Về Tà Mung hôm nay, chúng tôi nhận thấy rõ sự “thay da, đổi thịt” của vùng quê nghèo khó năm nào. Những con đường bê-tông trải dài từ đường trục chính của xã đến các ngõ bản, khu sản xuất. Những nếp nhà khang trang ngày càng mọc lên tô điểm cho bản thêm đẹp tươi. Đặc biệt hơn là những đồi trọc mọc đầy cỏ hoang khi xưa giờ đây được phủ một màu xanh ngắt của búp chè non mơn mởn. Sự trù phú đang dần hiện hữu ở vùng cao này.
Gặp gỡ, trò chuyện với chúng tôi, anh Phùng Tiến Hưng - Chủ tịch UBND xã Tà Mung, cán bộ trẻ gắn bó với mảnh đất này hơn 10 năm qua không giấu được niềm xúc động. Bởi, sự nỗ lực, cố gắng đoàn kết của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng, vượt khó của nhân dân đã thu về thành quả lớn, làm thay đổi diện mạo của xã vùng cao thuộc tốp nghèo nhất huyện Than Uyên.
Anh Hưng phấn khởi cho biết: Xã Tà Mung hiện có 338,11ha chè, trong đó năm 2024 trồng mới 6,82ha; chè kinh doanh 262,79ha, sản lượng chè búp tươi đạt trên 1.503 tấn. Đến nay, toàn bộ diện tích chè kinh doanh đang được Công ty TNHH xây dựng Tuyền Phương ở thị trấn Than Uyên thực hiện liên kết và tiêu thụ sản phẩm với giá từ 7.000 - 9.000 đồng/kg búp chè tươi. Thu nhập từ chè trung bình 45 triệu đồng/ha/năm. Những năm qua, cây chè đã giúp nhiều hộ trên địa bàn xã thoát nghèo, hàng chục gia đình vươn lên trở thành hộ khá, giàu của bản. Đặc biệt, qua tuyên truyền, vận động, nhân dân các bản tích cực chăm sóc và thu hoạch chè theo hướng hữu cơ, không sử dụng thuốc trừ cỏ hay phun kích thích. Thời điểm này, xã có 10,5ha chè áp dụng tiêu chuẩn quy định về thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP. Năm 2024, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp mã số vùng trồng với diện tích 11,83ha, sản lượng dự kiến cho thu hoạch 66,23 tấn/năm. Đây là tín hiệu đáng mừng cho bà con xã Tà Mung tiếp tục gắn bó với cây chè, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống gia đình và thực hiện khát vọng vươn lên làm giàu.

Cán bộ xã Tà Mung hướng dẫn bà con thu hái chè đúng kỹ thuật, đảm bảo năng suất cây trồng.

Được biết, trước đây cuộc sống của nhân dân xã Tà Mung vất vả. Bởi, trình độ canh tác, sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, kèm theo đó là những quan niệm cổ hủ ăn sâu vào tiềm thức người dân. Vì thế, quanh năm, chủ yếu người dân cấy lúa, trồng ngô, sắn nhằm đảm bảo lương thực theo hình thức “tự cung, tự cấp”. Để làm chuyển biến nhận thức trong nhân dân, cấp uỷ, chính quyền, các đoàn thể xã Tà Mung phối hợp với cơ quan chuyên môn, ban, ngành, huyện tuyên truyền, vận động từng hộ chuyển đổi đất canh tác kém hiệu quả sang trồng chè với phương châm “mưa dầm, thấm lâu”. Trên cơ sở đó, xã huy động lực lượng cán bộ, viên chức giúp dân trồng chè, “cầm tay, chỉ việc” hướng dẫn cách làm đất, đào hố, trồng, bón phân và chăm sóc. Xã chủ động lồng ghép chính sách của tỉnh, huyện và các chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ về vốn, phân bón, con giống, tạo niềm tin cho các hộ về cây trồng mới.
Sau gần 10 năm “bén duyên” trên mảnh đất Tà Mung, cây chè đã phủ xanh kín đồi trọc trên địa bàn xã. Những vùng đất khô cằn khi xưa, nhờ được chăm sóc bằng mồ hôi, sự nỗ lực, tình yêu của bà con, giờ đã “đơm hoa, kết trái”; nhân dân thu hái mỗi năm, nâng cao thu nhập.
Anh Hảng A Lử ở bản Hô Ta vui mừng cho biết: Gia đình tôi trồng được 1,5ha. Trước đây, đất này chủ yếu là trồng ngô, sắn nhưng hiệu quả không cao. Từ khi cán bộ tuyên truyền, vận động, gia đình tôi chuyển đổi sang trồng chè. Quá trình trồng, chăm sóc luôn có cán bộ xã, huyện hỗ trợ, hướng dẫn nhiệt tình. Hiện, bà con có nơi thu mua ổn định, ai cũng phấn khởi. Năm vừa rồi, gia đình tôi chăm sóc chè theo hướng hữu cơ, thu hoạch gần 1 tấn búp chè tươi bán cho Công ty TNHH Tuyền Phương với giá trung bình hơn 10.000 đồng/kg. Vợ chồng tôi có nguồn thu lớn để sửa sang nhà, nuôi dạy các con học hành. Nhờ ơn Đảng, Nhà nước, các cấp tỉnh, huyện, nhất là cán bộ xã mà đời sống người dân chúng tôi được ấm no, sung túc hơn.
Xã Tà Mung có gần 800 hộ với hơn 4.700 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Thái, Mông sinh sống. Hiện nay, chè là cây trồng chủ lực, đem lại nguồn thu lớn cho nhân dân trên địa bàn; được bà con gọi với cái tên thân mật “cây xoá đói, giảm nghèo”. Được biết, từ xã có tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới hơn 60% cách đây 5 năm trước, đến nay, Tà Mung chỉ còn 12,83% hộ nghèo đa chiều. Thu nhập bình quân đạt 45,45 triệu đồng/người/năm 2024.
Thời điểm này, Tà Mung là một trong những xã có vùng nguyên liệu chè hàng hoá tốt của huyện. Anh Phùng Tiến Hưng - Chủ tịch UBND xã cho biết thêm: Với khí hậu, thời tiết quanh năm mát mẻ, đây là điều kiện thích hợp để nhân dân sản xuất chè theo hướng hữu cơ, tạo vùng nguyên liệu “chè sạch” cung cấp cho đơn vị thu mua chế biến ra những sản phẩm mang thương hiệu của xã, huyện. Năm 2025, xã tiếp tục vận động nhân dân trồng thêm 5ha chè; tuyên truyền bà con mở rộng diện tích vùng chè hữu cơ, nhằm nâng cao thu nhập gia đình, bởi giá thành chè hữu cơ tăng gấp đôi, gấp 3 lần so với chè chăm sóc truyền thống.