Trước đây, diện tích đất đồi, nương của nông dân bản Huổi Pết chủ yếu trồng lúa nương, ngô, sắn. Nông sản thu hoạch chỉ đủ ăn và chăn nuôi nhỏ. Năm mất mùa, thường thiếu ăn mùa giáp hạt. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa giống mới vào sản xuất là mong muốn của nhiều hộ dân trong bản. Thiếu vốn, kiến thức chăm sóc rồi đầu ra cho sản phẩm là rào cản lớn đối với các hộ.

Đầu năm 2020, Dự án trồng cây xoài Đài Loan được UBND xã triển khai đến bản đã mang lại hy vọng về tương lai mới cho đồng đất quê hương của bà con. Với 23 hộ tham gia trồng hơn 12ha xoài được coi là dự án trồng cây ăn quả lớn nhất được triển khai tại bản thời điểm đó. Anh Giàng A Mua (người dân bản Huổi Pết) cho biết: “Hàng ngày, tôi lên nương kiểm tra thấy cây xoài phát triển tốt thì rất mừng. Cây xoài còn bé nên đất nương gia đình tôi và các hộ vẫn trồng xen canh cây lương thực truyền thống, tích cực chăm sóc chỉ 2 - 3 năm nữa cho quả thôi. Có cam kết đầu ra sản phẩm đối với đơn vị cung ứng, bà con rất an tâm, tin tưởng vào thành công của dự án”.

Nông dân bản Huổi Pết (xã Nậm Hàng) chăm sóc xoài Đài Loan.

Cây xoài Đài Loan được trồng trên đồng đất Nậm Hàng từ năm 2019, 2020 tại các bản: Nậm Lay, Lồng Ngài, Huổi Pết và Nậm Ty. Gồm các dự án đầu tư theo mô hình liên kết, đơn vị thu mua ký cam kết bao tiêu sản phẩm. Vốn đầu tư thuộc nguồn kinh phí sự nghiệp thực hiện mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và chương trình 30a (hỗ trợ giảm nghèo) của Chính phủ. Với tổng diện tích hơn 46ha, trong đó 14,5ha trồng từ năm 2019, còn lại triển khai đầu năm 2020. Hầu hết các diện tích xoài trồng trên đất nương, bà con được tham gia các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc và cán bộ chuyên môn huyện, xã thường xuyên kiểm tra, hỗ trợ. Cùng với cung ứng đầy đủ vật tư, giúp toàn bộ diện tích trồng đạt tỷ lệ sống cao, hiện cây cao từ 1,2 – 2,2m, sinh trưởng tốt.

Ngoài cây xoài Đài Loan là chủ lực, nông dân xã Nậm Hàng còn mạnh dạn tham gia nhiều dự án trồng giống cây mới. Điển hình là 15 hộ dân bản Nậm Dòn thực hiện 1ha cây chanh leo đã cho thu hoạch vụ đầu tiên, đánh giá chất lượng quả đạt tiêu chuẩn, được thị trường đón nhận. Nhân dân trong xã trồng gần 30ha cây sả, nghệ và cây ăn quả khác.

Chị Trần Thị Diêm – Công chức địa chính nông nghiệp xã Nậm Hàng cho biết: “Với giống cây mới thuộc các dự án do chính quyền địa phương làm chủ đầu tư, các hộ đăng ký tham gia đều được tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, hỗ trợ giống, vật tư nông nghiệp và cam kết đầu ra cho sản phẩm. Vậy nên các hộ yên tâm và có ý thức cao cùng chính quyền, đơn vị chuyên môn thực hiện đạt hiệu quả cao nhất. Đối với diện tích trồng các giống cây bà con tự đầu tư như: sả, nghệ, chuối… đảm bảo quy mô phù hợp, trên diện tích đất sản xuất cây lương thực kém hiệu quả; sản phẩm sau thu hoạch có đầu ra ổn định. Xã cũng thường xuyên hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc và tạo điều kiện cho các hộ vay vốn sản xuất”.

Theo đánh giá thực tế của xã, các diện tích người dân chuyển đổi sang trồng các giống cây mới đều cho nguồn thu cao hơn sản xuất cây nông nghiệp truyền thống. Nhiều hộ có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm từ bán tinh dầu sả, củ nghệ... Các dự án trồng cây ăn quả bước đầu phát triển tốt với việc ký kết bao tiêu đầu ra, hứa hẹn mang lại giá trị kinh tế cao và ổn định. 

Tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với tình hình thực tế đã mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân. Hết năm 2020 thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 28 triệu người/năm (tăng 3 triệu đồng so với năm 2019), tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 11,38%. Thời gian tới, xã Nậm Hàng tiếp tục phối hợp với đơn vị chuyên môn của tỉnh, huyện hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng; chăm sóc, phát triển tốt các cây trồng mới. Đảm bảo thực hiện đầy đủ và đúng cam kết giữa đơn vị thu mua và nông dân. Dần phát triển xã thành một trong những vùng sản xuất cây ăn quả tập trung của huyện.