Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Rà soát, sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa
Không bắt buộc cha, mẹ học sinh sử dụng ứng dụng, phần mềm có phí để liên lạc với nhà trường
7 nhóm hành vi bị cấm khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa từ 15/11/2026
Trường Chính trị tỉnh khai mạc 2 lớp bồi dưỡng đại biểu HĐND cấp xã
Từ hôm nay (8/10/2026), các trường chính thức tạo Học bạ số cho học sinh thay cho Học bạ giấy
Từ 15/11/2026, không còn bắt buộc họp phụ huynh 3 lần mỗi năm học
Từ hôm nay (8/10/2026), các trường chính thức tạo Học bạ số cho học sinh thay cho Học bạ giấy
Lai Châu: Xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh - Nền tảng vững chắc cho đà bứt phá
Tin cùng chuyên mục
Lai Châu tuyển sinh 27 chỉ tiêu đại học theo chế độ cử tuyển năm 2026
Giáo dục
07/10/2026 14:47
Năm 2026, Lai Châu sẽ tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số, với tổng số 27 chỉ tiêu được phân bổ cho 7 xã trên địa bàn tỉnh.
Gỡ khó cho trường học sau sáp nhập
Xã Hội
06/10/2026 09:45
Sau sáp nhập, các trường học trên địa bàn xã Sì Lở Lầu bước vào năm học 2026 - 2027 với bộ máy tổ chức mới. Trong quá trình ổn định hoạt động, tình trạng thiếu giáo viên và những hạn chế về cơ sở vật chất phục vụ bán trú đang đặt ra yêu cầu bổ sung nhân lực, đầu tư các công trình thiết yếu. Nỗ lực vượt khó, các nhà trường chủ động khắc phục khó khăn để duy trì công tác dạy học, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh.
Kế hoạch xét tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026
Xã Hội
06/10/2026 09:27
UBND tỉnh Lai Châu vừa ban hành Kế hoạch số 8439/QĐ-UBND, ngày 30/9/2026 về xét tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026.
Khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026-2027
Xã Hội
05/10/2026 11:12
Sáng 5/10, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026-2027.
Hội nghị giao ban kiểm đếm và đôn đốc tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới
Xã Hội
03/10/2026 17:05
Chiều 3/10, Bộ Công an tổ chức Hội nghị giao ban kiểm đếm và đôn đốc tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới. Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu Bộ Công an đến điểm cầu 7 tỉnh có dự án do Công an làm chủ đầu tư gồm: Lai Châu, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lạng Sơn, Quảng Ngãi.
Lai Châu tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026
Xã Hội
02/10/2026 16:13
Thực hiện Công văn số 6201/BGDĐT-GDNNGDTX ngày 14/9/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời
năm 2026; nhằm tiếp tục đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập, Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.
Lan tỏa phong trào học tập suốt đời
Xã Hội
02/10/2026 10:09
Những năm qua, công tác khuyến học, khuyến tài (KHKT), xây dựng xã hội học tập (XHHT) trên địa bàn tỉnh được các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể quan tâm triển khai. Từ gia đình, dòng họ đến thôn, bản, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị, tinh thần học tập được khơi dậy mạnh mẽ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh
Giáo dục
02/10/2026 09:48
Ban đại diện cha mẹ học sinh cơ sở giáo dục hoạt động theo chế độ tập thể, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và đúng phạm vi nhiệm vụ, quyền được quy định; không sử dụng danh nghĩa Ban đại diện để vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục hoặc thu, tiếp nhận, quản lý, sử dụng tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.
Đoàn công tác của Thường trực Tỉnh ủy kiểm tra tình hình hoạt động tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần
Chính trị
01/10/2026 14:43
Sáng 1/10, Đoàn công tác của Thường trực Tỉnh ủy do đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn kiểm tra tình hình tổ chức và hoạt động tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở (PTNT TH&THCS) Pa Tần, xã Pa Tần.
Đảm bảo tốt điều kiện ăn, ở cho học sinh trường nội trú
Xã Hội
01/10/2026 13:52
Sáng 1/10, Đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy do đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn kiểm tra thực tế cơ sở vật chất, điều kiện ăn, ở tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Petrovietnam - Phong Thổ, xã Phong Thổ.
Diễn đàn “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường”
Xã Hội
30/09/2026 11:43
Sáng 30/9, tại Trường THPT Sìn Hồ, xã Sìn Hồ, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn tổ chức Diễn đàn “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường” năm 2026.
Khổng Lào xây dựng trường học không khói thuốc
Xã Hội
30/09/2026 10:06
Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử đối với lứa tuổi học sinh, thời gian qua, xã Khổng Lào đã triển khai nhiều giải pháp nhằm xây dựng môi trường học đường không khói thuốc. Trong đó, nhà trường giữ vai trò nòng cốt, gia đình là nền tảng, cộng đồng cùng tham gia giám sát, phòng ngừa; học sinh và giáo viên là lực lượng trực tiếp, tích cực thực hiện.
