Lai Châu xác định phát triển công nghiệp xanh, khai thác hợp lý tiềm năng năng lượng gắn với bảo vệ môi trường là một trong những hướng đi quan trọng. Đây không chỉ là câu chuyện về sản xuất điện mà còn gắn với quy hoạch, đầu tư hạ tầng, thu hút nguồn lực và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Sở Công Thương chủ động rà soát tiềm năng, tham mưu tỉnh định hướng phát triển nguồn điện phù hợp với Quy hoạch tỉnh điều chỉnh và Quy hoạch điện quốc gia. Theo đó, Lai Châu định hướng phát triển 342 dự án nguồn điện, tổng công suất 24.335MW.

Công nhân Tập đoàn Vingroup thi công điện năng lượng mặt trời trên lòng hồ thuỷ điện Bản Chát.

Theo ông Trần Mạnh Hùng - Phó Giám đốc Sở Công Thương, tỉnh có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, nhất là thủy điện, điện mặt trời và điện gió. Đây là lợi thế để thúc đẩy tăng trưởng xanh, đồng thời, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và nhà đầu tư nghiên cứu, khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo theo hướng hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, quỹ đất và hệ thống lòng hồ thủy điện rộng lớn, tỉnh có nhiều dư địa để nghiên cứu, triển khai các dự án điện mặt trời phù hợp. Theo quy hoạch, toàn tỉnh có 99 dự án điện mặt trời; đến nay, 4 dự án với tổng công suất 720MW đã được triển khai, từng bước biến tiềm năng thành nguồn lực. Đáng chú ý là Nhà máy điện mặt trời Bản Chát I và Bản Chát II do Tập đoàn Vingroup đầu tư có tổng công suất 550MW, tổng vốn khoảng 11.650 tỷ đồng.
Ông Trần Quốc Trung - Phụ trách phát triển dự án Tập đoàn Vingroup cho rằng, Lai Châu có nhiều tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo. Tập đoàn đang triển khai các dự án điện mặt trời trên lòng hồ thủy điện tại những khu vực phù hợp, góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên và tạo thêm động lực phát triển cho địa phương.
Không chỉ dừng ở những dự án lớn, năng lượng mặt trời còn từng bước đi vào đời sống từ những công trình quy mô nhỏ, gần gũi với người dân. Phát huy vai trò tiên phong trong chuyển dịch năng lượng xanh, Công ty Điện lực Lai Châu triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ. Công ty đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại trụ sở 7 đơn vị trực thuộc, tổng công suất hơn 106kWp. Những công trình này vừa giúp sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng tại chỗ, vừa tạo mô hình thực tế để đánh giá hiệu quả và tuyên truyền, nhân rộng.
Công ty đặt mục tiêu mỗi năm có ít nhất 50 cán bộ, công nhân viên lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái. Những người làm điện không chỉ tuyên truyền về năng lượng xanh mà còn trực tiếp sử dụng, trải nghiệm và lan tỏa lợi ích của nguồn năng lượng sạch đến cộng đồng.
Ông Nguyễn Đức Thọ - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu cho biết: Việc cán bộ, người lao động chủ động lắp đặt hệ thống tại gia đình góp phần lan tỏa thói quen sử dụng năng lượng sạch.
Nếu những dự án điện mặt trời quy mô lớn mở ra không gian phát triển công nghiệp năng lượng thì chính sách hỗ trợ hệ thống điện mặt trời tại khu vực khó khăn lại đưa năng lượng xanh đến gần hơn với người dân. Ngày 22/4/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ và thiết bị điện sau công-tơ. Chính sách hướng tới 1.062 hộ tại 21 xã, với tổng kinh phí hơn 18 tỷ đồng; trong đó 180 hộ được hỗ trợ hệ thống điện mặt trời với trị giá 50 triệu đồng.

Gia đình ông Chang Giàng Tủa, bản Pha Mu, xã Hua Bum vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.

Đối với những địa bàn vùng khó, nơi việc đầu tư hệ thống điện còn nhiều trở ngại, chính sách hỗ trợ điện mặt trời đang mang lại những đổi thay thiết thực trong cuộc sống người dân. Không chỉ tạo nguồn điện phục vụ sinh hoạt, cải thiện đời sống mà còn từng bước thay đổi diện mạo bản làng.
Ông Chang Giàng Tủa ở bản Pha Mu (xã Hua Bum) chia sẻ: “Trước kia chưa có điện, cuộc sống bà con vất vả lắm. Vừa qua, được Nhà nước hỗ trợ lắp điện mặt trời, chúng tôi có điện để thắp sáng, nấu cơm, sạc điện thoại mà không mất tiền. Cảm ơn Đảng, Nhà nước rất nhiều. Mong rằng nhiều người dân vùng khó khác cũng được hưởng chính sách này”.
Những tấm pin trên mái nhà đến các dự án trải rộng trên vùng đất, mặt hồ, năng lượng mặt trời đang từng bước hiện diện trong đời sống bà con. Mỗi nguồn điện được tạo ra không chỉ mang ánh sáng đến cho người dân mà còn mở thêm cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường. Với dư địa lớn về năng lượng tái tạo, Lai Châu đang từng bước hình thành hệ sinh thái năng lượng xanh, hài hòa giữa khai thác tiềm năng và phát triển bền vững.