Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Lặng thầm “gieo” tri thức
Tận tâm với sự nghiệp “trồng người”
Khai mạc Hội thi giáo viên dạy giỏi phường Tân Phong năm 2026
ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ THI CÔNG
Hội thảo chuyên đề “Trường mầm non hạnh phúc”
Lai Châu khởi công 6 trường nội trú liên cấp
Bình Lư định hướng xây dựng “Trường học hạnh phúc”
Bí thư Tỉnh uỷ kiểm tra tiến độ thi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Khổng Lào
Tin cùng chuyên mục
Lễ khởi công, động thổ đồng loạt các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền năm 2026
Chính trị
19/03/2026 10:53
Sáng 19/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan Trung ương và 17 tỉnh, thành phố tổ chức lễ khởi công, động thổ đồng loạt các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền năm 2026. Buổi lễ được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, kết nối 17 tỉnh, thành phố và được truyền hình trực tiếp trên Kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam, Báo và Phát thanh, truyền hình các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Thêm cơ hội xét tuyển đại học
Xã Hội
18/03/2026 08:29
Bên cạnh kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, nhiều cơ sở đào tạo đang sử dụng kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy trong tuyển sinh đại học. Thông qua đó, thí sinh có thêm cơ hội xét tuyển, các cơ sở đào tạo có thêm căn cứ để lựa chọn nguồn tuyển phù hợp với yêu cầu đào tạo.
Trường Cao đẳng Lai Châu đón nhận quyết định đạt chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp và nghề điện công nghiệp
Xã Hội
17/03/2026 19:09
Chiều 17/3, Trường Cao đẳng Lai Châu tổ chức Lễ đón nhận quyết định công nhận trường đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chương trình đào tạo nghề điện công nghiệp, trình độ trung cấp.
UBND tỉnh tổ chức họp chuẩn bị Lễ Khởi công 6 trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới
Chính trị
17/03/2026 11:19
Sáng 17/3, UBND tỉnh tổ chức cuộc họp chuẩn bị Lễ Khởi công các trường phổ thông nội trú tiểu học và thcs ở các xã: Khổng Lào, Sin Suối Hồ, Sì Lở Lầu, Thu Lũm, Pa Ủ, Mù Cả. Cuộc họp được tổ chức bằng hình thức trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu xã Khổng Lào.
"Luật tốt trên văn bản nhưng phải tốt trong cuộc sống"
Chính trị
17/03/2026 07:30
Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Luật pháp tốt trên văn bản nhưng phải tốt trong cuộc sống” gợi ra vấn đề cốt lõi của quản trị quốc gia: giá trị của luật không nằm ở câu chữ, mà ở khả năng đi vào đời sống, giải quyết những vấn đề thực của xã hội.
Cơ hội mới cho sinh viên nước ngoài giỏi tiếng Nga
Thế giới
16/03/2026 08:57
Nga công bố thành lập học bổng trị giá 15.000 ruble dành cho sinh viên quốc tế bậc đại học và sau đại học tại các trường đại học Nga có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực ngôn ngữ và văn học Nga.
“Bình dân học vụ số” ở miền quê
Chính trị
13/03/2026 13:16
Từ những lớp “bình dân học vụ số” bài bản cho đến những buổi hướng dẫn đơn giản, xã Lập Thạch (tỉnh Phú Thọ) đang đưa kỹ năng số đến với người dân bằng cách làm gần gũi, dễ hiểu, dễ thực hiện, từng bước hình thành thói quen số trong đời sống nông thôn.
“MÙA QUẢ NGỌT” TỪ NHỮNG NỖ LỰC
Xã Hội
09/03/2026 21:19
Những ngày đầu năm mới 2026, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Lai Châu đón nhận tin vui: 20 học sinh của tỉnh đã xuất sắc đoạt giải tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi Quốc gia năm học 2025 - 2026. Đây không chỉ là con số ấn tượng, còn khẳng định bước tiến mới của giáo dục vùng cao.
Hội nghị nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với nhu cầu xã hội
Xã Hội
06/03/2026 15:59
Chiều 6/3, Trường Cao đẳng Lai Châu tổ chức Hội nghị nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với nhu cầu xã hội giai đoạn 2020-2025, giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với nhu cầu xã hội giai đoạn 2026-2030. Dự và chỉ đạo có đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh. Đại diện lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, lãnh đạo phường Đoàn Kết, các xã: Than Uyên, Khổng Lào, Mường Kim, Phong Thổ, Dào San… dự.
3 chính sách giáo dục có hiệu lực từ tháng 3/2026
Giáo dục
01/03/2026 09:24
3 chính sách giáo dục có hiệu lực tháng 3/2026 liên quan đến đào tạo bằng ngân sách nhà nước, nghĩa vụ bồi hoàn kinh phí, cơ chế quản lý chương trình đào tạo.
6 thay đổi tuyển sinh đại học từ năm 2026
Xã Hội
24/02/2026 08:31
Cửa xét tuyển học bạ hẹp hơn, số nguyện vọng, phương thức xét tuyển, lợi thế từ các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS đều giảm, theo quy định của Bộ Giáo dục.
─ Xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới ─
Tăng tốc để “về đích” đúng kế hoạch
Xã Hội
18/02/2026 07:17
Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở (TH&THCS) tại các xã biên giới, thời gian qua, tỉnh Lai Châu tập trung chỉ đạo, tổ chức triển khai đồng bộ, đảm bảo tiến độ, chất lượng, phấn đấu “về đích” theo đúng kế hoạch. Việc xây dựng các trường nội trú liên cấp bảo đảm quyền học tập cho học sinh vùng sâu, vùng xa; từng bước nâng cao chất lượng giáo dục, tạo nguồn nhân lực tại chỗ, góp phần giữ vững an ninh, thúc đẩy phát triển bền vững khu vực biên giới.
