Trở lại xã Sùng Phài những ngày đầu tháng 7, chúng tôi được đi trên những con đường trải nhựa, bê tông phong quang sạch đẹp. Các công trình điện thắp sáng, trường học, trạm y tế, trụ sở xã… được xây dựng khang trang, kiên cố. Thăm các bản trong xã chúng tôi bị hút tầm mắt bởi màu xanh ngát, tràn đầy sức sống của những đồi chè, nương ngô, ruộng lúa. Thấp thoáng trên nền xanh ấy là những ngôi nhà gỗ, nhà xây, mái lợp ngói prôximăng… Tiếng nói cười của những cô gái Mông, Dao đang vào vụ thu hái chè vang rộn cả núi rừng, để thấy được sự đổi thay rõ nét trong đời sống vật chất, tinh thần của bà con Nhân dân.

Chuyển đổi phương thức canh tác, gia đình ông Sang đã có thu nhập ổn định từ mô hình trồng chè, chăn nuôi kết hợp với mở dịch vụ xay xát. Trong ảnh: Ông Sang sát thóc cho bà con trong bản.

Ghé thăm một số hộ gia đình trong xã, chúng tôi nhận thấy, những đổi mới về tư duy cũng như cách thức làm ăn kinh tế của đồng bào vùng cao đã khác xưa rất nhiều. Gia đình ông Phàn Phủ Sang ở bản Cư Nhạ La là một điển hình. Từ mô hình trồng chè kết hợp chăn nuôi, mở dịch vụ xay xát đã giúp gia đình ông thoát nghèo và trở thành hộ khá của bản. Ông Sang chia sẻ, trước đây tôi định cư ở bản Sín Chải, tích cực khai hoang ruộng đất, trồng ngô cấy lúa và chăn nuôi gia súc, gia cầm, gia đình cũng có đồng ra đồng vào. Khi điều kiện kinh tế ổn định, có tiền tiết kiệm tôi mua đất và chuyển ra trung tâm xã dựng nhà ở, mở dịch vụ xay xát thóc, chuyên chăn nuôi lợn giống địa phương theo hướng hàng hóa.

Trong chuồng lợn nhà ông lúc nào cũng có từ 20 đến 40 con lợn đen. Với hơn 1ha ruộng nước mỗi năm gia đình ông thu khoảng 5 tấn thóc (giống séng cù là chủ đạo), cùng với 4.500m2 chè, mỗi năm trừ chi phí gia đình ông thu về hơn 80 triệu đồng. Có vốn ông lại đầu tư mua xe tải hạng nhỏ để đưa nông sản về chợ bán hoặc bán cho các nhà máy chè đứng chân trên địa bàn xã, thu lợi nhuận cao hơn. Ông bảo: “Gia đình tôi có được ngày hôm nay không chỉ có sự nỗ lực của gia đình, mà còn nhờ cán bộ xã đã luôn đồng hành, giúp đỡ tôi từ định hướng phát triển kinh tế, đến tạo điều kiện để tôi tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi trồng trọt; Hội Nông dân xã cũng đứng ra tín chấp giúp tôi vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng chính sách Chi nhánh huyện để phát triển kinh tế. Tôi cảm ơn Đảng, nhà nước và cán bộ nhiều lắm”.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, xã Sùng Phài hiện có 8 bản, với 2 dân tộc Mông, Dao cùng sinh sống. Trong đó, đồng bào dân tộc Mông chiếm 66%. Người dân trong xã sinh sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là từ những nguồn vốn của các chương trình, chính sách dành cho đồng bào các dân tộc, đến nay điện, đường, trường, trạm ở xã được xây dựng khá khang trang, đồng bộ. Bà con phần lớn đã biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trồng trọt và chăn nuôi để tăng thu nhập, đời sống của người dân trong xã ngày càng được cải thiện về mọi mặt.

Để có được kết quả đó, Đảng ủy xã đã có nhiều buổi họp bàn, tìm hướng phát triển kinh tế dựa trên tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Theo đó, trong các kế hoạch phát triển kinh tế được xây dựng đầu năm, Đảng ủy đã chỉ đạo UBND xã, ngành, đoàn thể tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; đưa những cây, con giống mới có năng suất cao vào sản xuất. Phát triển đàn gia súc, gia cầm, tạo sản phẩm hàng hóa cung cấp cho thị trường. Tạo điều kiện để người dân được tiếp cận với các nguồn vốn vay ưu đãi phát triển kinh tế. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác chăm sóc và bảo vệ rừng. Đặc biệt, phát huy vai trò của mỗi đảng viên trên mặt trận phát triển kinh tế, góp phần thực hiện tốt công tác xóa đói giảm nghèo.

Xác định chè là một trong những cây trồng chủ lực, cùng với triển khai công tác rà soát, quy hoạch, xã đã chỉ đạo Nhân dân tận dụng các diện tích đất đồi thoải, vườn tạp… chuyển sang trồng chè. Tổ chức liên kết với các doanh nghiệp trồng chế biến chè đứng chân trên địa bàn thu mua chè thương phẩm cho người dân, đảm bảo quyền lợi và đầu ra ổn định, tránh bị tư thương ép giá. Với hướng đi phù hợp, hiệu quả nên người dân trong xã hăng hái tham gia mở rộng diện tích. Đến nay, toàn xã có 236,3ha, năng suất đạt trên 7 tấn/ha, sản lượng 6 tháng đầu năm đạt 826.7 tấn. Tập trung thâm tăng năng suất cây chè, xã hiện đang duy trì 122ha chè sạch theo tiêu chuẩn hữu cơ, đem lại giá trị kinh tế cao. Nhằm nâng cao thu nhập cho người dân, xã đã tổ chức khảo sát và chỉ đạo bà con chuẩn bị các điều kiện trồng cây mắc ca xen chè với diện tích 22ha (hiện đã trồng được 3,9ha).

Cùng với mở rộng diện tích chè, cấp ủy, chính quyền xã cũng vận động Nhân dân tích cực mở rộng diện tích trồng ngô, lúa với tổng diện tích 510,4ha. Nhờ đưa giống mới vào sản xuất nên năng suất lúa trung bình đạt 5,2 tấn/ha, ngô đạt 3,7 tấn/ha. Ngoài ra, xã cũng vận động bà con phát triển các loại cây trồng khác, như: lạc, mía, đậu tương, cây ăn quả... với hơn 80ha. Chú trọng phát triển chăn nuôi gia súc như: lợn, trâu, ngựa...; tổng đàn gia súc của xã đạt trên 2.760 con, gia cầm 5.062 con. Hiện nay, xã đang hướng người dân chuyển dần từ nuôi trâu sang nuôi bò và ngựa, vì bò và ngựa dễ chăn thả, sinh sản tốt, lợi nhuận cao hơn nuôi trâu. Đây cũng là hướng đi giúp bà con các dân tộc trong xã giảm nghèo bền vững.

Tận dụng lợi thế đất rừng, những năm qua, cấp uỷ, chính quyền xã đã làm tốt công tác giao đất, giao rừng cho Nhân dân gắn với bảo vệ và phát triển rừng. Đến nay, toàn xã có 440.6ha đất rừng, trong đó: rừng phòng hộ là 261.92ha, rừng sản xuất là 137.34ha, rừng ngoài quy hoạch cho đất lâm nghiệp là 41.63ha. Tập trung chỉ đạo làm tốt công tác bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng. Tuần tra xử lý nghiêm những trường hợp vi phạp pháp luật liên quan đến công tác bảo vệ và phát triển rừng, làm tốt công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng (năm 2018, xã đã phối hợp chi trả cho Nhân dân trên 609 triệu đồng)… Do đó, diện tích rừng được bảo vệ tốt, nhiều năm qua trên địa bàn xã không xảy ra tình trạng cháy rừng hay chặt, phá rừng làm nương rẫy. Bà con yên tâm gắn bó với rừng.

Giúp Nhân dân có vốn sản xuất, xã đã chỉ đạo các tổ chức đoàn thể tín chấp với Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh huyện ủy thác qua các tổ chức chính trị xã hội đứng ra tín chấp vốn vay cho bà con phát triển kinh tế. Đến nay tổng dư nợ của xã đạt 8,7 tỷ đồng với 294 lượt hộ được vay vốn. Xác định nguồn nhân lực của xã còn lớn, nhất là thanh niên chưa có việc làm còn nhiều, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân tham gia xuất khẩu lao động tại các địa phương trong nước như: Nam Định, Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên… Hiện xã có hơn 60 lao động đang làm việc tại các Công ty lớn của các tỉnh trên, một số lao động đã có thu nhập ổn định gửi tiền về phụ giúp gia đình.

Đồng chí Vũ Ngọc Sơn - Chủ tịch UBND xã chia sẻ: “Những năm qua, nhờ các chương trình, chính sách đầu tư vào xã nên đời sống của đồng bào đã được nâng lên một bước, cơ sở hạ tầng được nâng cấp, thuận tiện. Việc gắn quyền lợi của bà con vào việc tham gia các chương trình, dự án đã đem lại hiệu quả cao. Phát huy vai trò tự lực, tự cường của Nhân dân để vươn lên thoát nghèo, năm 2018, tỷ lệ giảm nghèo của xã Sùng Phài đạt 2,57%, đến nay tỷ lệ hộ của xã còn 26,9%. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững, các thiết chế văn hóa từng bước được đầu tư xây dựng, diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc… Đó là điều kiện quan trọng để xã nghèo bứt phá vươn lên, đưa kinh tế - xã hội của địa phương ngày càng phát triển bền vững.