Phân cấp thẩm quyền gắn với trách nhiệm, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết

Góp ý về quy định bảo vệ công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia trong giai đoạn đầu tư tại Điều 30 của dự thảo Luật, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu phân cấp cho Công an cấp tỉnh thực hiện việc thẩm định, cho ý kiến đối với các công trình loại III thuộc phạm vi quản lý của địa phương.

Theo đại biểu khoản 1 Điều 30 quy định cơ quan chủ trì thẩm định dự án đầu tư phải lấy ý kiến Bộ Công an về việc xác định yêu cầu đưa công trình vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, bao gồm cả công trình loại III. Trong khi đó, tại Điều 21 và Điều 24, dự thảo đã quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định đưa công trình loại III vào Danh mục, Công an cấp tỉnh là cơ quan chủ trì thẩm định hồ sơ.

Quang cảnh kỳ họp.

Đại biểu cho rằng, quy định như vậy chưa thực sự thống nhất về phân cấp thẩm quyền giữa các giai đoạn. Việc phải xin ý kiến Bộ Công an ngay từ khâu thẩm định chủ trương đầu tư có thể làm phát sinh thêm thủ tục, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và giải ngân vốn đầu tư công.

Để khắc phục đại biểu đề xuất Bộ Công an thực hiện vai trò quản lý thống nhất thông qua việc ban hành danh mục khung, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và các điều kiện an ninh; đồng thời phân cấp cho Công an cấp tỉnh trực tiếp thẩm định, cho ý kiến đối với các dự án công trình loại III trên địa bàn theo những tiêu chí đã được quy định thống nhất.

Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, cách tiếp cận này vừa phát huy tính chủ động và sự am hiểu địa bàn của lực lượng Công an địa phương, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý chuyên môn, không làm giảm hiệu quả bảo vệ an ninh quốc gia.

Cũng liên quan đến Điều 30, đại biểu đề nghị rà soát tên điều luật để bảo đảm phù hợp với nội dung điều chỉnh. Theo đó, nội dung điều luật chủ yếu quy định việc lấy ý kiến để xác định yêu cầu đưa công trình vào Danh mục, trong khi các biện pháp bảo vệ trong giai đoạn thiết kế, thi công đã được quy định tại Điều 35.

Đại biểu đề xuất sửa tên Điều 30 thành: “Xác định yêu cầu bảo vệ công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia trong giai đoạn đầu tư”, nhằm bảo đảm tính chính xác, thống nhất về kỹ thuật lập pháp.

Làm rõ cơ chế kiểm soát thẩm quyền trong tình huống khẩn cấp

Tham gia ý kiến về thẩm quyền quyết định các biện pháp chưa được pháp luật quy định tại khoản 5 Điều 10 và khoản 2 Điều 28, đại biểu Hoàng Quốc Khánh cơ bản thống nhất với việc trao thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ quyết định những biện pháp cần thiết trong tình huống khẩn cấp nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thực hiện và kiểm soát thẩm quyền này, bởi một số biện pháp được áp dụng trong tình huống khẩn cấp có thể tác động trực tiếp đến quyền đi lại, cư trú, tài sản cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh phát biểu tại phiên họp.

Đặc biệt, quy định về trách nhiệm báo cáo Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong “thời gian gần nhất” chưa xác định rõ thời hạn thực hiện, có thể dẫn đến những cách hiểu và áp dụng khác nhau.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định cụ thể thời hạn Thủ tướng Chính phủ phải báo cáo Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp.

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm chấm dứt ngay việc áp dụng biện pháp khi tình huống cấp thiết không còn hoặc biện pháp không còn cần thiết; bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng, cũng như trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật.

Theo đại biểu việc hoàn thiện các quy định này không chỉ tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động, kịp thời xử lý những tình huống phát sinh, mà còn bảo đảm cơ chế kiểm soát quyền lực, tính hợp hiến và quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân.