Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lê Xuân Tiến - Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: Trên cơ sở mục tiêu nghị quyết, chương trình, kế hoạch hành động của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Sở Công thương đã chủ trì, phối hợp với các ngành chức năng tham mưu xây dựng và triển khai các quy hoạch, kế hoạch, đề án, chương trình về điện sát tình hình thực tế địa phương. Cụ thể như: quy hoạch phát triển điện lực; đề án cấp điện cho các thôn bản chưa có điện tỉnh Lai Châu. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo chủ đầu tư các dự án phát triển lưới điện nông thôn trên địa bàn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án cấp điện cho thôn bản chưa có điện, cấp điện nông thôn từ lưới điện quốc gia tỉnh Lai Châu giai đoạn 2015 - 2020 nhằm nâng cao số xã đạt tiêu chí tỷ lệ số hộ được sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ lưới điện quốc gia.

Công nhân Điện lực Tân Uyên thay đường dây đưa điện về xã Trung Đồng (huyện Tân Uyên).  Ảnh: Hà Dũng

Trong giai đoạn 2011 - 2015, trên địa bàn tỉnh đầu tư phát triển hệ thống lưới điện cấp điện cho các thôn bản vùng sâu, vùng xa chưa có điện trên 1.000 tỷ đồng. Trong đó, Dự án mở rộng và cải tạo lưới điện nông thôn vùng sâu, vùng xa tỉnh Lai Châu giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư 266 tỷ đồng, cấp điện cho 10.108 hộ; Dự án mở rộng và cải tạo lưới điện nông thôn vùng sâu, vùng xa tỉnh Lai Châu giai đoạn 2 - sử dụng nguồn vốn dư, tổng mức đầu tư 223 tỷ đồng, cấp điện cho 6.099 hộ; Dự án năng lượng nông thôn II đợt 4, tổng mức đầu tư 171 tỷ đồng, cấp điện cho 2.461 hộ... Hết năm 2015, trên địa bàn tỉnh đã có 1.773km đường dây trung áp, 856 trạm biến áp, 1.428km đường dây hạ thế cấp điện lưới quốc gia cho 108/108 xã, phường, thị trấn, đạt 100% và 74.195/88.129 hộ, đạt 84,2%. 96/96 xã, 57.562/68.446 hộ được sử dụng điện lưới quốc gia. Qua thẩm định, đánh giá, xét công nhận xã đạt tiêu chí số 4 về điện nông thôn: 100% số xã đạt tiêu chí có hệ thống điện đạt chuẩn; 52/96 xã đạt tiêu chí có tỷ lệ số hộ được sử dụng điện lưới thường xuyên, an toàn từ các nguồn và đạt chuẩn tiêu chí số 4 (tăng 52 xã so với năm 2010).

Trong giai đoạn 2016 - 2020, tiếp tục thực hiện dự án cấp điện cho các thôn bản chưa có điện tỉnh Lai Châu, với tổng mức đầu tư 415 tỷ đồng, cấp điện cho 8.504 hộ và triển khai phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án cấp điện nông thôn từ lưới điện quốc gia tỉnh Lai Châu, tổng mức đầu tư 389 tỷ đồng, cấp điện cho 5.003 hộ. Đến tháng 6/2019, trên địa bàn tỉnh có 2.071km đường dây trung áp; 1.058 trạm biến áp; 1.629km đường dây hạ áp cấp điện lưới quốc gia cho 108/108 xã, phường, thị trấn (đạt 100%) và 91.316/96.992 hộ (đạt 94%); trong đó, số hộ khu vực nông thôn được sử dụng điện lưới quốc gia 68.580/73.954 hộ (đạt 92,7%).

“Tái định cư nơi bản mới có nhiều cái được, thứ nhất là thuận lợi giao thông, việc học hành của các con, chăm sóc sức khỏe người dân, tiếp đến là có điện lưới quốc gia giúp dân bản thuận tiện trong sản xuất, sinh hoạt, nâng cao đời sống tinh thần” - anh Lò Văn Pò, Trưởng bản Phiêng Áng (xã Nậm Cần, huyện Tân Uyên) chia sẻ với chúng tôi về đổi thay sau gần 9 năm thực hiện di vén nhường chỗ xây dựng thủy điện. Cũng theo anh Pò, sau khi ổn định xây dựng nhà ở, tận dụng lợi thế về điện, đường, bà con tích cực đầu tư phát triển sản xuất: trồng ngô, lúa ở đất bán ngập nơi bản cũ; mua máy xay xát làm dịch vụ, máy thái rau mini phục vụ phát triển chăn nuôi. Trẻ nhỏ cũng hào hứng, chăm chỉ học hành hơn vì tối đến có ánh điện sáng không phải sử dụng đèn dầu như trước.

Được biết, với sự quan tâm đầu tư từ các dự án cấp điện, xã Nậm Cần đã có 8/8 bản và 100% hộ (412/412 hộ) được sử dụng điện thường xuyên an toàn từ các nguồn. Hệ thống điện đạt chuẩn đảm bảo theo yêu cầu kỹ thuật của ngành Điện. Đây là điều kiện thuận lợi để xã duy trì và nâng cao các tiêu chí nông thôn mới.

Năm 2019, xã Hố Mít (huyện Tân Uyên) được huyện chọn cán đích nông thôn mới. Cấp ủy, chính quyền từ huyện đến xã tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân chung sức, đồng lòng thực hiện các tiêu chí nông thôn mới. Đặc biệt, chủ động phối hợp với Điện lực Tân Uyên thực hiện tiêu chí số 4 về điện. Đến nay, trên địa bàn xã đã có 11.724m đường dây cao thế và 9.839m đường dây hạ thế, 7 trạm biến áp. Toàn bộ hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Năm 2018 và đầu năm 2019, UBND xã phối hợp với Công ty Điện lực Lai Châu, Điện lực Tân Uyên thực hiện rà soát, duy trì cung cấp điện và cấp điện mới cho các hộ chưa được sử dụng điện. Đến nay, 8/8 bản có điện lưới quốc gia với 601/601 hộ được sử dụng điện thường xuyên, an toàn và xã đạt tiêu chí về điện.

Các dự án đầu tư phát triển hệ thống lưới điện nông thôn được quan tâm đầu tư, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, qua đó góp phần thực hiện tốt các tiêu chí nông thôn mới, nâng tổng số xã toàn tỉnh đạt tiêu chí số 4 về điện nông thôn đến hết tháng 6/2019 là 58/96 xã.

Mục tiêu phấn đấu hết năm 2020, trên địa bàn tỉnh có 60/96 xã, năm 2025 đạt 80/96 xã và năm 2030 đạt 96/96 xã đạt tiêu chí số 4 về điện nông thôn. Để thực hiện tốt mục tiêu trên, ngành Công thương tỉnh tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương huy động các nguồn lực đầu tư phát triển lưới điện đến các cụm, nhóm dân cư chưa có điện; đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, nghiệm thu hoàn thành và đóng điện phục vụ Nhân dân; vận động Nhân dân khu vực trực tiếp hưởng lợi từ các dự án cấp điện tự nguyện tham gia trong công tác giải phóng mặt bằng tại các vị trí cột và hành lang tuyến đường dây, nhằm đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, góp phần cho dự án sớm hoàn thành.

Chú trọng đầu tư cải tiến lưới điện theo cấp điện áp chuẩn theo quy hoạch nhằm đảm bảo tính liên tục, ổn định, chất lượng điện cho sản xuất và sinh hoạt của Nhân dân. Có trang bị thiết bị hiện đại, độ bảo vệ tin cậy, thao tác đóng cắt lưới điện nhanh chóng và chính xác nhằm vận hành lưới điện an toàn, truyền tải điện liên tục; hạn chế sự cố do thiết bị cũ, lạc hậu gây ra. Sử dụng các công nghệ mới như: đường dây đi chung nhiều mạch, nhiều cấp điện áp... để giảm hành lang tuyến, giảm diện tích chiếm đất, đảm bảo môi trường sinh thái.

Công nhân điện lực thành phố lai châu sửa chữa điện cho hộ nghèo ở xã Nậm Lỏong (thành phố Lai châu).

Với nhiều giải pháp thực hiện tiêu chí điện nông thôn trong xây dựng nông thôn mới, tin rằng trong thời gian tới sẽ nâng cao tỷ lệ số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia trên địa bàn tỉnh, hoàn thành mục tiêu trên 95% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia theo Nghị quyết Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đề ra, góp phần hoàn thành tiến độ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh.