Các em: Hà Quang Huy (lớp 9A5) và Nguyễn Viết Thái Sơn (lớp 8A5) Trường THCS Tân Phong (thành phố Lai Châu) đã nảy ra ý tưởng và nghiên cứu, sáng tạo thiết bị có thể tự động điều khiển hạ cửa kính ôtô, bật hệ thống điều hòa, cảnh báo khi có người ở trong xe ôtô với tên gọi “Thiết bị chống ngạt khí trong xe ôtô” và đoạt giải cao tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2023 - 2024 (cuộc thi) do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức trung tuần tháng 1/2024.
Em Nguyễn Viết Thái Sơn nói: Trăn trở về việc này, chúng em đã nỗ lực tìm hiểu, thử nghiệm để hoàn thành sản phẩm với mong muốn tự tạo ra một thiết bị có thể lắp đặt tất cả các dòng xe ôtô ở Việt Nam đảm bảo đơn giản, gọn nhẹ và hoạt động hiệu quả nhất. Từ đó, hướng tới mục tiêu tự động hóa giúp bảo vệ sức khỏe, an toàn cho người sử dụng.
Thầy giáo Hà Hữu Thăng (giáo viên dạy bộ môn toán và vật lý Trường THCS Tân Phong) trực tiếp hướng dẫn 2 em thực hiện ý tưởng dự án chia sẻ: Khi lên ý tưởng có vẻ đơn giản nhưng thực hiện thành công lại rất nan giải. Để mô phỏng hoạt động của thiết bị thay thế việc thử nghiệm đòi hỏi con người phải ở trong môi trường kín, trong xe ôtô và qua một thời gian dài quan sát hoạt động của thiết bị, nhóm đã thực hiện tăng nồng độ CO2 bằng cách sử dụng bình bơm khí CO2 vào trong để kích hoạt thiết bị hoạt động.

Thầy giáo Hà Hữu Thăng hướng dẫn 2 em: Huy và Sơn hoàn thiện dự án.

Cũng theo thầy giáo Hà Hữu Thăng, dự án được thực hiện từ những vật liệu sẵn có, dễ tìm kiếm như: bộ cảm biến đo chất lượng không khí với giá thành thấp, bộ mạch cảm biến chuyển động, bộ mạch bấm chuông cửa có camera truyền tín hiệu đến điện thoại thông minh, bộ hạ áp từ 220V xuống 5V, bộ hạ áp từ 5V xuống 3,7V, mô tơ với hiệu điện thế 3,7V, các tấm Aluminium, mica. Với những tính toán chính xác về hiệu điện thế định mức, công suất định mức và dòng điện tối thiểu để đóng được rơ-le điều khiển đóng ngắt một dòng điện độc lập điều khiển mô-tơ nâng, hạ kính là một vấn đề lớn, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu, tính toán chính xác. Phần lắp đặt mạch điện tử kết hợp với phần cơ khí phải đảm bảo hoạt động đồng bộ, an toàn và không chiếm nhiều diện tích khi lắp đặt, tiêu thụ ít điện năng và sử dụng nguồn điện sẵn có dự trữ trong xe ôtô.
Mô hình của sản phẩm được chia thành 5 phần chính gồm các bộ phận như: thân, vỏ của xe ôtô; mạch cảm biến CO2, mạch cảm biến chuyển động, mạch hạ áp; điều khiển cửa kính lên xuống của xe ôtô; điều khiển quạt điều hòa lấy gió ngoài mô phỏng hoạt động của điều hòa trong xe ôtô; tạo khí CO2 trong xe ôtô, mô phỏng quá trình tăng nồng độ CO2 khi con người ở trong; gửi cảnh báo âm thanh, hình ảnh cho người quản lý xe khi có người ở trong xe mà nồng độ khí CO2 vượt quá ngưỡng cho phép.
Qua đánh giá của Ban Giám khảo cuộc thi, dự án “Thiết bị chống ngạt khí trong xe ôtô” của 2 em Huy và Sơn có tính sáng tạo, được đầu tư công phu, nghiêm túc. Qua kiểm nghiệm, các chức năng hoạt động ổn định, an toàn, dễ sử dụng. Thiết bị mang lại các hiệu quả như: Hệ thống giúp bảo vệ sức khỏe của người trên xe ôtô, giảm thiểu các hiện tượng sốc nhiệt, ngạt thở khi ngủ quên trên xe, đặc biệt là đối với trẻ em, người đi đường ngủ lại trên xe.
Hệ thống sử dụng mạch điện riêng, lấy nguồn trực tiếp từ ắc quy của xe nên có thể hoạt động bình thường khi xe không bật chìa khóa. Thiết bị hoạt động hoàn toàn tự động mà con người không cần phải có bất kỳ một thao tác can thiệp nào. Đây là sự kết hợp giữa các sản phẩm công nghệ hướng tới việc bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chi phí lắp đặt thấp, có thể sản xuất và sử dụng rộng rãi trong thực tiễn. Sản phẩm an toàn cho người dùng, các chi tiết được làm từ những vật liệu không bị oxy hóa, ăn mòn… kích thước thiết bị nhỏ, có thể lắp đặt ở nhiều vị trí trong xe ôtô mà không ảnh hưởng tới không gian sử dụng của người dùng. Do đó, dự án của các em đã đoạt giải nhất tại cuộc thi và được chọn là một trong những dự án tham gia Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2023 - 2024 sắp tới.
Cô giáo Tạ Thị Mây - Hiệu trưởng Trường THCS Tân Phong khẳng định: Hằng năm, nhà trường đều tuyên truyền, phổ biến các văn bản hướng dẫn về cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật tới học sinh các khối lớp, đặc biệt khối 8, 9. Qua cuộc thi, các em phát huy tài năng, sở trường, nâng cao năng lực và được khơi dậy ý tưởng sáng tạo. Từ năm học 2015 - 2026 đến nay, nhà trường đã đạt một số giải như: giải nhì cấp tỉnh dự án Rô-bốt đánh trống tự động; giải khuyến khích quốc gia dự án Dụng cụ đo chiều dài bề mặt vật thể; 2 giải nhất cấp tỉnh là dự án Thiết bị chuyển đổi nguồn nước tự động từ bình nóng lạnh và bình năng lượng mặt trời và dự án Thiết bị chống ngạt khí trong xe ôtô.