Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại Lai Châu: 1 thí sinh vi phạm quy chế
186 thí sinh tại điểm thi Trung tâm Giáo dục thường xuyên – Hướng nghiệp tỉnh Lai Châu tham gia thi các môn tự chọn
Lai Châu: Thí sinh bước vào ngày thi cuối cùng Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Đồng chí Tống Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh kiểm tra công tác coi thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại xã Sìn Hồ
Gần 4.500 thí sinh Lai Châu nỗ lực vượt "cửa ải" môn toán
Môn thi Ngữ văn diễn ra an toàn, nghiêm túc
Đồn Biên phòng Dào San: Hỗ trợ 10 triệu đồng tiếp sức mùa thi
Đồng chí Tống Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh kiểm tra công tác coi thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại 2 điểm thi Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn và Trường THPT Chu Văn An
Tin cùng chuyên mục
Lai Châu: Gần 4.600 thí sinh tham gia buổi thi đầu tiên môn Ngữ văn
Xã Hội
11/06/2026 08:50
Sáng 11/6, cùng thí sinh cả nước, gần 4.600 thí sinh của tỉnh Lai Châu tại 23 điểm thi đã bước vào buổi thi đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 với môn Ngữ văn. Đây là môn thi duy nhất theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút.
Lai Châu: 99,5% thí sinh đủ điều kiện đã hoàn tất thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Xã Hội
10/06/2026 20:20
Chiều 10/6, các thí sinh trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã hoàn tất thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ, nghiêm túc tại 23 điểm thi; tỷ lệ thí sinh đến làm thủ tục đạt 99,5%, sẵn sàng bước vào kỳ thi quan trọng.
Dự kiến điểm chuẩn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027
Xã Hội
09/06/2026 16:47
Sở Giáo dục và Đào tạo Công bố dự kiến điểm chuẩn tuyển sinh vào các trường PTDTNT THPT; các trường THPT trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
Toàn bộ lưu ý với thí sinh trước Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Xã Hội
09/06/2026 08:00
Dưới đây là toàn bộ lưu ý theo Quy chế thi đối với thí sinh trong buổi làm thủ tục dự thi và ngày thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Kiểm tra an toàn thực phẩm trước Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Xã Hội
08/06/2026 16:29
Chiều 8/6, Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm xã Nậm Tăm kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và khu vực chế biến thực phẩm của Trường THPT Nậm Tăm trước Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Xã Hội
05/06/2026 15:12
UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch 4411/KH-UBND về thực hiện hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Với mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục hướng nghiệp (GDHN) và phân luồng trong hệ thống giáo dục trên địa bàn tỉnh; bảo đảm học sinh được định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện cá nhân và nhu cầu của thị trường lao động. Từng bước hình thành hệ thống hướng nghiệp đồng bộ, hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục phổ thông với giáo dục nghề nghiệp và thị trường lao động; góp phần phát triển nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.
Từ năm 2026: 100% học sinh, sinh viên được khám sức khỏe định kỳ hằng năm, dữ liệu tích hợp sổ sức khỏe điện tử
Xã Hội
04/06/2026 08:17
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 973/QĐ-TTg ngày 01/6/2026 phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 (chương trình).
Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Xã Hội
02/06/2026 11:18
Sáng 2/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2026. Đồng chí Hoàng Minh Sơn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT chủ trì hội nghị.
Hội nghị tuyên dương nhà giáo, học sinh đạt thành tích cao trong năm học 2025-2026
Xã Hội
28/05/2026 18:47
Chiều 28/5, Hội Khuyến học phường Đoàn Kết tổ chức Hội nghị tuyên dương nhà giáo, học sinh đạt thành tích cao trong năm học 2025-2026. Dự có đồng chí Nguyễn Lệ Thủy - Phó Chủ tịch UBND phường Đoàn Kết; đại diện lãnh đạo Hội Khuyến học tỉnh; các phòng chuyên môn, nghiệp vụ, văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, Ban Giám hiệu các trường học trên địa bàn và 255 học sinh có thành tích cao trong năm học 2025-2026.
Trường Tiểu học và THCS Sùng Phài: Tổng kết năm học 2025-2026
Giáo dục
28/05/2026 13:32
Sáng 28/5, Trường Tiểu học và THCS Sùng Phài (phường Đoàn Kết) tổ chức Lễ Tổng kết năm học 2025-2026, chia tay học sinh lớp 9 niên khóa 2022-2026.
Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam
Xã Hội
26/05/2026 11:06
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT quy định về Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam, chính thức áp dụng từ 31/5/2026.
Đồng chí Tống Thanh Hải kiểm tra công tác thi tuyển sinh lớp 10
Xã Hội
26/05/2026 10:23
Sáng ngày 26/5, đồng chí Tống Thanh Hải – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tuyển sinh THPT năm học 2026 - 2027 tỉnh Lai Châu kiểm tra công tác tổ chức Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 – 2027 tại các điểm thi trên địa bàn phường Đoàn Kết và Tân Phong.
