Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Trường Cao đẳng Lai Châu
Toàn văn phát biểu của thủ tướng Lê Minh Hưng nhân dịp năm học mới 2026 - 2027
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đọc thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027
Bí thư Tỉnh uỷ Lê Minh Ngân dự Lễ khai giảng và khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần
Lai Châu: Rộn ràng ngày khai trường, vững bước vào năm học mới
Bước chuyển quan trọng của giáo dục dân tộc
Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027
Pa Tần - Niềm vui trường mới
Tin cùng chuyên mục
Danh sách những điểm cầu lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 trên toàn quốc
Giáo dục
04/09/2026 15:40
Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 được tổ chức vào ngày 5/9, kết nối trực tuyến tới các cơ sở giáo dục trên cả nước. Đây là một trong những điểm đáng chú ý của lễ khai giảng năm nay, khi chương trình được tổ chức thống nhất từ điểm cầu trung tâm tới các địa phương.
Chuẩn bị chu đáo các điều kiện tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS các xã biên giới
Chính trị
03/09/2026 17:27
Chiều 3/9, Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Đảng uỷ UBND tỉnh để nghe báo cáo công tác tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và chuẩn bị khánh thành các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS tại các xã biên giới. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì buổi làm việc.
Khánh thành, bàn giao sân trường và trao học bổng cho học sinh vùng cao
Xã Hội
02/09/2026 10:13
Ngày 1/9, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lai Châu phối hợp với Đoàn thiện nguyện Chùa Cao Linh, thành phố Hải Phòng tổ chức khánh thành, bàn giao sân trường và trao học bổng, quà tặng cho học sinh tại điểm Trường Mầm non Nậm Xe, xã Sin Suối Hồ.
Chuẩn bị chu đáo Lễ Khai giảng và khánh thành trường học vùng biên
Xã Hội
28/08/2026 17:11
Chiều 28/8, đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì cuộc họp công tác chuẩn bị tổ chức Lễ Khai giảng năm học 2026-2027 và lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú (PTNT) tiểu học và THCS các xã biên giới.
Hội nghị trực tuyến tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027
Xã Hội
27/08/2026 12:31
Sáng 27/8, Chính phủ tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 của ngành Giáo dục. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu trung tâm tại Trụ sở Chính phủ tới các điểm cầu các tỉnh, thành phố trên cả nước. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì hội nghị.
Tổng kết năm học 2025 – 2026 và triển khai nhiệm vụ năm học 2026 – 2027
Xã Hội
24/08/2026 18:33
Chiều 24/8, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2025 – 2026 và triển khai nhiệm vụ năm học 2026 – 2027. Dự hội nghị có các đồng chí: Lê Đức Dục - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; Tống Thanh Bình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; Nguyễn Sỹ Cảnh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh; UBND các xã, phường; các đơn vị trường học trên địa bàn tỉnh.
Khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị năm học mới
Xã Hội
24/08/2026 08:39
Chỉ còn hơn 1 tuần nữa, năm học 2026-2027 chính thức bắt đầu. Do đó, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đang khẩn trương hoàn tất những phần việc cuối cùng, từ sắp xếp tổ chức, đến sửa chữa cơ sở vật chất, bổ sung thiết bị dạy học và bảo đảm sách giáo khoa cho học sinh. Công tác chuẩn bị được triển khai trong thời điểm ngành Giáo dục thực hiện sắp xếp mạng lưới trường học theo hướng tinh gọn, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục.
Lai Châu tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học
Xã Hội
21/08/2026 15:13
Thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 14/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu các cấp, ngành và địa phương kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, nâng cao trách nhiệm trong bảo đảm an toàn bữa ăn, bảo vệ sức khỏe trẻ em, học sinh.
Khai mạc bồi dưỡng chính trị hè cho đội ngũ quản lý giáo dục, giảng viên, giáo viên năm 2026
Xã Hội
21/08/2026 11:27
Sáng 21/8, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức khai mạc bồi dưỡng chính trị hè cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, giáo viên năm 2026. Chương trình được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 181 điểm cầu tại 38 xã, phường trong toàn tỉnh.
Hội nghị biểu dương con đoàn viên công đoàn đạt thành tích cao trong học tập năm học 2025-2026
Xã Hội
21/08/2026 10:42
Sáng 21/8, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh tổ chức Hội nghị biểu dương con đoàn viên công đoàn đạt thành tích cao trong học tập năm học 2025-2026.
Khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên từ năm học 2026 - 2027 và các năm học tiếp theo trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Giáo dục
20/08/2026 15:47
UBND tỉnh Lai Châu vừa ban hành khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, áp dụng từ năm học 2026–2027 và các năm học tiếp theo. Theo đó, năm học được tổ chức bảo đảm 35 tuần thực học, khai giảng vào ngày 5/9 hằng năm và hoàn thành chương trình trước ngày 31/5.
