Ngày 3/4/1975, Đà Lạt - thành phố trên cao nguyên Di Linh được giải phóng. Ảnh: Tư liệu TTXVN

Đến 8 giờ sáng 3/4/1975, đơn vị đã đến ngã tư cây xăng Kim Cúc, cửa ngõ nội ô Đà Lạt thì gặp một số cán bộ cơ sở của ta. Ngay sau đó, một phân đội của tiểu đoàn cùng với số cán bộ, cơ sở Đà Lạt vào chiếm lĩnh tòa hành chính tỉnh của ngụy quyền. 8 giờ 20 phút 3/4/1975, cờ cách mạng tung bay tại cơ quan đầu não của ngụy quyền tỉnh, thị xã Đà Lạt và tỉnh Tuyên Đức đã hoàn toàn giải phóng. Tiểu đoàn nhanh chóng triển khai việc chiếm lĩnh tiếp quản, bảo vệ các cơ sở chính trị, kinh tế, văn hóa, kỹ thuật trong thị xã, tổ chức công tác giữ gìn trật tự, truy quét bọn tàn quân của địch, trừng trị bọn lưu manh côn đồ đang cướp phá, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Như vậy, đến ngày 3/4/1975, hai tỉnh phía Nam Tây Nguyên (*) là Tuyên Đức và Lâm Đồng hoàn toàn giải phóng. Chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu từ ngày 4/3 đến đây chính thức kết thúc toàn thắng, vượt xa dự kiến ban đầu. Trong 30 ngày liên tục tiến công, ta diệt và làm tan rã Quân đoàn 2 - Quân khu 2 quân đội Sài Gòn, loại khỏi vòng chiến đấu trên 28.000 tên địch, thu và phá hủy 154 máy bay, 1.096 xe quân sự, giải phóng địa bàn Tây Nguyên rộng lớn.

Với thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên, ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu diệt một bộ phận lớn sinh lực địch, giải phóng địa bàn có ý nghĩa chiến lược, làm rung động toàn bộ hệ thống phòng thủ của địch ở phía Bắc, phá vỡ và cắt đôi thế bố trí chiến lược của địch, làm cho quân địch phải co cụm và bị động đối phó trên các chiến trường, mở ra thời cơ của cuộc tổng tiến công chiến lược.

Trong một diễn biến khác, trước tình hình nguy cấp sau khi mất Đà Nẵng, ngày 3/4/1975, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Hoa Kỳ F. C. Weyand (sang Việt Nam từ cuối tháng 3/1975) cùng với Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn đã quyết định gấp rút lập tuyến phòng thủ Xuân Lộc nhằm chặn đứng đà tiến công của bộ đội ta.

Cùng ngày 3/4, tại sở Chỉ huy ở đông cầu La Ngà, Bộ Tư lệnh chiến dịch bàn phương án tiến công Xuân Lộc (một thị xã thuộc tỉnh Long Khánh, cách Sài Gòn 60 km về phía Đông Bắc, là điểm trọng tâm, cửa ngõ then chốt vào Sài Gòn. Phương châm chỉ đạo tác chiến được xác định “Đánh chắc, tiến chắc”. Thế nhưng, trước tình hình địch đang hoang mang dao động, cần phải “khẩn trương, táo bạo”, Bộ Tư lệnh Chiến dịch quyết định sử dụng một bộ phận bộ binh, tập trung toàn bộ xe tăng, pháo binh tiến công thẳng vào Sở Chỉ huy Tiểu khu và Sư đoàn 18, nếu địch tan rã thì nhanh chóng đánh chiếm Xuân Lộc.

----------

(*) Nam Tây Nguyên trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, được chính quyền Sài Gòn chia thành 2 tỉnh: Tuyên Đức (gồm các quận Đơn Dương, Đức Trọng, Lạc Dương, thị xã Đà Lạt) và Lâm Đồng (gồm các quận Bảo Lộc, Di Linh). Tháng 2/1976, Chính phủ cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam. Theo Nghị định này, tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Tuyên Đức và thành phố Đà Lạt hợp nhất thành tỉnh Lâm Đồng mới.

[Nguồn: TTXVN; Những chiến dịch có ý nghĩa quyết định trong Đại thắng Mùa xuân 1975, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội 2010; Từ toàn quốc kháng chiến đến chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội 2024; Từ trận Phai Khắt, Nà Ngần đến Chiến dịch Hồ Chí Minh, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội 2024