Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Từ 01/12/2026, học sinh lớp 5, 9, 12 kiểm tra cuối kỳ theo đề chung của Sở GDĐT ở một số môn
Tiếp thêm động lực dạy tốt, học tốt
Bế mạc Hội thi Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026–2027
4 hành vi sử dụng AI bị nghiêm cấm trong nghiên cứu khoa học
Học sinh sử dụng AI để tạo hình ảnh, sơ đồ, biên soạn báo cáo nghiên cứu phải khai báo
Rà soát, sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa
Không bắt buộc cha, mẹ học sinh sử dụng ứng dụng, phần mềm có phí để liên lạc với nhà trường
7 nhóm hành vi bị cấm khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa từ 15/11/2026
Tin cùng chuyên mục
Trường Chính trị tỉnh khai mạc 2 lớp bồi dưỡng đại biểu HĐND cấp xã
Chính trị
09/10/2026 09:30
Sáng 9/10, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu tổ chức khai mạc 2 lớp bồi dưỡng đại biểu HĐND thuộc 6 xã và 2 phường trên địa bàn tỉnh. Dự lễ khai mạc và trực tiếp quán triệt các chuyên đề tại lớp bồi dưỡng có đồng chí Lê Chí Công – Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh; Chủ tịch HĐND các xã và các học viên thuộc diện bồi dưỡng.
Từ hôm nay (8/10/2026), các trường chính thức tạo Học bạ số cho học sinh thay cho Học bạ giấy
Giáo dục
08/10/2026 16:14
từ ngày 8/10, học bạ số có giá trị pháp lý như học bạ giấy nếu đáp ứng đủ điều kiện. Người học được truy cập, tra cứu, sử dụng; cha mẹ được xem dữ liệu và theo dõi kết quả học tập, rèn luyện.
Từ 15/11/2026, không còn bắt buộc họp phụ huynh 3 lần mỗi năm học
Giáo dục
08/10/2026 16:09
Theo Điều lệ ban hành kèm Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT, từ ngày 15/11/2026, hội nghị cha mẹ học sinh nhóm, lớp vẫn được tổ chức vào đầu năm học; các hội nghị tiếp theo được tổ chức khi cần thiết.
Từ hôm nay (8/10/2026), các trường chính thức tạo Học bạ số cho học sinh thay cho Học bạ giấy
Giáo dục
08/10/2026 10:17
Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT quy định về quản lý và sử dụng học bạ số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên chính thức có hiệu lực từ hôm nay, ngày 8/10/2026.
Lai Châu: Xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh - Nền tảng vững chắc cho đà bứt phá
Xã Hội
07/10/2026 14:55
Xác định xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu đang phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tạo động lực cốt lõi đưa tỉnh nhà phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.
Lai Châu tuyển sinh 27 chỉ tiêu đại học theo chế độ cử tuyển năm 2026
Giáo dục
07/10/2026 14:47
Năm 2026, Lai Châu sẽ tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số, với tổng số 27 chỉ tiêu được phân bổ cho 7 xã trên địa bàn tỉnh.
Gỡ khó cho trường học sau sáp nhập
Xã Hội
06/10/2026 09:45
Sau sáp nhập, các trường học trên địa bàn xã Sì Lở Lầu bước vào năm học 2026 - 2027 với bộ máy tổ chức mới. Trong quá trình ổn định hoạt động, tình trạng thiếu giáo viên và những hạn chế về cơ sở vật chất phục vụ bán trú đang đặt ra yêu cầu bổ sung nhân lực, đầu tư các công trình thiết yếu. Nỗ lực vượt khó, các nhà trường chủ động khắc phục khó khăn để duy trì công tác dạy học, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh.
Kế hoạch xét tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026
Xã Hội
06/10/2026 09:27
UBND tỉnh Lai Châu vừa ban hành Kế hoạch số 8439/QĐ-UBND, ngày 30/9/2026 về xét tuyển sinh vào đại học theo chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026.
Khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026-2027
Xã Hội
05/10/2026 11:12
Sáng 5/10, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2026-2027.
Hội nghị giao ban kiểm đếm và đôn đốc tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới
Xã Hội
03/10/2026 17:05
Chiều 3/10, Bộ Công an tổ chức Hội nghị giao ban kiểm đếm và đôn đốc tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới. Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu Bộ Công an đến điểm cầu 7 tỉnh có dự án do Công an làm chủ đầu tư gồm: Lai Châu, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lạng Sơn, Quảng Ngãi.
Lai Châu tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026
Xã Hội
02/10/2026 16:13
Thực hiện Công văn số 6201/BGDĐT-GDNNGDTX ngày 14/9/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời
năm 2026; nhằm tiếp tục đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập, Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.
Lan tỏa phong trào học tập suốt đời
Xã Hội
02/10/2026 10:09
Những năm qua, công tác khuyến học, khuyến tài (KHKT), xây dựng xã hội học tập (XHHT) trên địa bàn tỉnh được các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể quan tâm triển khai. Từ gia đình, dòng họ đến thôn, bản, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị, tinh thần học tập được khơi dậy mạnh mẽ.
