Quang cảnh phiên họp sáng 17/10. (Ảnh: DUY LINH)

Tiếp tục Phiên họp thứ 50, sáng 17/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân.

Tờ trình của Chính phủ do Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi trình bày nêu rõ, việc điều chỉnh sẽ bảo đảm chính sách động viên một cách hợp lý, công bằng, góp phần nâng cao đời sống của người nộp thuế, tạo động lực khuyến khích lao động.

Đồng thời, kích thích tăng mức chi tiêu hộ gia đình, tăng tiêu dùng của xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Chính phủ đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người.

Với phương án điều chỉnh này, mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu/tháng và người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng, sau khi giảm trừ các khoản bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp (tăng khoảng 40% so với hiện hành).

Cụ thể, cá nhân là người nộp thuế (nếu không có người phụ thuộc) có mức thu nhập là 17 triệu đồng/tháng thì sau khi trừ các khoản bảo hiểm vẫn chưa phải nộp thuế (phần thu nhập vượt trên 17,285 triệu đồng/tháng mới bắt đầu chịu thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%).

Trường hợp cá nhân người nộp thuế có 1 người phụ thuộc với mức thu nhập là 24 triệu đồng/tháng thì sau khi trừ các khoản bảo hiểm vẫn chưa phải nộp thuế (phần thu nhập vượt trên 24,22 triệu đồng/tháng mới bắt đầu chịu thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%).

Trường hợp cá nhân người nộp thuế có 2 người phụ thuộc với mức thu nhập là 31 triệu đồng/tháng thì sau khi trừ các khoản bảo hiểm vẫn chưa phải nộp thuế (phần thu nhập vượt trên 31,155 triệu đồng/tháng mới bắt đầu chịu thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%).

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, thực hiện phương án này, dự kiến Ngân sách Nhà nước giảm khoảng 21 nghìn tỷ đồng/năm so với mức thu và số lượng người nộp thuế theo quy định hiện hành.

Qua thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí về sự cần thiết phải điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân đối với người nộp thuế và người phụ thuộc để phù hợp với tình hình kinh tế-xã hội, biến động của giá cả, góp phần động viên hợp lý, công bằng các khoản thu nhập, tạo động lực để người nộp thuế tích lũy, tiêu dùng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban thẩm tra thống nhất với định hướng nâng mức giảm trừ gia cảnh theo tiêu chí tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người và cơ bản nhất trí với mức giảm trừ gia cảnh Chính phủ đề xuất.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, mức giảm trừ gia cảnh đề xuất có thể là phù hợp tại thời điểm hiện nay nhưng do mới chỉ tính toán theo tốc độ tăng của các chỉ tiêu năm 2025 so với năm 2020 là chưa đáp ứng thực tiễn; do đó, đề nghị Chính phủ cân nhắc để có khoảng dư địa cần thiết, theo đó có thể cân nhắc phương án tính toán tỷ lệ tăng theo tốc độ tăng của mức thu nhập hoặc GDP bình quân đầu người dự kiến ước thực hiện năm 2025 hoặc dự kiến năm 2026 và các năm tới so với thực hiện năm 2020.

Chính phủ đề xuất áp dụng mức điều chỉnh trên cho kỳ tính thuế năm 2026. Một số ý kiến tại Ủy ban Thường vụ đề nghị áp dụng từ năm 2025.

Báo cáo thêm, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết dự phòng ngân sách không còn nhiều, trong khi vừa qua thiệt hại về bão lũ rất nặng nề, nên đề nghị cho áp dụng từ năm 2026.

Sau khi thảo luận, 100% các ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết nhất trí thông qua Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân như Chính phủ trình, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Khi áp dụng theo mức dự kiến là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc thì hầu hết số người nộp thuế ở bậc 1 sẽ chuyển sang diện không phải nộp thuế (khoảng trên 95% người nộp thuế ở bậc 1), một phần cá nhân nộp thuế ở bậc 2 chuyển sang diện không phải nộp thuế hoặc chuyển xuống nộp thuế ở bậc 1.

Tương tự những cá nhân ở các bậc thuế còn lại đều được giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Qua đó dự kiến số thu Ngân sách Nhà nước thuế thu nhập cá nhân là khoảng 84.477 tỷ đồng, giảm khoảng 21 nghìn tỷ đồng/năm so mức thu theo quy định hiện hành.