Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Nhiều trường đại học bỏ xét tuyển học bạ, mở rộng phương thức tuyển sinh mới
Phát huy hiệu quả Câu lạc bộ Sáng tạo số
Bộ GD&ĐT lên tiếng về thông tin xuyên tạc liên quan đến nội dung trong SGK môn Lịch sử - Địa lí lớp 5
Trường học hạnh phúc - Nơi ươm mầm những ước mơ cho trẻ
Câu chuyện từ dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kĩ thuật đọc”
Ngày hội dinh dưỡng cho học sinh Trường Mầm non Sùng Phài
Ngành Giáo dục Lai Châu đẩy mạnh chuyển đổi số
Chương trình trải nghiệm “Bé làm chiến sĩ”
Tin cùng chuyên mục
Lai Châu tập trung thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo
Chính trị
18/12/2025 14:03
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết với những mục tiêu, giải pháp cụ thể:
Tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy và tư vấn kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy
Xã Hội
17/12/2025 15:31
Chiều 16/12, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu, Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn và Hệ thống giáo dục HAS Education tổ chức buổi tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy và tư vấn kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy năm học 2025 - 2026.
Tăng cường kĩ năng kiểm soát cảm xúc tiêu cực, nâng cao chỉ số EQ cho học sinh
Xã Hội
15/12/2025 18:18
Không chỉ nổi bật với thành tích học tập, học sinh Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn Lai Châu còn cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức và trách nhiệm xã hội khi chủ động thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học kĩ thuật “Giải pháp tăng cường kỹ năng kiểm soát cảm xúc tiêu cực, nâng cao chỉ số EQ cho học sinh”. Dự án không chỉ góp phần giúp học sinh vượt qua áp lực tâm lý, nâng cao khả năng tự điều chỉnh cảm xúc mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn, tích cực trong môi trường học đường.
Khơi dậy khát vọng, nuôi dưỡng tài năng từ phong trào thi đua yêu nước
Giáo dục
11/12/2025 23:55
Với chủ đề “Đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng, đoàn kết, kỷ cương”, giai đoạn 2020 - 2025, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Lai Châu đã triển khai sâu rộng nhiều phong trào thi đua yêu nước, gắn với nhiệm vụ trọng tâm của từng cấp học. Qua đó, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của ngành, đồng thời, nâng cao chất lượng GD&ĐT của tỉnh. Trên hành trình phát triển, phong trào thi đua yêu nước luôn là nguồn năng lượng nội sinh mạnh mẽ, là kim chỉ nam để thầy và trò Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn không ngừng đổi mới, sáng tạo, vươn tới những đỉnh cao tri thức.
Hội thảo tham gia ý kiến cho dự thảo Đề án, Nghị quyết về nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2030
Xã Hội
10/12/2025 14:08
Sáng 10/12, UBND tỉnh tổ chức Hội thảo tham gia ý kiến vào dự thảo Đề án và Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2030
Vượt khó, nâng cao chất lượng giáo dục
Xã Hội
10/12/2025 05:46
Những năm qua, Trường THCS Nậm Sỏ (xã Nậm Sỏ) luôn nỗ lực vượt khó, nâng cao chất lượng dạy học. Qua đó, nhà trường trở thành điểm sáng trong công tác giáo dục của địa phương.
Nâng cao chất lượng dạy - học môn tiếng Anh
Xã Hội
08/12/2025 23:34
Cách đây vài năm, tại Trường Phổ thông DTBT TH&THCS Trung Chải (xã Pa Tần) tiếng Anh vẫn là môn học “khó nhất trong các môn khó”. Nhưng giờ đây, với quyết tâm của thầy cô cùng những đổi thay từ việc được đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp giảng dạy... môn tiếng Anh đang dần khẳng định vai trò là “cánh cửa mở rộng thế giới” cho trẻ em vùng cao.
Lặng thầm đưa đò để học trò được "sáng" chữ
Xã Hội
08/12/2025 00:33
“Nói về thầy Hanh à, tôi không biết dùng bao nhiêu ngôn từ mới diễn tả được hết chân dung người thầy ấy. Anh là đồng nghiệp, nhưng với tôi anh lại là một người thầy đáng trân trọng nhất. Thầy Hanh giản dị, tận tụy và yêu thương học sinh vô bờ bến. Học sinh ở trường chỉ thích học với thầy Hanh”- đó là những lời tâm sự chân thành của thầy giáo Trần Xuân Tươi dành cho thầy giáo Hoàng Văn Hanh (Trường Tiểu học và THCS Mồ Sì San, xã Sì Lở Lầu).
Rèn kỹ năng sống cho học sinh bán trú - Hành trình trưởng thành từ những điều giản dị
Xã Hội
06/12/2025 13:22
Xa vòng tay bố mẹ, lần đầu rời bản xuống trường bán trú ở tập trung, nhiều em học sinh vùng cao trên địa bàn tỉnh không khỏi bỡ ngỡ. Bởi vậy, “bài học đầu tiên” của các em không chỉ là đọc - viết - tính, mà còn là học cách tự lập, sẻ chia và yêu thương. Nhận thức sâu sắc điều đó, thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh luôn chú trọng phương pháp giáo dục “dạy chữ gắn với dạy người”, coi đây là nền tảng quan trọng hình thành nhân cách, giúp các em tự tin, chủ động và linh hoạt trong cuộc sống.
Bộ Giáo dục và Đào tạo: Tổng kết các Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ
Xã Hội
05/12/2025 14:32
Sáng 5/12, tại Lâm Đồng, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị Tổng kết Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 3/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong giai đoạn 2018 - 2025”; sơ kết 3 năm triển khai Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 1/6/2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường triển khai công tác xây dựng văn hóa học đường và Quyết định số 1895/QĐ - TTg ngày 11/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021 - 2030”.
Mô hình “trường học hạnh phúc”: Gieo yêu thương, gặt tri thức
Giáo dục
03/12/2025 22:55
Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đề cao tính nhân văn trong kỷ luật học sinh, mở ra hướng tiếp cận mới nhằm phát triển toàn diện người học. Tinh thần ấy đang được lan tỏa mạnh mẽ ở tỉnh Lai Châu thông qua mô hình “Trường học hạnh phúc” - nơi mọi thành viên đều được yêu thương, an toàn và truyền cảm hứng. Không chỉ là nơi dạy chữ, nhà trường còn trở thành môi trường nuôi dưỡng ước mơ và giáo dục nhân cách học sinh. Điều đó đang được thể hiện rõ tại Trường THPT Chu Văn An với hành trình xây dựng trường học hạnh phúc bền bỉ và thực chất.
Nâng cao chất lượng giáo dục vùng biên
Giáo dục
03/12/2025 22:31
Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, Trường Phổ thông dân tộc bán trú (DTBT) THCS Dào San đã nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Những kết quả đạt được trong năm học 2024-2025 và phương hướng đặt ra cho năm học 2025-2026 cho thấy sự quyết tâm của nhà trường trong việc khẳng định vị thế cơ sở giáo dục vùng biên, đáp ứng yêu cầu đổi mới của ngành.
