Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Gỡ khó cho trường học sau sáp nhập
Kế hoạch xét tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026
Khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026-2027
Hội nghị giao ban kiểm đếm và đôn đốc tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới
Lai Châu tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026
Lan tỏa phong trào học tập suốt đời
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh
Đoàn công tác của Thường trực Tỉnh ủy kiểm tra tình hình hoạt động tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần
Tin cùng chuyên mục
Đảm bảo tốt điều kiện ăn, ở cho học sinh trường nội trú
Xã Hội
01/10/2026 13:52
Sáng 1/10, Đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy do đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn kiểm tra thực tế cơ sở vật chất, điều kiện ăn, ở tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Petrovietnam - Phong Thổ, xã Phong Thổ.
Diễn đàn “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường”
Xã Hội
30/09/2026 11:43
Sáng 30/9, tại Trường THPT Sìn Hồ, xã Sìn Hồ, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn tổ chức Diễn đàn “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường” năm 2026.
Khổng Lào xây dựng trường học không khói thuốc
Xã Hội
30/09/2026 10:06
Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử đối với lứa tuổi học sinh, thời gian qua, xã Khổng Lào đã triển khai nhiều giải pháp nhằm xây dựng môi trường học đường không khói thuốc. Trong đó, nhà trường giữ vai trò nòng cốt, gia đình là nền tảng, cộng đồng cùng tham gia giám sát, phòng ngừa; học sinh và giáo viên là lực lượng trực tiếp, tích cực thực hiện.
Tập huấn và triển khai Chương trình “Sữa đậu nành học đường” năm học 2026-2027
Xã Hội
23/09/2026 22:11
Ngày 23/9, tại xã Nậm Hàng, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lai Châu phối hợp với Ban Điều hành dự án Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức Hội nghị tập huấn triển khai Chương trình “Sữa đậu nành học đường” năm học 2026-2027.
─ Nâng cấp hạ tầng số ngành giáo dục ─
Từ định hướng đến hành động thực tiễn
Xã Hội
23/09/2026 15:09
Trong bối cảnh chuyển đổi số (CĐS) đang trở thành xu thế tất yếu, tỉnh Lai Châu đã ban hành Đề án “Phát triển và nâng cấp hạ tầng số trong giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến 2035”. Đề án dự kiến đầu tư khoảng 307.289 triệu đồng, tập trung nâng cấp hạ tầng, thiết bị dạy học số, phòng tin học và kết nối internet; phấn đấu đến năm 2030 có 100% cơ sở giáo dục (CSGD) có hạ tầng mạng ổn định, ít nhất 70% CSGD phổ thông ứng dụng AI, góp phần thu hẹp khoảng cách số và nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).
Thủ tướng: Làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm và không để tái diễn việc thiếu sách giáo khoa
Chính trị
22/09/2026 08:52
Ngày 21/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa, rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn bị phục vụ Đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Bế mạc Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Xã Hội
20/09/2026 17:08
Chiều 20/9, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức bế mạc Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026.
Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Giáo dục
20/09/2026 11:16
Ngày hội là sân chơi để học sinh phát huy tư duy sáng tạo, khả năng nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua các sản phẩm STEM và phần thi Robot.
Sắp xếp, tinh gọn hệ thống các học viện, trường Công an nhân dân
Giáo dục
19/09/2026 14:47
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1805/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt sắp xếp các học viện, trường Công an nhân dân (CAND).
Thủ tướng yêu cầu cung ứng đủ sách giáo khoa trước 22/9
Giáo dục
19/09/2026 14:43
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung huy động tất cả nguồn lực, khẩn trương in ấn, điều tiết và cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông, không để học sinh thiếu sách học tập.
Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026
Xã Hội
19/09/2026 10:51
Sáng 19/9, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Ngày hội khoa học, sáng tạo và STEM cấp tỉnh năm 2026.
Lai Châu tăng cường bảo đảm an toàn cho học sinh trên đường đến trường
Xã Hội
19/09/2026 10:28
Thực hiện Công văn số 9322/VPCP-KGVX ngày 13/9/2026 của Văn phòng Chính phủ và Công văn số 6276/BGDĐT-HSSV ngày 15/9/2026 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo về việc bảo đảm an toàn cho học sinh trên đường đến trường, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu các địa phương, cơ quan, đơn vị tăng cường rà soát, xử lý các khu vực có nguy cơ mất an toàn; chủ động phương án đưa đón, hỗ trợ học sinh, nhất là trong mùa mưa lũ, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh trên đường đến trường.
