Nhắc đến các chợ phiên trên địa bàn tỉnh, có lẽ chợ phiên San Thàng được tổ chức vào thứ năm và chủ nhật hàng tuần là nổi bật hơn cả, bởi lịch sử hình thành lâu đời, gắn với nét sinh hoạt, trao đổi hàng hóa của các dân tộc nơi đây. Đi chợ phiên đã trở thành thói quen, nhất là vào những ngày cuối năm, khi bà con đi sắm tết không khí của chợ cũng nhộn nhịp hơn hẳn những ngày thường. Họ đến chợ mang theo những đặc sản địa phương, khoác trên mình những bộ trang phục đẹp nhất, nhưng quan trọng hơn cả, đến chợ để được gặp lại bạn bè, người thân đã xa cách lâu ngày.

Một góc chợ phiên San Thàng ngày chủ nhật cuối năm 2024 và chào đón năm mới 2025.

Ông Tẩn A Vảng - dân tộc Dao ở xã Bản Giang, huyện Tam Đường chia sẻ: Năm nay tôi hơn 70 tuổi, từ khi còn bé bố mẹ đã dẫn đi chợ chơi, lúc đấy vẫn còn cưỡi ngựa chứ chưa đi xe máy như bây giờ. Tôi có những người bạn ở xa cứ hẹn nhau vào ngày chủ nhật cuối cùng của năm là nhờ con cháu đưa đến chợ gặp gỡ, hỏi thăm sức khỏe và uống với nhau chén rượu rồi chia tay, hẹn phiên chợ sang năm.

Nhiều cụ bà tuổi đã cao nhưng vẫn xuống chợ để gặp gỡ bạn bè, mua sắm quần áo chuẩn bị đón tết.

Trong buổi họp chợ, sản vật của địa phương được bà con mang đến chợ bán gồm các loại rau, củ, quả… do chính bà con làm ra hay lấy từ trên rừng về. Cuối năm để có tiền sắm tết, mua quần áo cho con cái nhiều hộ còn mang cả lợn, gà ra chợ để bán. Những năm gần đây, ngày họp chợ cũng là ngày nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức, để phục vụ việc giao lưu văn hóa, ngày chợ phiên người dân còn bố trí xây dựng sân khấu biểu diễn phục vụ người đi chợ và khách thăm quan.

Thanh niên vùng cao xuống chợ cuối năm, họ thường mặc những bộ quần áo đẹp, sặc sỡ nhất với hoa văn được thêu cầu kỳ, họa tiết bắt mắt. Khi chợ diễn ra, những chàng trai đem theo khèn Mông thực hiện những động tác múa khèn uyển chuyển, hát những bài hát về tình yêu, vui xuân đón tết khiến cho cả một góc chợ trở nên sôi động. Nhiều chàng trai, cô gái đã nên duyên vợ chồng cũng bởi những buổi gặp gỡ, tìm hiểu nhau qua chợ phiên San Thàng.

Trong bộ trang phục sặc sỡ của dân tộc Mông, em Sùng Thị Giàng ở xã Dào San, huyện Phong Thổ hồ hởi cho biết: Em thích không khí rộn ràng, vui vẻ của phiên chợ cuối năm như chợ phiên San Thàng. Hôm nay em cùng bạn bè đi mua những bộ trang phục đẹp nhất để đón tết, mong rằng sang năm chúng em sẽ có một năm mới làm ăn tốt hơn, sức khỏe dồi dào. Đến chợ em cũng rất thích thưởng thức các loại bánh và món ăn truyền thống của dân tộc.

Ông Hoàng Văn Sinh - Chủ tịch UBND xã San Thàng cho biết: Để phục vụ mua sắm dịp tết cho người dân khi đến chợ phiên San Thàng, chúng tôi khuyến khích các tiểu thương đa dạng các mặt hàng, bố trí không gian bày bán các loại nông sản, thủ công truyền thống cho người dân. Đồng thời, quan tâm kiểm soát các mặt hàng để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Duy trì các hoạt động văn hóa, các mặt hàng thủ công truyền thống để ngày càng thu hút khách du lịch đến với chợ.

Các mặt hàng thủ công truyền thống được bày bán tạo nên nét hấp hẫn của chợ phiên San Thàng ngày cuối năm.

Đã tàn phiên chợ, nhưng dư âm của nó vẫn còn đọng lại trong lòng mỗi người dân. Tiếng cười nói vui vẻ, những cái bắt tay nồng hậu và sắc màu rực rỡ của những gian hàng vẫn như in sâu trong ký ức. Chợ cuối năm không chỉ là nơi mua bán, mà còn là dịp để con người xích lại gần nhau hơn, để cảm nhận hương vị Tết đang đến thật gần. Ra về, ai nấy đều mang theo một chút rộn ràng, một chút ấm áp, như hành trang tinh thần cho một năm mới tràn đầy hy vọng và niềm vui.