Đàn ông phải khoẻ

Hảng Thị Dở là người đầu tiên tôi gặp ở Sin Suối Hồ. Tôi hỏi em về ý nghĩa cái tên, em bảo tên em có nghĩa là con út trong nhà.

Tôi sinh ra ở đồng bằng nên có câu “giàu con út, khó con út”. Dở là con thứ bảy trong nhà. Em năm nay 33 tuổi nhưng đã có con học lớp 9. Một cô gái Mông xinh đẹp. Tôi hỏi em tiêu chuẩn chọn chồng của người Mông là gì. “Phải khoẻ”, em trả lời rất hồn nhiên khiến tôi đỏ mặt. Nhưng rồi em giải thích cặn kẽ.

Đàn ông khoẻ là biết thổi khèn. Vừa thổi vừa nhảy. Đàn ông khoẻ là phải cuốc đất, leo rừng… Là vậy. Đàn ông ở đây không khoẻ sao làm được nương ở sườn núi chỗ nào cũng dốc.

Ở Sin Suối Hồ có một câu chuyện tình thú vị. Một anh chàng Sài Gòn về đây rồi mắc Covid-19 mấy năm trước. Anh ở lại cách ly rồi lấy luôn Hảng Thị Sú. Nếu tôi không uống cà phê ở Sin Suối Hồ thì không biết Hảng Thị Sú, một cô gái Mông biết tiếng Anh, chủ quán cà phê to đẹp bậc nhất ở đây. Gia đình em mở một quán cà phê với view nhìn ra những cây táo Mèo nở hoa rất đẹp.

Hảng Thị Sú giới thiệu với du khách về những sản phẩm địa phương, những sản vật Lai Châu. Tôi cũng không biết chàng trai Sài Gòn có khoẻ như Hảng Thị Dở nói không nhưng cơ ngơi của vợ chồng cô gái Mông – chàng trai Sài Gòn thật đáng nể. Giữa miền biên viễn heo hút, chúng tôi uống cà phê, uống trà gừng, trà thảo mộc… thấy ấm lòng.

Tôi chưa có cơ hội ngủ ở những căn homestay tổ ong, tổ chim ở đây, nhưng tôi nghĩ rằng ở trong đó rất thú vị, nhất là ở với gia đình, ở với bạn gái và ở với một cô gái Mông. Nếu có kiếp sau, tôi cũng mong mình có cơ hội mắc Covid như chàng trai Sài Gòn, chồng của Hảng Thị Sú.

Bản du lịch cộng đồng

Nếu không nói Sin Suối Hồ ở đâu thì bạn cũng biết vì cái tên bản du lịch này đã nổi tiếng trên internet. Bản Sin Suối Hồ thuộc xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Xã này có tới gần 4 km đường biên giới giáp với huyện Kim Bình, Vân Nam (Trung Quốc).

Bản Sin Suối Hồ thuộc xã Sin Suối Hồ nằm cách trung tâm thành phố Lai Châu 27 km, cách trung tâm huyện Phong Thổ 60 km, ở độ cao 1.500 m so với mực nước biển. Ở đây có khí hậu mát mẻ quanh năm, có hệ thống sinh cảnh đa dạng và phong phú, con người nơi đây sinh sống gần gũi với nhiên nhiên.

Những người tôi gặp như Hảng Thị Dở, Hảng Thị Sú và nhiều bà con dân bản đang làm du lịch. Họ đều là người Mông.

Những người tôi chưa gặp như trưởng bản Vàng A Chỉnh đang cùng nhân dân đi lao động công ích làm đường, làm các giá để bầy chậu hoa lan ven đường, làm thêm đẹp cho con đường quanh co trong bản. Những con đường sạch, trải bê tông trắng nõn xuyên qua các cánh rừng nguyên sinh, những vườn hoa cải đang trổ hoa hay những cây đào, cây táo mèo rực rỡ.

Các chậu địa lan chưa được chưng ra đường nhưng nó đã làm đẹp ở các khu vườn, trong sảnh nhà dân. Nói về địa lan thì ở đây có lúc lên đến trên 60.000 chậu, nhiều hơn 10 lần số dân cả xã. Hoa lan được bán đi khắp nơi, nhiều người từ Sa Pa hay từ dưới xuôi lên mua, chuyển đi, mông má lại trở thành những chậu lan tiền triệu. Dân ở đây nhà cửa khang trang, nhìn vào cạnh nhà có những chiếc ô tô Toyota, KN… mới coóng.

Ở đây người dân tự nguyện làm đẹp cho bản, không khí những buổi lao động công ích thật vui vẻ, tự giác. Cả bản không uống rượu, không có ai nghiện hút, không có trộm cắp. Các ngôi nhà đều không có cánh cổng. Hàng hoá bày ở chợ không cần người trông. Khách mua hàng không gặp chủ chỉ cần để lại tiền. Không ai lấy của ai.

Những người tôi chưa gặp còn phải kể đến vị mục sư ở đây. Ông cũng là người Sin Suối Hồ. Người dân bản theo đạo Tin lành. Khởi điểm làm du lịch từ những người lãnh đạo chính quyền và mục sư. Đầu tiên, bà con không nghĩ làm du lịch, chỉ làm đẹp bản. Rồi được tư vấn thêm, rồi thành bản đẹp hút khách. Cứ thế Sin Suối Hồ nổi tiếng dần lên.

Những người tư duy cho Sin Suối Hồ rất có tầm nhìn. Một bản đang được quy hoạch có tương lai tươi đẹp. Đi đâu trong bản cũng thấy khung cảnh đẹp, hoa, cỏ, cây táo mèo 300 tuổi đều trở thành nơi chụp ảnh, nơi ngắm cảnh…

Bí thư Đảng uỷ xã Sin Suối Hồ Nguyễn Mạnh Hùng, một người quê Kinh Môn (Hải Dương) có cha mẹ lên đây dạy học rồi sinh ra anh. Anh công tác ở Huyện uỷ Phong Thổ rồi về xã làm Bí thư. Tôi theo anh đi lên bản, ở đâu cũng thấy tiếng chào hỏi, anh niềm nở với bà con và mọi người cũng nhìn anh thân ái.

Không chỉ có cấp uỷ, chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư đồng lòng làm du lịch, ở đây tôi còn gặp cả Bí thư Huyện uỷ Phong Thổ Đinh Quang Tuấn. Anh Tuấn thường qua lại Sin Suối Hồ để nắm bắt tình hình, để chỉ đạo và để sống cùng dân bản.

Những người như Hảng Thị Dở từ trong đội văn nghệ xã, khi bản phát triển du lịch đã trở thành hướng dẫn viên du lịch. Bản thân Dở trước đây lớn lên bằng mèn mén. Quê nghèo, đói, làm ruộng nương không đủ ăn. Rồi làm du lịch, rồi khấm khá lên.

“Một người phụ nữ phải đẻ hết trứng luôn, có người 12 – 13 con. Giờ đời sống văn minh đã khác. Những người phụ nữ ở đây không còn sinh nhiều con như trước”, Hảng Thị Dở nói. Chồng em cũng đã chuyển sang làm homestay, trồng hoa địa lan, làm du lịch.

Miền biên viễn thú vị mang tầm quốc tế

Từ năm 2010, bà con nhân dân bản Sin Suối Hồ đã nhận thấy những vẻ đẹp thiên nhiên cũng như những nét đẹp văn hóa mà tạo hóa đã ban tặng cho bản làng. Từ đó, đội ngũ cán bộ bản và những người có uy tín tại thôn bản đã tích cực tuyên truyền nhân dân triển khai chỉnh trang nhà cửa, dọn dẹp vệ sinh môi trường, tạo cảnh quan để phục vụ cho đời sống của chính nhân dân tại bản.

Đến năm 2013, cấp ủy chính quyền và các cơ quan chuyên môn các cấp đã nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng của bản Sin Suối Hồ và đã tiến hành khảo sát, tiếp tục tuyên truyền, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, mở các lớp đào tạo, tập huấn về phát triển du lịch.

Cùng với sự nỗ lực, phấn đấu của toàn thể nhân dân trong bản đến năm 2015, Sin Suối Hồ được công nhận là điểm du lịch cộng đồng.

Năm 2020, bản được Hiệp hội Du lịch Việt Nam công nhận là 1 trong 4 điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn nhất Việt Nam.

Đặc biệt năm 2022, Điểm Du lịch cộng đồng bản Sin Suối Hồ được ASEAN vinh danh là điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn nhất ASEAN.

Dẫu còn khó khăn. Thảo quả, táo mèo, đào, gia súc, gia cầm, hoa địa lan trần mộng… có lúc khó bán. Nhưng nhìn vào cách làm, cách đi lên, tôi tin Sin Suối Hồ sẽ giàu có về tiền bạc trong tương lai. Còn ngay bây giờ họ đang giàu có về tình người, về lẽ sống và giàu có về thiên nhiên.

Tất nhiên rồi. Nếu bạn đến đây và ngủ lại trên những căn nhà tổ chim do người dân dựng, bạn sẽ hiểu điều đó.

Ngay từ khi thành lập đến nay điểm du lịch cộng đồng, bản Sin Suối Hồ đẩy mạnh công tác xây dựng, phát triển, quảng bá:

- Vận động nhân dân hiến đất xây dựng chợ, xây dựng đường, bãi đỗ xe và các công trình phục vụ phát triển du lịch.

- Từ năm 2015 đến nay, trung bình mỗi năm điểm du lịch cộng đồng bản Sin Suối Hồ đón trên 20.000 lượt khách trong nước và quốc tế.

- Hiện nay bản đã có 20 hộ gia đình tham gia làm dịch vụ homestay, bungalow và 6 hộ làm dịch vụ ăn uống phục vụ du khách với sức chứa trên 300 du khách mỗi ngày đêm.

- Đến nay đang có 10 hộ gia đình cải tạo, sửa chữa nhà ở theo thiết kế nhà ở truyền thống và 7 hộ xây dựng mới phục vụ khách du lịch.

- Điểm du lịch đã thành lập các đội thuyết minh viên, đội văn nghệ, đội thể thao, đội xe ôm để phục vụ du khách.