Sau cơn mưa, ngày hè ở xã biên giới Tung Qua Lìn (huyện Phong Thổ) - nơi Xí nghiệp 56 đứng chân, trời mát dịu. Dẫn chúng tôi đi thăm các bể cá, thiếu tá Chu Văn Thứ - Đội trưởng Đội sản xuất kinh doanh tổng hợp số 2 (Xí nghiệp 56) phụ trách chính việc nuôi cá ở đây cho biết: “Năm 2011 mô hình nuôi cá nước lạnh bắt đầu được triển khai. Lúc ấy, toàn bộ khu vực bể nuôi cá là ruộng bậc thang. Để có những bể cá đẹp, liền kề, đảm bảo điều kiện nuôi như bây giờ, cán bộ, nhân viên Xí nghiệp phải mất rất nhiều công rời đá, làm bể, dẫn nước từ suối về”.

Bể nuôi cá nước lạnh của Đội sản xuất kinh doanh tổng hợp số 2 (Xí nghiệp 56, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 356).

Xí nghiệp cũng cử cán bộ, nhân viên sang Trung tâm Nghiên cứu thủy sản nước lạnh Sa Pa (tỉnh Lào Cai) tập huấn gần 2 tháng để lĩnh hội kiến thức về chọn giống, chăm sóc, mật độ nuôi thả cá tầm, cá hồi cho phù hợp… Trải qua quá trình vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm, việc nuôi cá nước lạnh dần trở nên hiệu quả. Cá phát triển tốt, cho trọng lượng trung bình từ 1,6-1,8kg/con (cá hồi), 3kg/con (cá tầm), chất lượng thịt ngon, giàu thành phần dinh dưỡng, được khách hàng gần xa tin tưởng đặt mua.

Niềm vui khi đứng vững trên thị trường cùng nhu cầu tiêu thụ cá tăng khích lệ Xí nghiệp 56 mở rộng quy mô nuôi cá (thêm 2 bể cá thương phẩm, 1 bể chứa, 1 bể nuôi cá con). Giờ đây, Xí nghiệp có 7 bể nuôi cá thương phẩm tổng diện tích 350m2; 4 bể nuôi cá con diện tích 100m2; 2 bể chứa nước (52m3) cung cấp cho toàn bộ hệ thống. Sản lượng cá vì thế cũng tăng theo. Riêng năm 2020 sản lượng cá đạt 4 tấn (tăng gần 1 tấn so với 2019), tổng doanh thu lên đến 800 triệu đồng.

Gần đây, chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhu cầu sử dụng cá tại các nhà hàng lớn giảm, việc xuất cá ra thị trường gặp khó khăn, giá thành hạ. Ví như giá cá hồi, năm 2019 có giá 240.000 đồng/kg thì năm 2020 giảm xuống còn 200.000 đồng/kg, năm 2021 tiếp tục giảm còn 170.000 đồng/kg. Tưởng rằng khó khăn làm ảnh hưởng đến tinh thần người lính nhưng ngược lại, các anh càng cố gắng nhiều hơn. Cấp ủy chi bộ, Ban Giám đốc Xí nghiệp chủ động vào cuộc bàn cách tháo gỡ khó khăn. Một mặt các anh bán đổ cá cho các đầu mối, mặt khác sử dụng lợi thế mạng xã hội quảng bá sản phẩm, bán lẻ cho khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Để thu hút khách hàng, xí nghiệp còn đa dạng sản phẩm bán ra thị trường thông qua việc bán cá cắt khúc, cá phi lê hay bán ruốc cá hồi với giá thành phải chăng. Với sự nỗ lực đó, từ đầu năm đến nay, Xí nghiệp đã bán được 1,5 tấn cá thương phẩm, trị giá 240 triệu đồng. Hiện, các bể còn 1 tấn cá thương phẩm, 3 tấn cá choai, 1,7 tấn cá con.

Điều đáng quý là mô hình nuôi cá nước lạnh đã trở thành địa điểm tốt để nhiều đoàn công tác, Nhân dân trong và ngoài tỉnh đến thăm quan học hỏi kinh nghiệm phát triển kinh tế. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2021 đã có 6 đoàn cán bộ, Nhân dân trên địa bàn tỉnh với tổng số 50 người đến thăm quan, học hỏi. Mô hình cũng là minh chứng để truyền cảm hứng vượt khó cho Nhân dân địa phương học tập.

Anh Vàng A Sử (bản Cò Ký, xã Tung Qua Lìn) chia sẻ: “Gia đình tôi có diện tích đất nương gần suối, biết các anh bộ đội nuôi thành công mô hình cá nước lạnh, nhiều lần tôi đến học hỏi kinh nghiệm. Tuy nhiên, do vốn đầu tư lớn gia đình chưa có điều kiện triển khai ngay nên chúng tôi cố gắng thực hiện từng bước bằng việc phát triển kinh tế từ bán hàng tạp hóa, trồng thảo quả, làm máy xát… tích lũy vốn sau này nuôi cá. Các anh bộ đội giúp tôi và nhiều bà con khác hiểu nếu cố gắng thì dù có khó khăn đến mấy “đất cằn vẫn có thể nở hoa”. Chúng tôi có niềm tin vươn lên trong cuộc sống”.

Theo chia sẻ của anh Thứ, trong quy trình chăm sóc cá, nhiệt độ lý tưởng để cá nước lạnh phát triển là từ 8-15 độ C, cao nhất không quá 22 độ C. Trong khi thực tế khi vào đỉnh điểm mùa hè, nhiệt độ khu vực nuôi cá đôi lúc tăng cao hơn so với trước đây. Do đó, trong chiến lược kinh doanh 6 tháng cuối năm 2021, Xí nghiệp 56 có sự đổi mới. Thay vì chỉ nuôi chủ yếu cá hồi (chiếm 90% tổng số lượng cá) như trước, Xí nghiệp chuyển sang nuôi 50% cá hồi, 50% cá tầm (cá tầm có thể sống ở nhiệt độ cao hơn cá hồi). Bên cạnh đó, Xí nghiệp không nhập cá tầm giống có trọng lượng trên 1kg/con mà trong cuối tháng 7/2021 sẽ nhập giống cá nhỏ hơn (12-13 con/kg). Về đầu ra cho sản phẩm, Xí nghiệp dự kiến phối hợp với Công ty Song Hy (tỉnh Lào Cai) và các trang trại cá nước lạnh khác thống nhất về giá bán, cùng xuất sản phẩm về các tỉnh, thành trong cả nước, phấn đấu đến cuối năm nay xuất 3-5 tấn cá thương phẩm.

Tin tưởng với kinh nghiệm, kết quả đạt được cùng các chiến lược cụ thể, mô hình nuôi cá nước lạnh ở Xí nghiệp 56 sẽ ngày càng được nhân rộng, lan tỏa nghị lực vượt khó, góp phần vào sự phát triển chung của địa phương.