Tăng tính trực tiếp trong chỉ đạo, điều hành

Một trong những thay đổi quan trọng nhất của mô hình CQĐP 2 cấp là sự phân định rõ hơn vai trò, chức năng và trách nhiệm giữa các cấp chính quyền. Cấp tỉnh tập trung vào các nhiệm vụ mang tính chiến lược về quy hoạch, phân bổ nguồn lực, điều phối phát triển và kiểm tra, giám sát; cấp xã trực tiếp tổ chức thực hiện chính sách, cung ứng dịch vụ công và giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Theo đó, toàn tỉnh đang thực hiện 3.983 nhiệm vụ, trong đó cấp tỉnh 3.145 nhiệm vụ, cấp xã 838 nhiệm vụ. HĐND, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đã phân cấp, ủy quyền 601 nhiệm vụ. Trong số 550 nhiệm vụ cơ quan Trung ương phân cấp cho tỉnh, qua rà soát ghi nhận 537 nhiệm vụ có tính khả thi cao. Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền chi tiết, cụ thể đối với các cấp, các ngành đã mang lại những tín hiệu tích cực được thể hiện bằng các chỉ số về cải cách hành chính, giải quyết thủ tục hành chính ngày càng hiệu quả hơn với tinh thần gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân.
Đồng chí Sùng A Hồ - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh khẳng định: “Vận hành mô hình CQĐP 2 cấp, phạm vi quản lý, khối lượng công việc và yêu cầu phục vụ đều tăng nhiều lần so với trước. Giải quyết thách thức đó, Lai Châu chuyển mạnh sang quản trị theo mục tiêu, tiến độ, sản phẩm và hiệu quả thực chất. Các tầng nấc trung gian rườm rà được cắt giảm để tăng cường chỉ đạo, điều hành trực tiếp, không để xảy ra khoảng trống lãnh đạo. Các quyết sách được triển khai nhanh chóng, đồng bộ, được tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở qua việc thành lập 13 đoàn giám sát đối với 42 tổ chức đảng trực thuộc”.

Trong bối cảnh tăng trưởng hai con số đã trở thành yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra đối với mỗi địa phương, Lai Châu đứng trước bài toán phải tạo được sức bật mới từ chính năng lực quản trị và tổ chức thực thi. Nhờ được phân cấp, ủy quyền nhiều hơn; các dự án hạ tầng, chuyển đổi số và an sinh xã hội được phân bổ tập trung nên các xã, phường tiếp cận nguồn lực nhanh chóng và bình đẳng hơn.
Kết quả 9 tháng năm 2026, bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Nổi bật, sản lượng lương thực có hạt vượt 1,8% kịch bản; sản lượng chè búp tươi vượt 3,7%; sản xuất công nghiệp vượt 4,6% đã cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị toàn tỉnh. Bên cạnh tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn tại trung tâm phục vụ hành chính công các cấp đạt tới 99,77%, tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt hơn 90%.

Bộ máy tinh gọn, phục vụ người dân tốt hơn
Cầm trên tay kết quả tách hộ vừa được giải quyết, ông Nguyễn Đăng Thử ở bản Nà Khiết (xã Than Uyên) chia sẻ: “Người lớn tuổi như tôi gặp khó khi thao tác trên điện thoại, nhưng khi đến giao dịch, tôi được cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công nhiệt tình hướng dẫn, hỗ trợ tận tình”. Những lời nhận xét giản dị ấy phần nào phản ánh kết quả của một cuộc cải cách tổ chức bộ máy quy mô lớn nhất từ trước đến nay ở địa phương. Sau hơn 1 năm vận hành, bộ máy mới đã cơ bản hoạt động ổn định, quy trình giải quyết công việc được rút ngắn, người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn.

Nhưng phía sau những nụ cười hài lòng của người dân là những ngày làm việc kéo dài, đầy áp lực của đội ngũ cán bộ cơ sở. Khi kết thúc hoạt động của cấp huyện, phần lớn nhiệm vụ quản lý nhà nước được chuyển về cấp xã. Trên phạm vi toàn tỉnh, số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 106 xuống còn 38 xã, phường. Bộ máy tinh gọn hơn, nhưng quy mô địa bàn, dân số và khối lượng công việc của mỗi xã, phường lại tăng lên đáng kể. Có trưởng phòng ở cấp xã phải xử lý công việc tương đương 4-5 phòng chuyên môn cấp huyện trước đây, đồng thời chịu sự hướng dẫn chuyên môn của 6-7 sở, ngành khác nhau.
Đồng chí Đặng Quang Chung - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Tân Phong nhớ lại những ngày đầu vận hành mô hình mới, lãnh đạo phường động viên cán bộ làm việc theo tinh thần “ba ca một ngày”, tranh thủ tối đa thời gian để giải quyết hồ sơ, bảo đảm người dân không phải chờ đợi.
Sau sắp xếp, tỉnh điều động 11.917 lượt cán bộ, công chức, viên chức về công tác tại 38 xã, phường và 1.157 lượt cán bộ tiếp tục được điều động để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đến nay, đội ngũ cán bộ cấp xã cơ bản ổn định, từng bước đáp ứng bài toán năng lực thực thi ở cơ sở.

Hơn 1 năm là khoảng thời gian chưa dài để đánh giá toàn diện một cuộc cải cách bộ máy quy mô lớn. Tuy nhiên, thực tiễn từ nhiều xã, phường cho thấy mô hình CQĐP 2 cấp đã bước đầu chứng minh được tính đúng đắn khi bộ máy vận hành thông suốt hơn, phân cấp mạnh hơn và người dân được phục vụ thuận lợi hơn. Một yêu cầu mới cũng đặt ra: Khi cấp xã trở thành “trung tâm” thực thi và là tuyến đầu của nền quản trị hiện đại, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới nhằm bảo đảm sự phát triển hài hòa, thu hẹp khoảng cách về năng lực quản trị và chất lượng cung ứng dịch vụ công giữa các địa phương.