Thành Tuyên Quang (thành nhà Mạc) là một trong số ít những toà thành cổ còn lại trong cả nước. Hiện nay, tuy không còn nguyên vẹn nhưng thành Tuyên Quang vẫn giữ lại được những phần cơ bản của một toà thành quân sự, hành chính của chế độ phong kiến Việt Nam trong lịch sử. Ngoài ra, với vị trí của mình, thành cổ Tuyên Quang còn có nhiều ý nghĩa với vùng đất được gọi là "phên dậu của kinh thành Thăng Long", là "bức thành thép của quốc gia" như nhiều sử gia đã nhận xét.

Di tích quốc gia Thành Tuyên Quang nằm trên trục đường Bình Thuận.

Trên cơ sở nghiên cứu của các nhà sử học, thành Tuyên Quang ban đầu là thành đắp bằng đất có hình tứ diện. Chân thành rộng từ 10 - 12m, mặt thành rộng 4 - 5m, tường thành cao 3,5 - 4m. Phía Bắc thành dựa núi, phía Đông giáp sông Lô. Cổng thành mở ra ba mặt (Đông, Tây, Nam). Cổng ở chính giữa thành được kè gạch vồ để chống lở theo kiểu mái vòm. Từ ngoài vào thành là một con đường thấp hơn mặt nền thành, chạy băng qua hào vào trong thành. Trong thành có trại lính, chuồng ngựa, kho lương, kho đạn... Ở giữa mỗi mặt thành có một vành bán nguyệt, giữa vành bán nguyệt đó là cửa, trên cửa xây tháp, mái ngói. Bên trong tường có một đường nhỏ đi xung quanh dùng làm nơi tiếp đạn, ngoài thành là một lớp hào ngập nước, gạch xây thành làm bằng thứ đất có quặng sắt rất rắn. Địa hình và cấu trúc như vậy khiến cho thành có một vị trí phòng thủ lợi hại và là vị trí quân sự rất trọng yếu. Nơi đây đã được chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử hào hùng của nhân dân Tuyên Quang.

Thành Nhà Mạc được xây dựng từ thời Mạc, là minh chứng sống động cho tài năng kiến trúc và tinh thần phòng thủ của người dân Tuyên Quang xưa kia. Những bức tường vững chắc, cổng thành được chạm khắc tinh xảo và các công trình phụ trợ phản ánh rõ nét nét đẹp kiến trúc dân tộc, gợi mở những câu chuyện hào hùng của thời sử. Du khách khi đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính mà còn có dịp tìm hiểu về những biến cố lịch sử, góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc.

Nhận thấy giá trị to lớn của Thành Nhà Mạc, chính quyền tỉnh Tuyên Quang đã và đang tích cực bảo tồn, phục hồi và đẩy mạnh khai thác tiềm năng du lịch của di tích. Các chương trình tham quan có hướng dẫn viên am hiểu lịch sử được tổ chức thường xuyên, cùng với các hoạt động văn hóa – nghệ thuật đặc sắc, giúp du khách có trải nghiệm chân thực và sâu sắc về quá khứ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương đã tạo nên một mô hình du lịch văn hóa bền vững, góp phần quảng bá hình ảnh Tuyên Quang ra toàn quốc.

Khi đặt chân đến Thành Nhà Mạc, du khách sẽ được hòa mình vào không gian yên bình nhưng không kém phần rực rỡ của lịch sử. Những tour du lịch khám phá di tích không chỉ dừng lại ở việc chiêm ngưỡng kiến trúc mà còn mở ra cơ hội tìm hiểu văn hóa, tham gia các hoạt động trải nghiệm như chụp ảnh, giao lưu với người dân địa phương và thưởng thức những món ăn đặc sản truyền thống. Không gian di tích cổ kính hòa quyện cùng bầu không khí hiện đại, tạo nên một trải nghiệm du lịch độc đáo, khó quên. 

Thành cổ Tuyên Quang nay thuộc tổ 8, phường Tân Quang, thị xã Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang. Thành được xếp hạng di tích quốc gia ngày 30/8/1991. Thành cổ Tuyên Quang xưa nằm ở vị trí biên viễn, có ý nghĩa quan trọng về mặt quốc phòng, đồng thời cũng nhằm dùng để trấn áp các cuộc khởi nghĩa nông dân nên được quan tâm trong các giai đoạn lịch sử, đặc biệt là đối với triều Nguyễn.