Tìm hiểu chúng tôi được biết, thực hiện quyết định của Chính phủ, Bộ Công an, ngày 30/9/2013 UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch số 1290/KH-UBND về việc thực hiện Dự án “Xây dựng xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy”. Trong đó đề ra mục tiêu đến năm 2015 mỗi huyện, thành phố giảm ít nhất 10% xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy cùng hệ thống giải pháp để triển khai thực hiện.

Công an xã Bản Hon tuyên truyền người dân không mua bán, sử dụng, tàng trữ trái phép chất ma túy để duy trì xã không ma túy.

Theo đó, công tác tuyên truyền về phòng chống ma túy (PCMT) với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như lồng ghép trong hoạt động của các cơ quan, đơn vị, tổ chức đoàn thể, họp bản, tổ dân phố; tuyên truyền thông qua các cuộc thi, hội diễn văn hóa văn nghệ … cho hàng chục nghìn lượt cán bộ, công chức, đoàn viên thanh niên và nhân dân. Công tác tuyên truyền PCMT trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng đã được thực hiện thường xuyên, thu hút sự quan tâm của đông đảo nhân dân. Phát huy vai trò của các cấp, các ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội, người có uy tín, già làng, trưởng bản tuyên truyền miệng tại các buổi họp bản, sinh hoạt chi bộ bản, các buổi sinh hoạt các tổ chức đoàn thể quần chúng ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số.  Qua công tác tuyên truyền, nhận thức về tác hại của ma túy, ý thức tham gia PCMT của các tầng lớp nhân dân được nâng cao; hoạt động PCMT của các tổ chức quần chúng ở cơ sở ngày càng được củng cố và đi vào chiều sâu.

Lực lượng Công an tích cực bám nắm cơ sở, địa bàn rà soát, thống kê, lập hồ sơ quản lý người nghiện ma túy, các địa bàn trọng điểm có tình hình phức tạp về tội phạm và tệ nạn ma túy để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương cùng lực lượng Công an thực hiện các biện pháp nhằm xóa bỏ tệ nạn ma túy trên địa bàn. Đưa tiêu chí PCMT và các tệ nạn xã hội vào bình xét trong phong trào thi đua và bình xét xã, phường, thôn bản, gia đình văn hóa đã góp phần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, nâng cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác đấu tranh PCMT.

Đồng thời, làm tốt công tác nắm tình hình, tập trung vào các tuyến, địa bàn trọng điểm về ma túy để xây dựng phương án đấu tranh có hiệu quả với các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy từ ngoài vào địa bàn. Mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm trên địa bàn với nhiều giải pháp phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn, triệt phá các đường dây, ổ nhóm, đưa các đối tượng ra truy tố theo quy định của pháp luật. Nhờ đó, đến cuối năm 2015, kết thúc dự án “Xây dựng xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy” trên địa bàn tỉnh có 31/2018 xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy. Từ năm 2015 đến nay, công tác xây dựng xã, phường, thị trấn không ma túy tiếp tục được lồng ghép với chương trình, kế hoạch phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh, nhất là Đề án “Đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016-2020”. Trong đó công tác xây dựng xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy là một trong những nội dung trọng tâm. Đề án đặt ra mục tiêu mỗi năm xây dựng từ 3-4 xã không có tệ nạn ma túy; phấn đấu đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 49 xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy. Việc xây dựng địa bàn không có tệ nạn ma túy là nền tảng cho công tác chuyển hóa địa bàn trọng điểm phức tạp về trật tự xã hội.

Thực hiện mục tiêu từ đề án, bên cạnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền triển khai thực hiện, gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, công tác phòng chống ma túy trở thành một trong những nội dung quan trọng trong các kỳ sinh hoạt của các tổ chức đảng đoàn thể; phân công trách nhiệm cho từng cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên tham gia công tác phòng, chống ma túy và nhận giúp đỡ, giáo dục, động viên người nghiện ma túy cai nghiện tại gia đình và cộng đồng. Hàng năm, các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh lập từ 80-100 hồ sơ người sử dụng ma túy đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Lực lượng Công an cũng phối hợp với Sở Y tế triển khai sâu rộng, hiệu quả chương trình điều trị cai nghiện bằng thuốc thay thế Methadone. Hiện nay toàn tỉnh có 8 cơ sở điều trị và 30 điểm cấp phát thuốc methadone với 2.037 người nghiện tham gia. Nhờ đó, tỷ lệ phát sinh người nghiện mới và tình trạng vi phạm pháp luật có liên quan đến người nghiện ma túy trên địa bàn các xã, phường, thị trấn giảm hẳn.

Lực lượng Công an triển khai thực hiện nhiều kế hoạch, biện pháp, đợt cao điểm đấu tranh, tấn công trấn áp có hiệu quả, triệt phá nhiều ổ nhóm, đường dây tội phạm về ma túy. Từ năm 2016 đến nay đã phát hiện bắt giữ trên 2000 vụ, trên 3000 đối tượng phạm tội về ma túy; thu giữ tang vật hàng trăm kg hêrôin, thuốc phiện và quả thuốc phiện, ma túy tổng hợp, cần sa, vũ khí, đạn và tài sản khác. Đặc biệt là, tại các xã phường trong toàn tỉnh, các mô hình phòng chống ma túy được xây dựng và nhân rộng. Hiện toàn tỉnh có 28 mô hình điển hình, tiêu biểu trong công tác phòng chống ma túy. Nhờ đó, đến nay đã xây dựng được 36/108 xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy và 289 thôn, bản, tổ dân phố, khu phố không có tệ nạn ma tuý.

Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, phát huy hiệu quả hoạt động của các mô hình liên gia tự quản về an ninh trật tự; thực hiện phòng, chống ma túy từ gia đình... từ năm 2015 đến nay, xã Pha Mu, huyện Than Uyên giữ vững địa bàn không có ma túy. Ông Lò Văn Thoong, Phó Chủ tịch UBND xã Pha Mu cho biết: Pha Mu hiện có 5 bản với hơn 180 hộ, trên 1000 nhân khẩu. Để ma túy không nhập xâm vào địa bàn, xã vận động bà con chuyển đổi cơ cấu, cây trồng, vật nuôi. Tổ chức ký cam kết thực hiện tốt các nội dung phòng chống ma túy tới từng bản, hộ dân, các đoàn thể, nhà trường. Huy động các tổ chức, đoàn thể tăng cường tuyên truyền, phổ biến đến nhân dân những tác hại của ma túy, quản lý, giáo dục con em trong gia đình không mắc tệ nạn ma túy; nâng cao tinh thần cảnh giác, phòng ngừa với tệ nạn và tội phạm ma túy. Đồng thời, xã phối hợp với các bản thường xuyên rà soát người mắc nghiện ma túy trên địa bàn, gắn với việc quản lý, theo dõi hoạt động của những người nghiện đã hoàn thành chương trình cai nghiện. Nhờ vậy nhiều năm nay, xã không phát sinh người nghiện và tái nghiện ma túy, người dân yên tâm lao động, sản xuất, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Những biện pháp mà xã Pha Mu đã và đang triển khai cũng được nhân rộng trong địa bàn tỉnh để hoàn thành mục tiêu đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 49 xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy.

Để duy trì và xây dựng địa bàn không ma túy, thời gian tới Công an tỉnh tiếp tục tham mưu với các cấp ủy, chính quyền thực hiện tốt Kết luận số 95-KL/TW ngày 02/4/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 21-CT/TW của Bộ Chính trị về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống ma túy trong tình hình mới"; triển khai hiệu quả Chương trình phòng, chống ma túy giai đoạn 2016 – 2020 của Bộ Công an; Đề án “Đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016-2020”. Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về phòng, chống ma túy trong cán bộ, công nhân viên và Nhân dân; tập trung triệt xoá các tụ điểm phức tạp về ma tuý; phối hợp chặt chẽ với các tỉnh giáp ranh trong trao đổi thông tin để chủ động có các phương án đấu tranh phòng, chống ma túy. Đẩy mạnh thực hiện các biện pháp kiềm chế sự gia tăng người nghiện; nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện; chú trọng công tác dạy nghề, tạo việc làm cho người đã hoàn thành chương trình cai nghiện; phối hợp với các địa phương, đơn vị vận động người dân không trồng cây thuốc phiện; triển khai có hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nâng cao thu nhập. Qua đó, làm nền tảng duy trì và nhân rộng địa bàn không có ma túy.