Đẩy mạnh công tác tuyên truyền

Phong Thổ là huyện có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú, đa dạng. Có thể kể đến khoáng sản kim loại (chì, kẽm, đồng), khoáng sản vật liệu xây dựng (cát, đá, sỏi), khoáng sản quý hiếm (vàng)... Trong đó, khoáng sản vật liệu xây dựng có triển vọng lớn nhất với lượng đá được phân bố ở hầu hết các xã; cát, sỏi được phân bố chủ yếu dọc các sông, suối.

Đồng chí Trần Ngọc Phương - Phó Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phong Thổ cho biết: “Cát trên địa bàn huyện tập trung chủ yếu ở sông Nậm Na chạy qua địa bàn thị trấn Phong Thổ và các xã: Ma Li Pho, Hoang Thèn; suối Nậm So chạy qua xã Mường So, thị trấn Phong Thổ; suối Nậm Pạt chạy qua các xã: Sin Suối Hồ, Nậm Xe, Mường So. Về hoạt động khai thác, chế biến cát, toàn huyện có 2 điểm mỏ cát được UBND tỉnh cấp giấy phép, gia hạn khai thác, chế biến làm vật liệu xây dựng thông thường. 6 công trình thủy điện được UBND tỉnh cấp giấy phép tận thu khoáng sản đang hoạt động. Hàng năm, trữ lượng cát khai thác được cung cấp nguồn nguyên liệu phục vụ nhu cầu xây dựng trong và ngoài huyện”.

Cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phong Thổ, xã Nậm Xe nắm tình hình việc khai thác, sử dụng cát của Công ty Cổ phần SCI Lai Châu (chủ đầu tư) xây dựng công trình Thủy điện Nậm Xe.

Tuy nhiên, gần đây trước nhu cầu vật liệu xây dựng ngày càng lớn; vào mùa mưa lượng cát bồi trên các sông, suối nhiều hơn, một số người dân lợi dụng khai thác cát trái phép. Mà phương thức khai thác của người dân chủ yếu là nhỏ lẻ; lợi dụng thời điểm giờ nghỉ, ngày nghỉ nhất là vào ban đêm, nơi địa bàn xa khu dân cư để khai thác trái phép. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát của chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng.

Trước tình hình đó, UBND huyện Phong Thổ đã ban hành các văn bản chỉ đạo về việc đôn đốc, chấn chỉnh công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn huyện; thành lập đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản. Thường xuyên chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và UBND các xã, thị trấn tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khoáng sản thông qua các cuộc họp, buổi truyền thông trực tiếp, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Anh Phạm Văn Thuấn - Người dân ở bản Mầu (xã Nậm Xe) nói: “Gia đình tôi làm trang trại gần suối Nậm Pạt. Được các cán bộ tuyên truyền tôi hiểu được ý nghĩa của tài nguyên cát đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Do đó, tôi tuyệt đối không khai thác cát trái phép; tích cực tham gia giám sát hoạt động khai thác cát trên địa bàn. Khi phát hiện cá nhân có biểu hiện lạ, nghi khai thác cát trái phép tôi báo ngay cho chính quyền địa phương để có biện pháp kiểm tra, xử lý kịp thời”.

Công ty TNHH một thành viên Thành Đạt Lai Châu cam kết khai thác cát đúng vị trí, tọa độ được cấp phép.

Là doanh nghiệp được cấp phép khai thác cát trên sông Nậm Na đoạn chạy qua thị trấn Phong Thổ từ năm 2015 với diện tích 10,5ha. Công ty TNHH một thành viên Thành Đạt Lai Châu ở tổ dân phố Pa So (thị trấn Phong Thổ) cũng chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong việc khai thác cát.

Anh Đinh Xuân Cơ – Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Thành Đạt Lai Châu khẳng định, Công ty khai thác cát đúng vị trí, tọa độ cho phép. Trong quá trình khai thác có đầu tư máy móc, trang thiết bị tránh thất thoát. Khi vận chuyển, các xe chỉ chở đủ lượng cát, phủ bạt, không để quá khổ, quá tải, không để rơi vãi, đảm bảo an toàn giao thông và yếu tố về môi trường.

Kiên quyết xử lý sai phạm

Song song với công tác tuyên truyền, huyện chú trọng công tác kiểm tra, xử lý phạm, coi đây là giải pháp tạo tính răn đe. Việc kiểm tra được tiến hành theo kế hoạch và đột xuất. Đoàn kiểm tra có đủ các thành viên đại diện cho lực lượng công an, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kinh tế và Hạ tầng… Hoạt động kiểm tra tập trung vào việc chấp hành các quy định trong giấy phép thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản, công tác bảo vệ môi trường.

Chỉ tính riêng trong năm 2021, đoàn kiểm tra của huyện đã tiến hành kiểm tra theo lịch 9 cuộc đối với tổ chức được cấp phép và tổ chức trên 40 cuộc kiểm tra thường xuyên khu vực sông, suối trên địa bàn các xã có nguy cơ khai thác trái phép. Kết quả, phát hiện và xử lý 2 vụ, 2 cá nhân khai thác cát trái phép với số tiền 43,5 triệu đồng.

Từ đầu năm đến nay, qua nắm bắt tình hình và phản ánh của người dân về việc có trường hợp khai thác cát trái phép, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện nhanh chóng vào cuộc cử công chức tìm hiểu, xác minh. Tham gia đoàn kiểm tra liên ngành, riêng trong đầu tháng 7/2022, đoàn kiểm tra đã phát hiện và tham mưu UBND huyện xử phạt vi phạm hành chính đối với 3 cá nhân trên địa bàn xã Nậm Xe, Ma Ly Pho về hành vi khai thác cát trái phép tại khu vực: suối Nậm Pạt chạy qua bản Màu (xã Nậm Xe); sông Nậm Na chạy qua xã Ma Li Pho. Tổng số tiền phạt lên đến 77,6 triệu đồng.

UBND huyện yêu cầu các cá nhân vi phạm có biện pháp khắc phục hậu quả bằng việc cải tạo, phục hồi môi trường; thực hiện các giải pháp đưa các khu vực đã khai thác về trạng thái an toàn; buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật là khoáng sản có được do thực hiện vi phạm hành chính.

Người dân xã Nậm Xe tích cực phối hợp cùng các lực lượng nắm bắt tình hình khai thác cát trên suối Nậm Pạt.

Về phía các xã, thị trấn cũng bám sát sự chỉ đạo của cấp trên, thành lập tổ công tác để kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác cát. Có thể kể đến xã Nậm Xe, trong tháng 6/2022 tổ công tác xã tiến hành kiểm tra trên địa bàn phát hiện 1 điểm có hành vi khai thác cát trái phép, 1 điểm đang lắp máy nổ chuẩn bị hút cát trái phép. Tổ công tác đã yêu cầu các cá nhân dừng mọi hoạt động, tháo dỡ máy móc, khơi thông dòng chảy, san gạt trả lại hiện trạng ban đầu và ký cam kết không thực hiện hành vi khai thác khoáng sản trái phép.

Nhờ các giải pháp phù hợp, kịp thời từ huyện đến cấp xã đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ tài nguyên cát trong Nhân dân; hạn chế tình trạng khai thác cát trái phép, tránh lãng phí, thất thoát nguồn tài nguyên khoáng sản.   

Anh Lê Thanh Tùng - Đại diện chủ đầu tư (Công ty Cổ phần SCI Lai Châu) xây dựng công trình Thủy điện Nậm Xe chia sẻ: “Thời gian qua, Công ty chúng tôi được UBND tỉnh cấp giấy phép tận thu cát trong diện tích xây dựng công trình thủy điện. Chúng tôi khai thác cát đúng tọa độ, diện tích, khối lượng; ghi, lưu sổ theo dõi; thống kê khối lượng cát và cát chỉ sử dụng xây dựng công trình thủy điện, không bán, cho, tặng, sử dụng vào mục đích khác. Điều này giúp đẩy nhanh quá trình xây dựng, dự kiến trong quý IV/2022, công trình thủy điện sẽ hoàn thành, đóng điện với công suất phát điện là 20MW”.

Thời gian tới, huyện Phong Thổ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền kết hợp kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản, kiên quyết xử phạt với các trường hợp khai thác cát trái phép… quyết tâm phấn đấu đưa hoạt động khai thác cát nói riêng, khoáng sản nói chung ngày càng đi vào nề nếp, đúng luật và hiệu quả.