Sản phẩm chè của người dân xã Mường Kim (huyện Than Uyên) được Công ty TNHH Tuyền Phương thu mua toàn bộ với giá ổn định.

Trước đây, chè là một trong những cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế của huyện Than Uyên. Nhưng sau khi chia tách huyện, 2/3 diện tích chè tập trung tại huyện mới Tân Uyên và Than Uyên chỉ còn hơn 109ha. Thực hiện Đề án “Phát triển vùng chè tập trung chất lượng cao giai đoạn 2015 - 2020 trên địa bàn tỉnh Lai Châu”, trong đó huyện Than Uyên được giao xây dựng vùng chè với diện tích hơn 1.347,19ha tập trung ở tiểu vùng “Mường Kim - Tà Mung - Ta Gia” với 895,48ha. Theo đó, người dân được hỗ trợ 100% giống, phân bón và tiền hỗ trợ kinh phí chuyển đổi đất, khai hoang, làm đất 15 triệu đồng/ha.

Tuy nhiên, khi đưa chủ trương trồng chè vùng hạ huyện gặp không ít vướng mắc do người dân còn bỡ ngỡ, băn khoăn về cách trồng, chăm sóc, kỹ thuật, nhất là việc trăn trở đầu ra của sản phẩm ai sẽ thu mua. Huyện huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của Nhân dân về chủ trương trồng chè. Ngoài những lợi ích được hỗ trợ chính sách về giống, vật tư phân bón khi tham gia trồng chè, sau này sản phẩm chè được công ty, doanh nghiệp đứng ra bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện tổ chức cho các hộ dân tham quan, học tập mô hình trồng chè thâm canh có năng suất cao ở một số địa phương trong tỉnh.

Thực hiện phương châm “cầm tay chỉ việc”, Phòng NN&PTNT huyện thường xuyên cử cán bộ xuống các bản hướng dẫn kỹ thuật cho Nhân dân theo từ việc phát dọn, làm đường đồng mức, san băng, đào hố đến trồng, chăm sóc chè, chuyển giao khoa học kỹ thuật mới. Các xã trong vùng trồng chè tăng cường xuống các bản bám sát cơ sở, giải đáp những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Từ đó, người dân đồng tình, ủng hộ và bắt tay vào thực hiện.

Trước mỗi vụ trồng chè, các xã vùng hạ huyện khảo sát các bản có diện tích đất trống, đồi núi trọc, diện tích đất trồng ngô, khoai, sắn không hiệu quả đưa vào quy hoạch để làm diện tích phục vụ cho công tác trồng mới chè. Huyện cũng thực hiện chuyển đổi đất kém hiệu quả, hoàn tất các thủ tục thanh lý và chuyển đổi đất sang trồng chè theo quy định. Phòng NN&PTNT huyện phối hợp các xã vùng hạ huyện tổ chức tập huấn cho bà con về cách làm đất, trồng, chăm sóc, bón phân; phối hợp với các xã thực hiện việc cung cấp giống, phân bón đảm bảo kịp thời vụ. Các bản xây dựng quy ước về cấm chăn thả gia súc phá hoại chè; các hộ nhận tiền hỗ trợ chuyển đổi đất trích một phần tiền để làm hàng rào thép gai bảo vệ diện tích chè.

Từ năm 2017 đến nay, cây chè thích nghi sinh trưởng, phát triển tốt và hình thành các vùng chè ở hạ huyện như: Mường Kim, Ta Gia, Tà Mung, Tà Hừa, Khoen On với diện tích 895,48ha. Trong quá trình kiến thiết cơ bản, cán bộ chuyên môn Phòng NN&PTNT huyện, các xã phổ biến đến người dân về kiến thức về cách chăm sóc, bón phân, làm cỏ, sử dụng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn cho cây chè. Bà con còn được hướng dẫn cách phát hiện, phòng trừ sâu, bệnh hại; quy trình cắt tỉa cành, tạo tán để chè phát triển. Đến nay, nhiều diện tích chè đã cho thu hoạch giúp người dân có thêm nguồn thu nhập trang trải cuộc sống gia đình.

Chị Hoàng Thị Lả (bản Mường 1, xã Mường Kim) tâm sự: “Gia đình trồng hơn 2.000m2 chè từ năm 2017 đến nay chè bắt đầu cho thu hoạch. Sau khi thu hái, tôi mang đến Công ty Tuyền Phương bán. Bà con rất yên tâm về đầu ra cũng như tin tưởng vào cây chè cho thu nhập ổn định”.

Chủ trương đưa cây chè vào phát triển ở các xã vùng hạ huyện Than Uyên đã bước đầu đem lại tín hiệu lạc quan không chỉ giải quyết nguồn lao động dư thừa mà còn giúp bà con có công ăn việc làm ổn định, chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang hình thành vùng công nghiệp. Đặc biệt, chè bà con sau khi thu hái được Công ty TNHH Tuyền Phương (đặt tại xã Mường Kim) bao tiêu toàn bộ, mua với giá cao ổn định. Đồng thời, thành lập các tổ nhóm, hộ nông dân sản xuất chè sạch với trình độ được đào tạo, tập huấn kỹ thuật canh tác từ trồng đến thu hái.

Ông Đỗ Quang Tuyến - Giám đốc Công ty TNHH Tuyền Phương khẳng định: “Hiện, công ty đang đang mua chè tươi cho bà con và sử dụng máy mini để chế biến thành chè khô. Công ty dự kiến tháng 12/2020 xây dựng nhà máy, kho, nhà điều hành, nhà ở công nhân với diện tích trên 5.000m2, công suất trên 500 tấn chè khô/năm, tạo việc làm khoảng 25 công nhân là người dân địa phương. Công ty cam kết luôn đồng hành cùng với bà con trong mua chè tươi với giá ổn định; sau này sản xuất ra các loại chè khô, nhất là xây dựng thương hiệu chè sạch Tu San của Than Uyên”.

Cây chè được ngành chức năng đánh giá là cây công nghiệp phù hợp với tiềm năng đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng tại các xã vùng hạ huyện. Việc phát triển cây chè được huyện xác định là cây công nghiệp dài ngày sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế của địa phương phát triển theo hướng bền vững, lâu dài. Chỉ trong hơn 3 năm, từ những vùng đất trống đồi núi trọc, đất nương kém hiệu quả đã được phủ lên 1 màu xanh của những cây chè tươi tốt. Điều này không chỉ tạo bước đột phá về số diện tích trồng mới so với tất cả các huyện trong tỉnh khi thực hiện Đề án, quan trọng hơn là hàng nghìn lao động địa phương có việc làm thường xuyên, thu nhập ổn định, đời sống ngày càng được cải thiện từ cây chè.