Đến các bản của xã Nậm Hàng vào buổi chiều, không khó để chúng tôi cảm nhận không gian sống yên bình, giản dị, sự hiếu khách của đồng bào nơi đây, đặc biệt, bà con dân tộc Thái, Dao, Mông... vẫn giữ thói quen mặc trang phục truyền thống ngay cả khi ở nhà hay lên nương, xuống ruộng. Từ dân trụ sở xã đến sân nhà văn hóa hay bãi đất trống, nhiều người ở mọi lứa tuổi tham gia chơi các môn thể thao. Buổi tối, tại nhà văn hóa các bản, thành viên đội văn nghệ tập luyện bài hát, điệu múa truyền thống. 

Người dân và du khách tham gia Lễ hội “Mìn Loóng Phạt” của đồng bào dân tộc Cống (xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn).

Chị Mào Thị Bình – công chức Văn hóa xã hội xã Nậm Hàng cho biết: “Xã có 10 bản, hơn 4.000 nhân khẩu với các dân tộc: Thái, Mông, Dao, Kinh, Mường, Hoa và Giáy cùng sinh sống. Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, những năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm tuyên truyền Nhân dân giữ gìn nét văn hóa dân tộc thông qua trang phục, lời ca, điệu múa, trò chơi dân gian và nghề truyền thống. Khuyến khích tham gia xây dựng, bảo vệ các công trình văn hóa lịch sử, thể thao, vui chơi trên địa bàn. Chú trọng biểu dương gương người tốt - việc tốt, khu dân cư điển hình trên các lĩnh vực văn hóa – kinh tế – xã hội”.

Với nhiều giải pháp thiết thực, Nhân dân xã Nậm Hàng tích cực hưởng ứng thực hiện. Hàng năm, xã Nậm Hàng luôn có trên 80% hộ gia đình đạt danh hiệu văn hóa; gần 40% dân số tham gia luyện tập thể dục thể thao thường xuyên. Xã thành lập 10 đội văn nghệ quần chúng ở các bản với gần 200 thành viên tham gia luyện tập, thường xuyên biểu diễn tại hội thi, chương trình giao lưu văn nghệ, dịp lễ, tết.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân, huyện Nậm Nhùn chú trọng tổ chức các hoạt động, xây dựng và sử dụng hiệu quả thiết chế văn hóa được đầu tư, xây dựng. Hàng năm, huyện tổ chức hội thi, hội diễn văn nghệ, thể thao, ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số, lễ hội truyền thống, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, sân chơi bổ ích, lành mạnh. Các xã, thị trấn quan tâm giúp đỡ người dân bảo tồn, phát huy nét đẹp văn hóa dân tộc qua hỗ trợ thành lập các đội văn nghệ, thể thao quần chúng; phục hồi lễ hội truyền thống, đầu tư xây dựng nhà văn hóa, sân thể thao làm nơi sinh hoạt cộng đồng.

Đến nay, huyện xây dựng 7 nhà văn hóa xã, 56 nhà văn hóa bản, hầu hết các nhà văn hóa được đầu tư thiết bị phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Mỗi đội văn nghệ có từ 15 – 20 thành viên tham gia luyện tập, biểu diễn các tiết mục mang đậm bản sắc của từng tộc người. Quan tâm, hỗ trợ các địa phương phục dựng và tổ chức Lễ hội: Xăm cằm, Mừng nhà mới, Ăn hỏi của dân tộc Mảng, "Mìn Lóng Phạt" (hay còn gọi là Lễ hội kết thúc một mùa vụ) của dân tộc Cống, Giã bánh dày của dân tộc Mông. Hoạt động thể dục, thể thao được duy trì với 15 câu lạc bộ, nhóm tập luyện các mô thể thao truyền thống như: kéo co, bắn nỏ, ném còn, đẩy gậy. Qua bình xét, hết năm 2018, huyện Nậm Nhùn có 82,2% hộ gia đình, 76,3% số bản, 92,3% cơ quan, đơn vị đạt tiêu chuẩn văn hóa.

Ông Lù Văn Phin (dân tộc Thái ở bản Huổi Sáng, xã Lê Lợi) chia sẻ: “Gia đình tôi và các hộ dân trong bản nêu cao ý thức bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống từ những việc nhỏ. Ví dụ, mặc trang phục truyền thống, truyền dạy cho con cháu các phong tục tập quán của đồng bào Thái. Tổ chức đăng ký, thực hiện tốt các tiêu chí xây dựng gia đình, khu dân cư văn hóa, chung sức cùng chính quyền địa phương lưu giữ, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp”.

Đời sống tinh thần được quan tâm, giúp Nhân dân các dân tộc huyện Nậm Nhùn phấn khởi lao động sản xuất, nâng thu nhập bình quân đầu người cả huyện lên 21 triệu đồng/năm 2018 và tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 29,47% (giảm 5,71% so với năm 2017). Bên cạnh đó, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, tạo tiền đề cho ngành Du lịch của huyện phát triển theo từng năm. Tính riêng năm 2018, huyện Nậm Nhùn thu hút hơn 7.600 lượt du khách đến tham quan, khám phá, mang về cho địa phương nguồn thu hơn 6,5 tỷ đồng (tăng 3,7 tỷ đồng so với năm 2017, đạt 216% kế hoạch).