Từ thay đổi trong tư duy của cấp ủy đến "phủ sóng" công nghệ về bản

Nhớ lại những ngày đầu triển khai, việc đưa công nghệ về 11 bản vùng sâu, vùng xa của Pa Tần là một bài toán không dễ. Địa bàn rộng, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, nhận thức về công nghệ thông tin ban đầu còn nhiều khoảng trống. Thế nhưng, cấp ủy, chính quyền xã đã kiên trì theo phương châm "mưa dầm thấm lâu", bắt đầu từ việc thay đổi tư duy của đội ngũ cán bộ, công chức.

Đồng chí Cà Văn Khụt - Phó trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Pa Tần chia sẻ, phong trào chuyển đổi số trong cán bộ, giáo viên, học sinh và nhân dân nay đã có những bước chuyển biến tích cực. Không còn cảnh cầm văn bản giấy đi gõ cửa từng phòng ban, 100% cán bộ, công chức xã đã quen thuộc với việc sử dụng phần mềm quản lý văn bản điện tử, chữ ký số. Thậm chí, ngay trên fanpage của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã, mọi hoạt động chỉ đạo điều hành, các sự kiện trọng đại của quê hương, đất nước đều được cập nhật từng giờ, vừa nhanh nhạy vừa sinh động, tạo kênh thông tin gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền với nhân dân.

Các nội dung tuyên truyền được fanpage của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã cập nhật thường xuyên, kịp thời.

Sự thay đổi ấy lan tỏa mạnh mẽ vào hệ thống giáo dục. Thầy cô giáo đổi mới phương pháp soạn giảng bằng giáo án điện tử, trong khi học sinh vùng cao được tiếp cận các nền tảng học tập trực tuyến, từng bước mài giũa kỹ năng số ngay từ ghế nhà trường.

Đòn bẩy quan trọng cho sự thay đổi nhận thức ấy chính là sự vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở. Toàn xã đã kiện toàn 11 Tổ công nghệ số cộng đồng tại 11/11 bản với 85 thành viên tham gia. Đây là những "cánh tay nối dài" đưa công nghệ đến gần dân nhất. Không chờ người dân đến hỏi, các thành viên trong tổ cùng lực lượng công an xã đã "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người", kiên trì hướng dẫn bà con từ cách bật nguồn điện thoại, cách tạo tài khoản đến cách bảo mật thông tin cá nhân.

Những con số và câu chuyện thực tế thuyết phục

Hiệu quả từ phong trào phổ cập kỹ năng số tại Pa Tần được minh chứng bằng những con số rất cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm, toàn xã tiếp nhận gần 3.300 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có tới 99,9% hồ sơ thực hiện trực tuyến, đạt tỷ lệ ấn tượng. Tỷ lệ số hóa thành phần hồ sơ đạt tuyệt đối 100%. Những chuyến công tác lưu động của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã về các bản xa như: Nậm Ban, Nậm Vạc hay Pa Tần 2 đã giải quyết hàng trăm hồ sơ tại chỗ, giúp bà con tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại hàng chục cây số ra trung tâm xã.

Lực lượng công an hướng dẫn người dân chuyển đổi số.

Công tác định danh điện tử cũng ghi nhận bước tiến lớn. Đến trung tuần tháng 9/2026, toàn xã có 5.997 trường hợp đã kích hoạt tài khoản VNeID mức độ định danh điện tử, đạt 90,9%. Nhờ đó, nhiều người dân lần đầu tiên biết cách sử dụng các giấy tờ tích hợp điện tử như: bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe ngay trên chiếc điện thoại thông minh của mình mà không sợ thất lạc.

Cán bộ, công chức xã Pa Tần ứng dụng chuyển đổi số phục vụ công tác chuyên môn.

Nhưng có lẽ, điểm sáng đáng tự hào nhất trong bức tranh chuyển đổi số ở Pa Tần chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy kinh tế của người dân. Không chỉ dừng lại ở việc dùng điện thoại để xem tin tức hay lướt mạng xã hội, nhiều hộ nông dân đã bước đầu biết biến chiếc điện thoại thành "công cụ mưu sinh" thời công nghệ số.

Người dân quét mã QR khi đến giao dịch tại trụ sở xã.

Bà con bắt đầu biết sử dụng Zalo, Facebook để đăng tải hình ảnh, video giới thiệu những sản phẩm nông sản đặc trưng của bản làng như: gạo địa phương, ngô, rau củ quả sạch hay thịt gia súc, gia cầm. Chị em phụ nữ ở các bản đã học được cách chụp ảnh sản phẩm sao cho bắt mắt, biết cách gọi điện video cho khách hàng ở tận dưới xuôi để chốt đơn, thỏa thuận giá cả.

Trước đây, chị Lù Thị Cảnh ở bản Pa Tần 2 cũng học hỏi qua bạn bè, bán sản phẩm khẩu xén của gia đình làm ra trên nền tảng mạng xã hội Facebook. Tuy nhiên, tốc độ bán cũng chỉ cầm chừng vì làm thế nào để có thể thu hút nhiều người quan tâm, vào xem, mua hàng và trở lại giao dịch, quả là việc không dễ.

Sản phẩm khẩu xén của chị Lù Thị Cảnh được nhiều người biết đến thông qua các phiên livestream.

Vài năm gần đây, chị Cảnh được Hội Liên hiệp phụ nữ xã cử tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn cách bán hàng online ở nhiều sự kiện trên quy mô toàn tỉnh. Chị được “cầm tay chỉ việc”, được gặp gỡ các chị em có kinh nghiệm, mở rộng mối quan hệ giao lưu, học hỏi để biết cách bán hàng. Đến nay, không chỉ sản phẩm khẩu xén mà các sản phẩm như: thịt trâu, thịt lợn sấy đều được chị quảng bá, bán đi thị trường khắp nơi trong cả nước. Dịp tết, có ngày chị bán hàng tạ khẩu xén thông qua các phiên livestream. “Tôi không nghĩ chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội cho bà con nông dân đến vậy. Đó là sự kết nối kỳ diệu mà chỉ có thời đại công nghệ số mới làm được” - chị Cảnh nói.

Khi giao dịch thành công, thay vì nhận tiền mặt như trước, nhiều hộ đã thành thạo việc mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại để khách chuyển khoản hoặc quét mã QR thanh toán nhanh gọn. Minh chứng rõ nét là trong tổng số hồ sơ phát sinh phí, lệ phí hành chính tại xã, có tới 92,93% hồ sơ được thanh toán trực tuyến.

Được đầu tư cơ sở vật chất mới, hiện đại, giáo viên, học sinh Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Pa Tần được sử dụng hệ thống máy tính phục vụ hiệu quả cho giảng dạy, học tập.

Trong thời gian tới, địa phương xác định tiếp tục duy trì hiệu quả mô hình kết hợp giữa hướng dẫn trực tiếp tại hộ gia đình và hỗ trợ qua nhóm cộng đồng. Trọng tâm là đẩy mạnh các lớp tập huấn kỹ năng số thực chất hơn, dạy bà con cách bán hàng an toàn, kiểm tra nguồn gốc đơn hàng và tự bảo vệ mình trước những thủ đoạn lừa đảo tinh vi trên không gian mạng.

Chuyển đổi số ở Pa Tần khởi nguồn từ sự kiên nhẫn của những người làm cán bộ cơ sở, từ thao tác thành thạo của bà con vùng cao khi quét mã QR hay tự tay nộp hồ sơ trực tuyến. Sự thay đổi ấy đang từng ngày làm thay đổi diện mạo nông thôn mới, vun đắp thêm niềm tin vững chắc của đồng bào Pa Tần vào sự đổi mới và phát triển của quê hương.