Đồng chí Bùi Xuân Thu - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh khẳng định, hoạt động của các HTX trên địa bàn tỉnh trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến tích cực trong tổ chức, quản lý, nội dung. Để có được kết quả đó, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức, triển khai thực hiện nhiều giải pháp tích cực, chủ động như: tập trung tuyên truyền cho người dân về sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm, sản xuất sản phẩm với số lượng lớn, chất lượng cao; vận động, hướng dẫn các HTX áp dụng tiến bộ khoa học và xây dựng thương hiệu sản phẩm chủ lực cho tỉnh. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tập huấn chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao năng lực cho cán bộ HTX theo đúng nhu cầu, phù hợp với thực tế địa phương. Tập trung nguồn lực để hỗ trợ các mô hình HTX nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị sản phẩm… Qua đó, các HTX, tổ hợp tác có bước phát triển cả về số lượng và chất lượng; xuất hiện thêm nhiều mô hình mới hoạt động hiệu quả. Vai trò của Liên minh HTX tỉnh tiếp tục được khẳng định là nòng cốt trong phát triển KTTT của tỉnh.

Năm 2020, đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của cả nước, nhưng nhiều HTX trong tỉnh vẫn đẩy mạnh áp dụng công nghệ chế biến sản phẩm theo nhu cầu của thị trường, kết nối, xây dựng chuỗi tiêu thụ để đưa ra thị trường những sản phẩm mới. Điển hình như HTX Nông sản sạch T&D Lai Châu ở bản Màng (phường Quyết Thắng, thành phố Lai Châu). Chúng tôi ghé thăm HTX khi các xã viên đang tích cực chăm sóc vườn cây ăn quả để chuẩn bị cho vụ thu hoạch mới. Chị Văn Thị Dung - Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX Nông sản sạch T&D Lai Châu cho biết, HTX được thành lập từ năm 2017, đến nay đã gần 5 năm, trải qua biết bao thăng trầm, song với sự quan tâm hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh, HTX đang từng bước phát triển một cách bền vững, tự tin phát triển mô hình cây ăn quả sạch theo tiêu chuẩn VietGAP ngay tại thành phố Lai Châu.

Xã viên HTX Nông sản sạch T&D Lai Châu chăm sóc ổi không hạt theo tiêu chuẩn VietGap.

Giữa năm 2019, đang lúc khó khăn về nguồn vốn (do đầu tư trồng cây ăn quả không thể cho thu hoạch trong 1 đến 2 thậm chí là 3 năm đầu vì chưa có sản phẩm bán ra thị trường), chúng tôi được Liên minh HTX tỉnh đồng ý hỗ trợ nguồn vốn vay với lãi suất thấp 500 triệu đồng giúp HTX đầu tư xây dựng kiến thiết cơ bản như: tường bao, nhà xưởng, đào ao thả cá và chăn nuôi gia súc gia cầm…  Với phương châm lấy ngắn nuôi dài, đến nay HTX đã phát triển mô hình VAC trên diện tích gần 2ha. Trong đó có 600 gốc bưởi da xanh, 900 cây ổi không hạt đang cho thu hoạch. Ngoài ra, HTX còn trồng thêm các loại xoài và bơ, mận tam hoa và mít không hạt được chăm sóc theo đúng kỹ thuật xây dựng vườn cây hữu cơ theo tiêu chuẩn VietGAP. Nhờ truy suất nguồn gốc theo tiêu chuẩn VietGAP nên nông sản của HTX được cung ứng tại các siêu thị trong và ngoài tỉnh. Tích cực chăn nuôi thêm gia súc gia cầm, thả cá… HTX không chỉ vượt qua khó khăn mà còn đứng vững trên thị trường, từng bước xây dựng được thương hiệu nông sản sạch.

Chị Văn Thị Dung - Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX Nông sản sạch T&D Lai Châu cho biết thêm, nhờ sự hỗ trợ kịp thời của Liên minh HTX tỉnh về vốn vay, đào tạo, trang bị kiến thức về maketting, xây dựng thương hiệu… năm 2020, HTX đã có 2 sản phẩm ổi không hạt và bưởi da xanh T&D được UBND tỉnh chứng nhận đạt sản phẩm OCOP 3 sao; được UBND tỉnh tặng Bằng khen có thành tích xuất sắc trong thực hiện chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tỉnh Lai Châu năm 2020. Không chỉ phát triển bền vững, HTX còn tạo việc làm thường xuyên cho 3 lao động tại địa phương với mức thu nhập 6 triệu đồng/tháng và hợp đồng thời vụ cho gần chục lao động mỗi năm.

Theo đánh giá của Liên minh HTX tỉnh, các HTX đã phát huy vai trò nòng cốt trong kinh doanh cũng như sản xuất nông sản hàng hóa, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới, vừa đảm bảo quyền lợi cho xã viên. Đồng thời, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các xã vùng sâu vùng biên giới trong thực hiện các tiêu chí về tổ chức quản lý sản xuất, cơ cấu lao động, giải quyết việc làm… Đến nay, toàn tỉnh có 40 xã đạt chuẩn NTM đều có HTX hoạt động theo Luật HTX năm 2012; trong tổng số 47 sản phẩm tiêu chuẩn OCOP đạt 3 sao trở lên, trong đó có 23 sản phẩm có chủ thể là HTX. Kinh tế hợp tác, HTX đóng góp khoảng 3% vào GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn) của tỉnh (bao gồm cả kinh tế của các hộ thành viên).

Bình quân mỗi năm toàn tỉnh thành lập mới 30 HTX, kết nạp mới gần 2.000 thành viên và tạo việc làm thường xuyên cho gần 6.000 lao động tập trung ở các lĩnh vực như: nông nghiệp, thủy sản, xây dựng, giao thông vận tải… Thu nhập bình quân đạt 4,5 triệu đồng/người/tháng, tăng 1,8 triệu đồng so với năm 2011. Đến 31/12/2020, 100% các xã đã chuyển đổi sang hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Đặc biệt là đã thành lập thêm nhiều HTX chuyên ngành với quy mô nhỏ phù hợp với năng lực quản lý, điều hành và tổ chức sản xuất, khả năng tài chính mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể như HTX môi trường, quỹ tín dụng, HTX du lịch cộng đồng; mô hình HTX thanh niên, HTX phụ nữ… tại các xã biên giới vùng có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống...

Để KTTT, HTX của tỉnh tiếp tục phát triển nhanh, bền vững, chiếm vị trí quan trọng trong GRDP của tỉnh, thời gian tới Liên minh HTX tỉnh tiếp tục tham mưu cho tỉnh ban hành mới, hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển KTTT, HTX theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thiết thực tạo động lực phát triển các đơn vị kinh tế tập thể cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Bám sát kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nhất là Kế hoạch phát triển KTTT giai đoạn và hàng năm để triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ hỗ trợ phát triển KTTT, HTX.

Kiện toàn, thành lập Ban Chỉ đạo phát triển KTTT ở các huyện, thành phố. Vận động kết nạp thành viên; xây dựng mô hình HTX kiểu mới sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, gắn với chương trình OCOP, xây dựng nông thôn mới. Tích cực hưởng ứng, thực hiện các phong trào thi đua do UBND tỉnh và Liên minh HTX Việt Nam phát động, đồng thời, nhân rộng các mô hình HTX điển hình tiên tiến xây dựng mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị gắn với các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn… tạo điều kiện để KTTT, HTX phát triển theo hướng bền vững.