Trên các tuyến đường đến trường, hình ảnh học sinh THCS, THPT đi xe đạp điện, xe máy điện đến trường đã trở nên quen thuộc. Phương tiện nhỏ gọn, dễ điều khiển, phù hợp với học sinh. Tuy nhiên, từ nhu cầu muốn chiếc xe chạy nhanh hơn, một số em đã tự ý gắn thêm đèn, còi, phụ kiện; thậm chí nâng cấp pin, thay bộ điều khiển, can thiệp vào hệ thống điện. Ở lứa tuổi học sinh, tâm lý tò mò, hiếu động, thích thể hiện và muốn tạo sự khác biệt, khiến các em xem việc “độ, chế” xe như một thú vui. Nhiều em chưa nhận thức đầy đủ, khi thay đổi kỹ thuật đều có thể làm mất đi sự đồng bộ vốn được tính toán trong thiết kế ban đầu của phương tiện.
Em Nguyễn Quang Tiến, học sinh lớp 10A4, Trường THPT Chu Văn An chia sẻ: “Em thấy có bạn độ, chế xe để chạy nhanh hơn. Theo em, việc làm đó là không nên vì rất nguy hiểm. Em đi xe máy điện được mấy năm nay, khi tham gia giao thông em luôn chấp hành đúng luật”.
Khung xe, lốp, hệ thống phanh và bộ phận chuyển động được thiết kế theo những thông số nhất định. Khi công suất hoặc tốc độ bị đẩy lên, phanh có thể không đáp ứng kịp, khung xe không chịu được lực vận hành, với học sinh vốn chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý tình huống dễ lúng túng, gây tai nạn. Bên cạnh đó, việc tự ý đấu nối dây điện, thay bộ điều khiển hoặc nâng cấp pin, ắc quy mà không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật có thể làm hệ thống điện quá tải, chập mạch, phát nhiệt và cháy nổ.

Anh Hà Văn Long, chủ cửa hàng xe máy, xe điện Long Khuyên (phường Đoàn Kết) cho biết: Trong quá trình sửa chữa, cửa hàng nhận thấy học sinh có xu hướng độ pin, can thiệp vào khung sườn xe, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Vì vậy, cửa hàng yêu cầu nhân viên không nhận độ, chế xe. Đây không chỉ là lựa chọn kinh doanh, mà còn là trách nhiệm của cơ sở sửa chữa trước an toàn của khách hàng và cộng đồng.
Tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho học sinh về an toàn giao thông được nhà trường chú trọng triển khai với nhiều hình thức linh hoạt, thiết thực như: Phối hợp tuyên truyền trực tiếp trong các tiết học trên lớp và các buổi chào cờ đầu tuần. Trong đó, nghiêm cấm hành vi tự ý độ, chế phương tiện, nhất là xe đạp điện, xe máy điện. Thông qua đó, học sinh được phổ biến các quy định của pháp luật, đồng thời nâng cao nhận thức về nguy cơ mất an toàn từ việc tự ý thay đổi kết cấu, đặc tính kỹ thuật của phương tiện. Đến nay, cả 976 học sinh của Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đều chấp hành nghiêm các quy định liên quan, không có trường hợp tự ý độ, chế xe được phát hiện trong trường.
Trước tình trạng thanh thiếu niên, học sinh sử dụng phương tiện giao thông đã độ, chế tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đội Cảnh sát phản ứng nhanh, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp thanh thiếu niên, học sinh điều khiển xe đạp điện, xe máy điện có dấu hiệu bị thay đổi kết cấu, đặc tính kỹ thuật trái quy định.

Thượng úy Đinh Tuấn Hùng, ci (Công an tỉnh) cho biết: Lực lượng chức năng đã tuyên truyền đến học sinh, nâng cao trách nhiệm của gia đình trong quản lý, giáo dục con em. Trong 10 tháng năm 2026, phòng phát hiện và xử lý 12 trường hợp xe đạp điện, xe máy điện vi phạm quy định về độ, chế, thay đổi kết cấu xe. Việc tự ý thay đổi đặc tính kỹ thuật của phương tiện không chỉ làm tăng nguy cơ tai nạn, mà còn là hành vi vi phạm pháp luật.
Việc tự ý thay đổi kết cấu phương tiện để tăng tốc độ, tăng công suất là vấn đề hết sức nguy hiểm. Vì vậy, mỗi phụ huynh cần quản lý, kiểm tra phương tiện của con em mình; nhà trường cần duy trì tuyên truyền, rà soát; lực lượng công an tiếp tục phối hợp giáo dục, tuần tra, xử lý nghiêm. An toàn giao thông bắt đầu từ việc nói không với độ, chế xe điện.