Nơi ở của một gia đình đến từ Idlib, Syria trên đảo Lesvos, Hy Lạp, ngày 23-9-2019. (Ảnh: UNHCR)

Số lượng người di cư, phần lớn là những gia đình người Afghanistan và Syria, vượt biển tới Hy Lạp trong tháng 9-2019 là hơn 10.200 người, mức cao nhất trong các tháng từ năm 2016. Dòng người di cư tăng khiến tình hình trên Aegea ngày càng tồi tệ hơn khi quần đảo này trở thành nơi tạm trú của 30 nghìn người xin tị nạn.

Hiện, tình hình trên các đảo Lesvos, Samos và Kos rất nguy cấp. Tại trại tị nạn Moria trên đảo Lesvos có 12.600 người tạm trú, nhiều hơn mức cho phép năm lần. Trại tị nạn này phải chịu áp lực cao hơn khi container được dùng làm nơi ở của người di cư bốc cháy, khiến một phụ nữ thiệt mạng, và dẫn tới cuộc đụng độ giữa người xin tị nạn và cảnh sát. Tại một khu định cư không chính thức lân cận, 100 người đang phải dùng chung một nhà vệ sinh.

Trên đảo Samos, trung tâm tiếp nhận Vathy đang cấp chỗ ở cho 5.500 người, vượt sức chứa cho phép tám lần. Phần lớn người di cư tại đây ngủ trong lều và có rất ít cơ hội được sử dụng nhà vệ sinh, nước sạch hay được chăm sóc sức khỏe. Tình hình trên đảo Kos cũng tương tự hai đảo nêu trên khi 3.000 người đang phải sống trong một khu vực chỉ dành cho 700 người.

Theo UNHCR, để người di cư ở lại các đảo trong điều kiện thiếu thốn và không an toàn là tàn nhẫn và phải chấm dứt ngay thực trạng này.

UNHCR hoan nghênh phát biểu của Chính phủ Hy Lạp cho biết, ưu tiên của Athens là giảm áp lực đối với quần đảo Aegea và bảo vệ trẻ em không có người thân đi cùng, cũng như các biện pháp của Chính phủ Hy Lạp nhằm đẩy nhanh và siết chặt thủ tục xin tị nạn và quản lý dòng người di cư tới nước này.

Tuy nhiên, UNHCR cho rằng, cần có các biện pháp khẩn cấp để xử lý tình hình trên quần đảo Aegea, đồng thời nhấn mạnh, các giải pháp dài hạn cũng cần thiết, trong đó có hỗ trợ người tị nạn sống tự lập và hòa nhập với cộng đồng tại Hy Lạp. UNHCR hối thúc Hy Lạp nhanh chóng lên kế hoạch chuyển hơn 5.000 người di cư đã được cho phép tiếp tục tiến hành thủ tục xin tị nạn vào đất liền. UNHCR sẽ tiếp tục hỗ trợ Hy Lạp đưa người di cư vào đất liền trong tháng 10-2019 theo đề nghị của Chính phủ nước này.

UNHCR nhận định, cảnh ngộ của hơn 4.400 trẻ em không có người thân đi cùng đặc biệt đáng lo ngại. Do đó, tổ chức này kêu gọi các quốc gia thành viên Liên hiệp châu Âu (EU) ưu tiên cung cấp chỗ ở và đẩy nhanh hoạt động đưa những trẻ em phù hợp vào các gia đình tại châu Âu.

Theo thống kê của UNHCR, trong năm 2019, Hy Lạp đã tiếp nhận phần lớn người di cư trong khu vực biển Địa Trung Hải (45.600 người trong tổng số 77.400 người), nhiều hơn số người di cư được Tây Ban Nha, Italy, Malta và Cyprus tiếp nhận cộng lại.