Năm 2010, bản Nà Củng (xã Mường So) xây dựng nhà văn hóa tuy nhiên do làm bằng cột gỗ, vách đất nên đã mối mọt, xuống cấp. Diện tích nhỏ hẹp, cả sân mới chỉ được 180m2 trong khi bản có 143 hộ, 639 nhân khẩu, nên không đáp ứng được nhu cầu chỗ ngồi sinh hoạt cho Nhân dân. Thậm chí nhiều hôm mưa to, mái nhà bị dột, nền ướt khiến cả bản phải hoãn họp. Nhận thấy xây dựng nhà văn hóa mới là việc làm cần thiết, bản Nà Củng vừa kiến nghị cấp trên hỗ trợ kinh phí vừa tiến hành họp bản lấy ý kiến về việc đóng góp tiền làm nhà văn hóa theo phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”.

Ông Đèo Văn Hàn – Bí thư chi bộ đồng thời là trưởng bản Nà Củng kể: “Được sự đồng thuận, nhất trí của Nhân dân, bản đã sử dụng 315 triệu đồng từ tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng 2 năm 2017-2018. Đồng thời, Nhà nước hỗ trợ 150 triệu đồng, tháng 8/2018 bản bắt tay xây dựng nhà văn hóa mới trên diện tích 3.076m2 với tổng kinh phí 465 triệu đồng. Nhân dân ủng hộ thêm trên 200 ngày công lao động để làm sân, nền nhà văn hóa. Sau 5 tháng xây dựng khẩn trương, đầu năm 2019 nhà văn hóa mới hoàn thành đưa vào sử dụng”.

Với vật liệu chính là gỗ, mái tôn đỏ, thiết kế theo lối nhà sàn truyền thống, nhà văn hóa mới nổi bật giữa bản làng của người Thái trắng địa phương. Theo chia sẻ của bà con, từ khi có nhà văn hóa mới mọi hoạt động hội họp của bản thuận lợi, ngày lễ, tết tổ chức được nhiều hoạt động hơn. Hàng ngày, sân nhà văn hóa là mọi người có thể tập luyện, vui chơi thể thao cuối mỗi buổi chiều. Đặc biệt, vào Ngày hội đại đoàn kết các dân tộc diễn ra trong tháng 11 năm 2019, bản lần đầu tiên tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao sôi nổi. Dịp tết nguyên đán, 2 đội văn nghệ bản không phải đến các bản mà mời các đội văn nghệ về nhà văn hóa bản giao lưu, điều mà trước đây chưa từng làm được.

Đưa vào sử dụng năm 2019, nhà văn hóa bản Nà Củng (xã Mường So) đáp ứng tốt nhu cầu hội họp của Nhân dân.

Cùng với bản Nà Củng, hơn 3 năm trở lại đây, bà con các bản: Co Muông, Bản Đớ, Huổi Phặc, Huổi Loỏng (xã Khổng Lào) cũng đón nhận niềm vui lớn khi được hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa mới khang trang. Từ đó, nâng tổng số nhà văn hóa bản trong xã lên 6 nhà. Các nhà văn hóa được cấp các trang thiết bị âm thanh, bàn, ghế… đảm bảo phục vụ có hiệu quả thiết thực các buổi sinh hoạt, hội họp của cộng đồng dân cư, là nơi tổ chức các buổi giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thúc đẩy các phong trào phát triển.

Chị Đèo Thị Nọi – Công chức văn hóa, xã hội xã Khổng Lào nói: “Toàn xã có 19 đội văn nghệ quần chúng được UBND xã ban hành quyết định thành lập. Trong đó, 12 đội văn nghệ phụ nữ và 7 đội văn nghệ người cao tuổi. Nhìn chung, các đội văn nghệ thường xuyên luyện tập phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương cũng như phục vụ nhu cầu hưởng thụ của Nhân dân trong dịp lễ, tết. Phong trào thể dục, thể thao phát triển rộng, tăng số lượng người luyện tập thường xuyên. Hàng năm, không chỉ cán bộ, công chức, viên chức mà đông đảo bà con Nhân dân các bản hăng hái tham gia thi đấu các giải thể thao do xã, huyện, tỉnh tổ chức và đạt giải cao”.

Theo thống kê của Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Phong Thổ, hiện nay cấp huyện đã có một Trung tâm Hội nghị - Văn hóa huyện, một nhà thi đấu thể dục, thể thao huyện, một sân vận động huyện, một khu vui chơi trẻ em và một số nhà thi đấu cầu lông ở các cơ quan, đơn vi huyện. Với cấp xã, từ năm 2008 - 2019 đã xây dựng được tổng số 72 nhà văn hóa xã, thôn bản (12 nhà văn hóa xã, 60 nhà văn hóa thôn, bản); 2 nhà thi đấu cầu lông thuộc xã Nậm Xe và xã Sin Suối Hồ. Các nhà văn hóa được xây dựng theo Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, Chương trình 135, nguồn ngân sách huyện các năm giao hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa...

Anh Đồng Văn Bình – Chuyên viên Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Phong Thổ cho biết: “Xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao là một trong 5 nội dung quan trọng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Các thiết chế văn hóa, thể thao sau khi được xây dựng đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhu cầu sinh hoạt văn hóa, thể thao của Nhân dân. Từng bước nâng cao mức hưởng thụ văn hóa, thể thao và chất lượng cuộc sống của người dân. Đây cũng là yếu tố góp phần đẩy nhanh quá trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương, đưa phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đi vào cuộc sống và có sức lan tỏa mạnh mẽ”.

Kết thúc năm 2019, toàn huyện có 3/18 xã, thị trấn đạt chuẩn nông thôn mới. Đời sống người dân ngày càng cải thiện, kinh tế ổn định. Phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao duy trì, phát triển. Mỗi  thôn, bản, tổ dân phố đều có một đội văn nghệ, một số bản vùng thấp còn có từ 2 đến 3 đội văn nghệ. Qua bình xét cuối năm, toàn huyện có 12.832 gia đình được công nhận danh hiệu gia đình văn hóa (tăng 6,6% so với năm 2018); 117/171 thôn, bản, tổ dân phố đạt danh hiệu thôn, bản, tổ dân phố văn hóa (tăng 32,6% so với năm 2018).

Xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao, huyện Phong Thổ đang làm thay đổi tích cực diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống Nhân dân, phát huy được tinh thần thể thao theo gương Bác Hồ vĩ đại, tạo sự đoàn kết trong cộng đồng.