Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Nghiêm cấm thu tiền dạy tăng cường tại các trường học
Không huy động đóng góp tổ chức kỷ niệm; đảm bảo an toàn cho nhà giáo, người học
Lễ tuyên dương nhà giáo tiêu biểu năm 2026
Lai Châu tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục
Công bố 11 phương thức tuyển sinh đại học từ năm 2027
Quyết định 3152: Đưa tiếng Lào vào Chương trình ngoại ngữ giáo dục phổ thông thí điểm
Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú liên cấp
Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quyết định sáp nhập hàng loạt trường cao đẳng
Tin cùng chuyên mục
Triển khai thực hiện Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Xã Hội
12/11/2026 15:28
Thực hiện Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” (sau đây gọi tắt là Quyết định số 336/QĐ-TTg). Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 9357/KH-UBND ngày 26/10/2026 triển khai thực hiện Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” trên địa bàn tỉnh.
Lớp học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai phải có ít nhất 35 tiết/năm học dạy môn khác bằng tiếng Anh
Xã Hội
11/11/2026 14:58
Theo Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT, việc xác định lớp học tổ chức dạy học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai tại cơ sở giáo dục phổ thông phải đáp ứng yêu cầu về nội dung môn học và thời lượng giảng dạy bằng tiếng Anh.
Không lấy kết quả thi cử làm căn cứ xếp loại học sinh
Giáo dục
10/11/2026 11:10
Các địa phương, nhà trường không được lấy tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hay kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại.
Lai Châu tổ chức Hội chợ việc làm năm 2026
Xã Hội
10/11/2026 11:04
Sáng 10/11, Sở Nội vụ tổ chức Hội chợ việc làm năm 2026. Dự chương trình có các đồng chí: Lò Văn Hương - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, Nguyễn Thị Thủy - Phó Giám đốc Sở Nội vụ; Hoàng Huy Tuấn – Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng người có công và Dịch vụ việc làm; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh; các đơn vị, doanh nghiệp cùng đông đảo người lao động, học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh.
Ánh đèn đêm soi sáng con chữ ở Nậm Cuổi
Xã Hội
06/11/2026 11:13
Khi màn đêm buông xuống, những người đã lên chức ông, bà, đôi mắt phải nhờ đến kính lão lại mang theo đèn pin, vượt quãng đường xa đến lớp học. Ở xã Nậm Cuổi, những lớp học xóa mù chữ đặc biệt ấy đang thắp lên ánh sáng tri thức, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên của người dân vùng cao.
Từ 08/12/2026, sinh viên hoàn thành 70% chương trình đại học có thể học nghiệp vụ sư phạm
Xã Hội
03/11/2026 11:22
Nội dung được nêu tại Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông, có hiệu lực từ ngày 08/12/2026.
Tiếp nối truyền thống 20 năm: Đổi mới, sáng tạo từ mỗi giảng viên
Xã Hội
28/10/2026 21:36
20 năm xây dựng và phát triển là hành trình ghi dấu những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị tỉnh Lai Châu trong sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cho địa phương. Kế thừa những giá trị truyền thống, đội ngũ giảng viên nhà trường hôm nay đang không ngừng đổi mới tư duy, phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố lịch xét tuyển đại học năm 2027
Xã Hội
23/10/2026 22:19
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027. Trong đó, quy định tiến độ thực hiện các khâu từ chuẩn bị thông tin tuyển sinh, đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả và xác nhận nhập học.
Học sinh lớp 5, 9, 12 sẽ kiểm tra cuối kỳ theo đề chung của Sở Giáo dục và Đào tạo từ tháng 12/2026
Giáo dục
22/10/2026 22:16
Đây là một trong những điểm mới của Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh phổ thông (lớp 1-12) vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Thi học sinh giỏi quốc gia: Điều chỉnh quy mô đội tuyển từ 01/12/2026
Giáo dục
21/10/2026 17:12
Ngày 16/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 88/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi, bổ sung Quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia ban hành kèm theo Thông tư 17/2023/TT-BGDĐT, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 23/2025/TT-BGDĐT.
Từ 01/12/2026, học sinh lớp 5, 9, 12 kiểm tra cuối kỳ theo đề chung của Sở GDĐT ở một số môn
Giáo dục
21/10/2026 08:02
Quy định nêu tại Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi quy định đánh giá học sinh tiểu học và trung học, ban hành ngày 16/10/2026.
Tiếp thêm động lực dạy tốt, học tốt
Xã Hội
19/10/2026 08:30
Được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại, đồng bộ về cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Bum Nưa (xã Bum Nưa) bước vào năm học 2026-2027 với nhiều thuận lợi. Từ nền tảng mới, thầy và trò nhà trường nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học, xây dựng nền nếp, đẩy mạnh phong trào thi đua dạy tốt và học tốt.
