Mồ Sì San là một trong những xã đặc biệt khó khăn của huyện Phong Thổ. Toàn xã có 4 bản với 184 hộ, 2.459 nhân khẩu, trong đó dân tộc Dao chiếm trên 90%. Những năm qua, kinh tế-xã hội của xã có những chuyển biến tích cực khi đạt mức bình quân thu nhập đầu người 12 triệu đồng/năm; hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại; bộ mặt nông thôn khởi sắc, nhất là giao thông nông thôn khi 100% bản có đường xe máy đi lại thuận tiện, 98% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia. Xã đạt 10/19 tiêu chí nông thôn mới…

Điểm nổi bật là Mồ Sì San được thiên nhiên ban tặng giống chè shan tuyết tồn tại rất lâu đời ít địa phương có được. Trên khu vực rừng chè shan tuyết cổ thụ tự nhiên cách trung tâm xã 15km có trên 2.000 gốc, gốc bé nhất có đường kính khoảng 30cm, lớn nhất hai vòng tay người lớn ôm không hết. Người dân trong xã không ai biết những cây chè ấy xuất hiện từ bao giờ, chỉ truyền tai nhau rằng trước kia mỗi lần đi rừng lại trèo lên cây hái lá về pha nước uống.

Chè shan tuyết ở Mồ Sì San phát triển trong điều kiện địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu đặc trưng tạo hương vị, màu sắc riêng có. Biến tiềm năng thành thế mạnh, 3 năm trở lại đây, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải phối hợp với UBND xã thành lập Hợp tác xã Biên Cương chuyên chế biến, sản xuất các sản phẩm từ chè shan tuyết cổ thụ. Các sản phẩm được đặt tên MSS79, trong đó MSS - viết tắt địa danh Mồ Sì San còn 79 là số mốc biên giới nơi có rừng chè cổ thụ.

Công nhân Hợp tác xã Biên Cương chế biến chè shan tuyết.

Theo thông tin từ UBND xã, do diện tích chè shan tuyết tự nhiên của xã phân tán, thiếu chăm sóc, bảo vệ nên năng suất thấp, sản lượng thu hái chè búp tươi mỗi năm đạt khoảng 4 - 4,5 tấn. Sau khi thu hái, bà con không chế biến mà bán cho thương lái với giá 30 - 50 nghìn đồng/kg. Sau khi Hợp tác xã Biên Cương thành lập, chất lượng chè búp tươi đầu vào được kiểm soát chặt chẽ cùng với hệ thống máy móc, dây chuyền chế biến đã tạo ra đa dạng sản phẩm trà, giá bán lên tới hàng triệu đồng/kg chè khô. Trong đó, trà xanh có giá dao động 1 triệu đồng/kg; bạch trà 1-2 triệu đồng/kg và hồng trà từ 3-4 triệu đồng/kg. Đặc biệt, sản phẩm hoàng trà có giá lên đến cả chục triệu đồng/kg bởi quá trình thu hoạch và chế biến đòi hỏi sự tỷ mỷ, thời gian chế biến công phu hơn các loại trà khác.

Ông Tẩn Chin Hồi ở bản Tô Y Phìn chia sẻ: Cây chè cao, công đoạn thu hái vất vả lắm. Lần nào đi chúng tôi cũng được cán bộ xã nhắc nhở đảm bảo an toàn, bà con đều tuân thủ. Mỗi đợt hái, gia đình tôi thu nhập bình quân trên dưới 1 triệu đồng. Rất mong chính quyền xã, huyện có hướng phát triển, bảo tồn vùng chè và Hợp tác xã hoạt động hiệu quả tạo thêm việc làm, thu nhập bền vững cho Nhân dân địa phương.

Ông Tẩn Chỉn Lùng - Chủ tịch UBND xã Mồ Sì San cho biết: Giá trị cây chè shan tuyết cổ thụ trên đất Mồ Sì San bước đầu được khẳng định. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ phối hợp với các phòng, ban chuyên môn của huyện và sự giúp đỡ của tỉnh thực hiện các biện pháp kỹ thuật bảo tồn và phát triển vùng chè theo hướng an toàn và bền vững; quản lý, bảo vệ nhãn hiệu hàng hóa trà MSS79. Đồng thời, phát triển vùng chè gắn với bảo tồn văn hóa bản địa và phát triển du lịch; từng b­ước áp dụng quy trình thực hành sản xuất tốt trong nông nghiệp đối với cây chè, cải thiện môi tr­ường sinh thái, tăng độ che phủ đất, đảm bảo vùng chè phát triển bền vững.