Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Thủ tướng: Làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm và không để tái diễn việc thiếu sách giáo khoa
Bế mạc Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Bộ Giáo dục và Đào tạo nói lý do "siết" phương thức xét tuyển đại học từ năm 2027
Sắp xếp, tinh gọn hệ thống các học viện, trường Công an nhân dân
Thủ tướng yêu cầu cung ứng đủ sách giáo khoa trước 22/9
Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Lai Châu tăng cường bảo đảm an toàn cho học sinh trên đường đến trường
Tin cùng chuyên mục
Lai Châu tăng cường bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục
Xã Hội
18/09/2026 15:24
Thực hiện Công điện số 64/CĐ-TTg ngày 13/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục; Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 14/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu các sở, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục tăng cường thực hiện nghiêm các giải pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng thực phẩm, nguyên liệu và làm rõ trách nhiệm trong từng khâu tổ chức bữa ăn, bảo đảm sức khỏe, quyền lợi của trẻ em, học sinh.
Tuyên dương học sinh, sinh viên và giáo viên trẻ tiêu biểu
Xã Hội
18/09/2026 11:06
Sáng 18/9, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn tổ chức Hội nghị tuyên dương “Sinh viên 5 tốt”, “Học sinh 3 rèn luyện”, “Học sinh 3 tốt”, “Giáo viên trẻ tiêu biểu”, học sinh đạt giải cao trong các cuộc thi, sân chơi trong năm học 2025 - 2026.
Hoạt động ngoại khóa “Công cha - Nghĩa mẹ - Ơn thầy” tại Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn
Xã Hội
16/09/2026 11:20
Ngày 16/9, Viettel Lai Châu phối hợp với Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn tổ chức chương trình ngoại khóa với chủ đề “Công cha - Nghĩa mẹ - Ơn thầy”.
Lai Châu chủ động phòng, chống bệnh tay chân miệng tại các cơ sở giáo dục
Xã Hội
15/09/2026 18:19
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 8 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trước tình hình đó, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu ngành Giáo dục, ngành Y tế và UBND các xã, phường tăng cường tuyên truyền, bảo đảm vệ sinh trường lớp, đồng thời phối hợp phát hiện, xử lý và báo cáo kịp thời các trường hợp nghi ngờ, mắc bệnh.
Phòng, chống bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác tại các cơ sở giáo dục
Xã Hội
15/09/2026 09:39
Ngày 14/9/2026, UBND tỉnh ban hành Công văn số 7848/UBND-VX về việc phòng, chống bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác tại các cơ sở giáo dục.
Trẻ em thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi được miễn, giảm, hỗ trợ học phí
Chính trị
15/09/2026 08:41
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.
Lai Châu: Thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông
Xã Hội
14/09/2026 10:38
Thực hiện Công văn số 5983/BGDĐT-HSSV của Bộ Giáo dục và Đào tạo về kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm công tác chăm sóc, theo dõi sức khỏe học sinh ngay từ đầu năm học. Theo đó, nhiều nhiệm vụ cụ thể được giao cho ngành Giáo dục, ngành Y tế và chính quyền địa phương nhằm nâng cao hiệu quả công tác này.
Tổng hợp quy định dạy thêm, học thêm mới nhất năm học 2026 - 2027
Giáo dục
12/09/2026 18:24
Năm học 2026 - 2027, việc tổ chức dạy thêm, học thêm phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về đối tượng, thời lượng, địa điểm, thu tiền và trách nhiệm quản lý. Bài viết dưới đây tổng hợp những quy định mới nhất về dạy thêm, học thêm mà giáo viên, phụ huynh và học sinh cần lưu ý.
Đại hội đại biểu Hội Khuyến học tỉnh Lai Châu khóa V, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Chính trị
11/09/2026 18:06
Chiều 11/9, tại Trung tâm Hội nghị - Văn hóa tỉnh, Hội Khuyến học tỉnh tổ chức Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Ký kết thỏa thuận hợp tác đẩy mạnh chuyển đổi số trong đào tạo, tuyển dụng
Xã Hội
10/09/2026 18:18
Chiều 10/9, Trường Cao đẳng Lai Châu phối hợp với Viettel Lai Châu tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác về đẩy mạnh các giải pháp công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tuyển dụng, nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn lao động trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026-2030.
Những ngày học đầu tiên ở ngôi trường mới
Xã Hội
10/09/2026 10:03
Sau lễ khai giảng và khánh thành, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần đã chính thức bước vào năm học mới 2026-2027.
Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Trường Cao đẳng Lai Châu
Chính trị
08/09/2026 19:19
Chiều 8/9, Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Trường Cao đẳng Lai Châu về kết quả đào tạo giai đoạn 2020 - 2025 và kế hoạch phát triển nhà trường giai đoạn 2026 - 2030. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì buổi làm việc.
