn 20 năm công tác, dự toán mức chi trả theo Nghị định 178 được tính đổi bằng 470 triệu đồng.

Hiện Cơ sở Cai nghiện đã kết nối, hợp đồng được với các doanh nghiệp để đào tạo nghề và hướng nghiệp cho học viên.

Thế nhưng trong “khó” lại có “khôn”, anh “nghỉ việc” nhưng không nghỉ làm. Đúng lúc loay hoay với bài toán “làm gì tiếp theo”, anh Điệp được bố trí vị trí quản lý kỹ thuật cho học viên lớp dạy nghề chế tác linh kiện điện tử được Công ty Vcoils LC (Hà Nội) kết hợp với Cơ sở Cai nghiện ma túy mở cách đây chưa lâu. Nhận thông tin, vợ chồng anh khấp khởi vui mừng vì cùng lúc được nhận số tiền không nhỏ từ hỗ trợ nghỉ việc, giờ lại có việc làm mới với mức lương 6 triệu đồng/tháng.

Khi 2 bên hợp lực

Như so sánh của Giám đốc Trần Hoài An, nếu trước đây nguồn đầu tư hạn hẹp đến nỗi chiếc bóng điện cháy không đủ kinh phí để thay, những vật dụng thiết yếu phải dùng nguồn chi thường xuyên của đơn vị để cân đối… thì chất lượng cai nghiện đừng nói đến. Bởi vậy, từ năm 2006 (khi thành lập) cho đến năm 2010, tỷ lệ trốn trại của học viên cao nhất lên tới 40%, sau đó giảm dần. Còn khoảng 4 năm trở lại đây, công tác cai nghiện được quan tâm hơn, tỷ lệ học viên trốn trại trở về “0”.

Trước đây, nói đến công tác dạy nghề cho học viên cai nghiện là nói đến khó khăn, thách thức với muôn vàn trở ngại. Nhưng đến năm 2025, câu chuyện trang bị kiến thức nghề cho học viên đã khác. Hiện tại có tới 3 lớp dạy nghề cho học viên gồm: chế tác linh kiện điện tử; bó, ép lá tre đã được cơ sở liên kết với các doanh nghiệp ở tỉnh miền xuôi thực hiện ngay tại khuôn viên. Công việc không nặng nhọc, nắng mưa nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ cũng chính là giúp cho học viên tập trung hơn để xua những “cơn mê, cơn say” lui vào quá vãng.

Từ đây, mỗi học viên như được nhen lên những đốm sáng trên đường hướng về nẻo thiện, để họ tự tin quên đi một thời lầm lỡ, bước ra cuộc sống làm chủ chính mình, không trở thành gánh nặng cho xã hội.

Cán bộ Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy nắm tình hình cơ sở trước khi nhận chuyển giao.

Có thể thấy, so với trước, giờ đây nề nếp, tác phong, cách thức quản lý công tác cai nghiện đã quy củ hơn nhiều. Công tác hướng nghiệp cho học viên tuy kết quả mới bước đầu nhưng cũng tràn đầy hy vọng. Đây sẽ là nền móng để sau khi bàn giao cho lực lượng Công an tỉnh quản lý, công tác cai nghiện sẽ được thực hiện chặt chẽ, đồng bộ theo hệ thống bởi không ai hiểu rõ những vướng mắc, khó khăn trong công tác cai nghiện bằng chính lực lượng Công an.

Đại tá Phạm Hải Đăng – Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh, người đã trực tiếp chỉ đạo rất nhiều chuyên án phức tạp gây mất trật tự an ninh xã hội do người nghiện gây ra nhận định: “Số lượng người nghiện nhiều năm nay dù đã có quyết định của cơ quan tòa án nhưng vì Cơ sở cai nghiện ma túy của tỉnh luôn trong tình trạng quá tải nên không thể đưa học viên vào cai nghiện. Đối tượng nghiện ma túy ngoài cộng đồng nhiều nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh trật tự. Đó chính là những tồn tại và khi 2 bên hợp lực, chúng tôi sẽ khắc phục triệt để những hạn chế đó”.

Lãnh đạo Ban Giám đốc Công an tỉnh và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ký kết biên bản bàn giao Cơ sở Cai nghiện ma túy.

Bên cạnh đó, trước thách thức của công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới có diễn biến phức tạp, số đối tượng nghiện ma túy tiếp tục là nguồn cung lớn cho các loại tội phạm khác, do đó việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện cho lực lượng công an có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ là thực hiện công tác quản lý Nhà nước đơn thuần, mà qua công tác này sẽ góp phần không nhỏ vào công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm về ma túy nói riêng, sự phát sinh của các loại tội phạm khác nói chung.

Từ thực trạng đó, ngay sau khi có định hướng của Bộ Chính trị và văn bản chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh đã phổi hợp với Sở LĐ-TB&XH khảo sát, đánh giá toàn điện về sở vật chất, phương tiện, thiết bị, tài sản hiện có của Cơ sở cai nghiện; số cán bộ, công nhân viên đang công tác tại Cơ sở cai nghiện để chuẩn bị cho phương án bàn giao, tiếp nhận đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định. Xây dựng kế hoạch tiếp nhận cơ sở cai nghiện, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng phòng chức năng. Phân công cán bộ, chiến sỹ thuộc các đơn vị trực tiếp xuống Cơ sở cai nghiện để tiếp cận các quy trình quản lý, vận hành hoạt động.

Ban Giám đốc Công an tỉnh lựa chọn những cán bộ trẻ, có năng lực, chiều hướng phát triển làm cán bộ khung cho Cơ sở sau khi tiếp nhận.

Về công tác nhân sự, Công an tỉnh lựa chọn cán bộ trẻ có năng lực, chiều hướng phát triển làm cán bộ khung của Cơ sở cai nghiện. Điều động lãnh đạo Bệnh xá Công an tỉnh là bác sỹ Đa khoa đến nhận nhiệm vụ Phó trưởng Cơ sở. Tổ chức bộ máy mới của cơ sở hiện tại là 15 biên chế, trong đó có 4 đồng chí trong ban lãnh đạo. Sau khi tiếp nhận, Cơ sở sẽ tiến hành cưỡng chế hết 32 đối tượng có quyết định nhưng đang ở ngoài xã hội vào cơ sở để cai nghiện bắt buộc.

“Việc tiếp nhận các chức năng quản lý từ các sở, ngành khác là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động. Với lộ trình rõ ràng, cán bộ, chiến sĩ chuyên môn cao, cơ sở vật chất đầy đủ và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, Công an tỉnh sẽ đảm bảo thực hiện nhiệm vụ mới một cách hiệu quả, đáp ứng yêu cầu công việc - Đại tá Phạm Hải Đăng khẳng định.