Trước đây, một số người dân trong và ngoài địa bàn lợi dụng đêm khuya dùng cuốc, xẻng khai thác đất hiếm (quặng flourit hay cát tím) tại khu vực bìa mỏ đất hiếm Đông Pao thuộc địa phận bản Nà Khum (xã Bản Hon), gây xôn xao dự luận, ảnh hưởng an ninh trật tự địa phương.

Trước thực trạng trên, cấp ủy, chính quyền xã phối hợp với lực lượng Công an tỉnh, huyện ngăn chặn đối tượng vận chuyển đất hiếm ra khỏi địa bàn. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho Nhân dân hiểu tác hại của việc khai thác, mua bán, vận chuyển đất hiếm trái phép là vi phạm pháp luật. Người dân khai thác đất hiếm trái phép gây thất thoát tài nguyên quốc gia, làm tổn hại môi trường sinh thái và ảnh hưởng lớn đến an ninh trật tự địa phương.

Lãnh đạo xã Bản Hon phân công nhiệm vụ cho cán bộ, công chức siết chặt quản lý mỏ đất hiếm Đông Pao (xã Bản Hon).

Xã phân công cán bộ tăng cường tuần tra, kiểm soát tại những điểm người dân dễ khai thác đất hiếm trái phép để ngăn chặn kịp thời. Đến nay, xã đã giải quyết dứt điểm tình trạng khai thác đất hiếm trái phép ở mỏ đất hiếm Đông Pao.

Đến thăm bản Nà Khum (xã Bản Hon), chúng tôi dễ dàng thấy khu vực bìa mỏ đất hiếm “lộ thiên trên mặt đất”, cách tỉnh lộ 136 hơn 200m. Đối tượng lợi dụng khu vực bản Nà Khum thuận lợi giao thông, nhanh chóng “tẩu tán” đất hiếm trái phép ra khỏi địa bàn. Xác định đây là “điểm nóng”, năm 2021, Công an tỉnh, xã đã đầu tư lắp đặt hệ thống camera an ninh giám sát, ngăn chặn người dân khai thác đất hiếm trái phép. Camera an ninh được kết nối mạng internet cài đặt trên điện thoại di động của cán bộ chuyên môn Công an tỉnh, huyện, xã để quản lý, ngăn chặn kịp thời. Từ đó, cấp ủy, chính quyền xã phối hợp với lực lượng chức năng tỉnh, huyện phát hiện, xử lý hàng chục vụ khai thác, tàng trữ, vận chuyển đất hiếm trái phép có nguồn gốc từ bản Nà Khum.

Anh Lò Văn Tinh - Trưởng bản Nà Khum cho biết: “Thời gian qua, tôi thường xuyên lồng ghép vào các buổi họp bản, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho Nhân dân hiểu tác hại của việc khai thác đất hiếm trái phép. Tôi thống nhất việc gắn quy ước nghiêm cấm người dân khai thác, mua bán, vận chuyển đất hiếm với bình xét gia đình văn hóa hàng năm. Từ đó, bà con đồng thuận, ngăn chặn tình trạng khai thác đất hiếm trái phép; người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, yên tâm phát triển kinh tế gia đình”.

Khu vực bìa mỏ đất hiếm Đông Pao lộ thiên trên mặt đất ở bản Nà Khum (xã Bản Hon).

Để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, chính quyền xã yêu cầu tất cả các hộ ký cam kết không khai thác, vận chuyển đất hiếm trái phép. Một số bản làm tốt việc ký cam kết như: Đông Pao 2, Bản Thẳm, Đông Pao 1 và Bản Hon. Xã chỉ đạo các bản đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho bà con không “cấu kết” với người ngoài địa vào mua, bán đất hiếm. Trưởng, phó các bản đẩy mạnh công tác tuyên truyền, gắn trách nhiệm của mỗi người dân với việc nâng cao ý thức tố giác trường hợp cố tình tiếp tay cho hành vi khai thác, thu mua đất hiếm. Cán bộ xã tăng cường kiểm tra, giám sát, ngăn chặn và xử lý người dân vi phạm việc khai thác, vận chuyển, tàng trữ đất hiếm trái phép. Nhờ siết chặt công tác quản lý, đến nay, xã đã giải quyết dứt điểm tình trạng khai thác đất hiếm trái phép.

Trò chuyện với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Tưởng - Chủ tịch UBND xã Bản Hon cho biết: “Từ năm 2022 đến nay, xã giải quyết dứt điểm tình trạng khai thác đất hiếm trái phép. Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu - VIMICO (Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam) quản lý 133ha mỏ đất hiếm Đông Pao khá tốt. Đối với một số diện tích bìa mỏ đất hiếm Đông Pao thuộc địa phận bản Nà Khum xã tăng cường tuần tra, quản lý nhằm hạn chế đến mức thấp nhất việc khai thác trái phép xảy ra. Xã khuyến cao người dân tố giác trường hợp cố tình tiếp tay cho hành vi thu mua đất hiếm, góp phần giữ vững an ninh trật tự địa phương”.

Nhờ siết chặt quản lý mỏ đất hiếm Đông Pao ổn định nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương khởi sắc.