Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho khoản tài trợ phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo
Một số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc bổ sung các quy định về thu nhập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp để triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị một cách phù hợp và bảo đảm hiệu quả.

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) đã bổ sung nội dung quy định: Khoản thu nhập từ việc đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho hoạt động phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Riêng đối với các khoản tài trợ cho phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong khi doanh nghiệp nhận tài trợ được miễn thuế đối với thu nhập nhận được, dự thảo luật đồng thời cũng bổ sung nội dung quy định doanh nghiệp tặng tài trợ được trừ khoản tài trợ này vào chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Như vậy, việc miễn giảm thuế được áp dụng cho cả doanh nghiệp tặng tài trợ và doanh nghiệp nhận tài trợ.

Đại biểu Phan Đức Hiếu (đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Bình) phát biểu thảo luận về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI

Chính phủ đề nghị cho phép miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không phân biệt doanh nghiệp cho và doanh nghiệp nhận tài trợ có quan hệ liên kết hay không, nhằm tạo nguồn cho doanh nghiệp nhận tài trợ đủ nguồn lực thực hiện nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ.

Cùng với đó, yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện đúng mục đích của khoản tài trợ; trường hợp doanh nghiệp không sử dụng đúng mục đích cho hoạt động phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thì sẽ bị truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp và xử phạt theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lo ngại, các khoản chi tài trợ cho phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thường rất lớn, phạm vi rộng và hiện còn thiếu các quy định pháp luật cụ thể, nhất là đối với lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc định giá theo thị trường trong các lĩnh vực này khó khả thi. Quy định này tiềm ẩn rủi ro bị lợi dụng để thực hiện chuyển lợi nhuận, chuyển giá, trốn thuế khi giữa doanh nghiệp cho và doanh nghiệp nhận tài trợ là các bên có quan hệ liên kết.

Với tinh thần triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, bổ sung quy định cho phép miễn thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho mọi khoản tài trợ không phân biệt doanh nghiệp cho và nhận tài trợ có quan hệ liên kết hay không như đề xuất của Chính phủ. Đồng thời, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ ban hành đầy đủ các quy định cần thiết và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo đảm mục tiêu của việc chống chuyển giá, chuyển lợi nhuận giữa các bên có quan hệ liên kết, tránh việc bị lợi dụng chính sách.

Thảo luận về nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nhấn mạnh, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số là lĩnh vực quan trọng nên việc miễn thuế đối với các khoản tài trợ cho hoạt động này là phù hợp, tuy nhiên cũng cần phòng ngừa doanh nghiệp lợi dụng chính sách ưu đãi để trốn thuế, gian lận.

Đại biểu Phan Đức Hiếu (đoàn Thái Bình) đề nghị cần thể chế hóa ngay vào dự thảo luật các nội dung của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có các chính sách ưu đãi, hỗ trợ về thuế như miễn giảm thuế cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong 3 năm đầu thành lập, doanh nghiệp khởi nghiệp, sáng tạo, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo…

Một số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị quy định luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2025 thay vì 1/1/2026.

Ưu đãi thuế tạo điều kiện cho báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội
Theo quy định hiện hành, thu nhập của cơ quan báo chí từ hoạt động báo in, kể cả quảng cáo trên báo in áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong suốt thời gian hoạt động; đối với các hoạt động báo chí khác áp dụng mức thuế suất phổ thông là 20%.

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong bối cảnh các cơ quan báo chí đang phải thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại theo chủ trương của Đảng và Nhà nước và là đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ hoàn toàn, nguồn thu của báo chí chủ yếu dựa vào quảng cáo nhưng cùng với sự phát triển của công nghệ, nhất là truyền thông xã hội, dẫn đến nguồn thu từ quảng cáo của báo chí có xu hướng sụt giảm. Để thể hiện sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước đối với hoạt động của các cơ quan báo chí, trên cơ sở nhất trí với đề xuất của cơ quan soạn thảo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng áp dụng thống nhất mức thuế suất ưu đãi 10% đối với tất cả các loại hình báo chí, tương tự như chính sách ưu đãi đang áp dụng cho báo in.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Thảo luận về nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Trà Vinh) nhấn mạnh, dự thảo luật đã đưa báo chí bao gồm quảng cáo trên báo vào đối tượng được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là một bước tiến quan trọng có tính hỗ trợ chiến lược đối với báo chí Việt Nam trong bối cảnh đổi mới, chuyển đổi số cũng như các thách thức thị trường. Việc bổ sung báo chí vào diện ưu đãi thuế giúp giảm áp lực tài chính, tạo điều kiện để cơ quan báo chí tiếp tục duy trì nhiệm vụ chính trị - xã hội.

Theo đại biểu Thạch Phước Bình, báo chí không đơn thuần là ngành kinh doanh mà còn thực hiện chức năng thông tin, giáo dục, định hướng dư luận xã hội, phản biện chính sách, giữ vai trò quan trọng trong ổn định chính trị và phát triển văn hóa. Việc ưu đãi thuế là một hình thức hỗ trợ gián tiếp của Nhà nước cho hoạt động phục vụ công và phù hợp với bản chất báo chí cách mạng.

Nguồn lực tài chính từ việc giảm thuế có thể được các cơ quan báo chí tái đầu tư cho hạ tầng công nghệ, nâng cấp hệ thống hệ thống quản trị nội dung, số hóa nội dung, đào tạo nhân sự, qua đó thúc đẩy nâng cao chất lượng, nội dung, khả năng cạnh tranh với truyền thông xã hội và nền tảng xuyên biên giới.

Đại biểu Thạch Phước Bình cũng đề nghị cần quy định rõ phạm vi áp dụng với cơ quan báo chí được cấp phép hoạt động theo Luật Báo chí, tránh việc lợi dụng bởi các tổ chức truyền thông trá hình. Gắn ưu đãi với hiệu quả hoạt động xã hội, đưa ra các tiêu chí kiểm soát và cần có quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong báo chí...