Có mặt tại cơ sở điều trị cai nghiện ma túy bằng thuốc thay thế Methadone thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, chúng tôi gặp một số bệnh nhân đến lấy thuốc về nhà nhiều ngày. Theo chia sẻ của cán bộ y tế ở đây, đa số người bệnh đều tuân thủ đúng các quy định sử dụng thuốc Methadone và phác đồ điều trị. Việc cấp thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh sẽ giúp giảm thời gian đi lại và kéo giảm các chi phí liên quan; tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh được tiếp cận, duy trì tuân thủ điều trị mà vẫn bảo đảm thời gian làm việc, sinh hoạt.

Cán bộ y tế ở cơ sở điều trị Methadone tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh hướng dẫn bệnh nhân bảo quản thuốc Methadone khi mang về nhà để sử dụng.

Trò chuyện với anh H.M.Q tổ 1, phường Tân Phong (thành phố Lai Châu) chúng tôi được biết, anh tham gia chương trình điều trị Methadone nhiều năm nay. Từ khi được điều trị sức khỏe cải thiện rõ rệt, không còn cảm giác thèm muốn heroin. Tuy nhiên, việc cứ hàng ngày phải đến đúng giờ uống thuốc tại cơ sở điều trị Methadone ảnh hưởng đến thời gian đi làm. Vì vậy, khi được tham gia chương trình cấp phát thuốc Methadone về nhà nhiều ngày anh rất vui, luôn tuân thủ và làm theo   lời hướng dẫn của cán bộ y tế.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, tại tỉnh Lai Châu, công tác điều trị Methadone được thực hiện từ năm 2013. Toàn tỉnh có 8 cơ sở điều trị Methadone/8 huyện, thành phố và 30 điểm cấp phát thuốc tại tuyến xã duy trì hoạt động. Số người tham gia điều trị Methadone, Buprenorphine là 2.289 người, đạt 76,7% so với người nghiện có trên địa bàn 2.996. Số người điều trị duy trì trên 1 năm đạt trên 80%, vượt chỉ tiêu giao của Bộ Y tế so với tỉnh miền núi như Lai Châu.

Tuy nhiên, thời gian qua có tình trạng bệnh nhân bỏ điều trị bởi nhiều lý do, nhất là các bệnh nhân ở xa phải đi lại nhiều để đến cơ sở điều trị Methadone uống thuốc hàng ngày. Do vậy, Đề án thí điểm cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày sẽ là tiền đề cho việc duy trì tính bền vững của chương trình điều trị thuốc thay thế và giảm chi phí không cần thiết của người bệnh.

Bước đầu triển khai thí điểm cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone được triển khai tại địa bàn 3 huyện, thành phố: Than Uyên, Tân Uyên và thành phố Lai Châu. Cụ thể, 3 cơ sở điều trị tại các Trung tâm Y tế huyện Than Uyên, Tân Uyên và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và 4 cơ sở cấp phát tuyến xã: Tà Mung, Phúc Than (huyện Than Uyên) và xã Hố Mít, Pắc Ta (huyện Tân Uyên). Sau 1 năm triển khai thí điểm, toàn tỉnh có hơn 370 bệnh nhân tham gia chương trình. Qua quá trình giám sát, hầu hết các bệnh nhân đều tuân thủ điều trị tốt, cách bảo quản thuốc an toàn. Người bệnh thực hiện tốt thì mỗi tháng sẽ được tăng thêm 1 liều mang về, có thể nhận lên đến 6 liều cho cả 1 tuần và 1 liều uống tại chỗ. Việc cấp thuốc Methadone cho người bệnh tuân thủ điều trị tốt còn giúp những người bệnh khác phấn đấu thay đổi hành vi tích cực để được mang thuốc Methadone về nhà sử dụng.

Bệnh nhân uống thuốc tại cơ sở điều trị Methadone Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh.

Đánh giá kết quả bước đầu triển khai Đề án thí điểm cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện đã góp phần giảm tần suất bệnh nhân trực tiếp đến cơ sở để uống thuốc, giảm chi phí đi lại hàng ngày, hạn chế tiếp xúc, giảm nguy cơ lây nhiểm Covid-19. Người bệnh có thời gian cho lao động, sản xuất và giúp đỡ gia đình. Đồng thời giảm tải công việc cho nhân viên cấp thuốc và các thủ tục hành chính phát sinh. Đây là những dấu hiệu tích cực cho thấy Đề án thí điểm đang phát huy hiệu quả, cũng là cơ sở để tỉnh tiếp tục nhân rộng ra 38 cơ sở điều trị, điểm cấp phát thuốc Methadone tại 8/8 huyện, thành phố trong năm 2022 và dự kiến sẽ có trên 1.300 bệnh nhân được cấp thuốc về nhà.

Việc cấp phát thuốc Methadon nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadon phù hợp với mong đợi của người bệnh, giúp người bệnh cải thiện cả về sức khỏe, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế gia đình, giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương. Tuy nhiên để Đề án đạt hiệu quả như mong đợi, các cơ sở cần tiếp tục rà soát bệnh nhân đang điều trị đủ tiêu chí được cấp thuốc nhiều ngày. Bên cạnh đó, người bệnh cần nâng cao tinh thần tự giác tuân thủ điều trị và sự hỗ trợ, nhắc nhở từ phía gia đình.