Xã Phúc Khoa có 8 dân tộc anh em cùng sinh sống với 1.029 hộ và 4.362 nhân khẩu. Là 1 trong 2 địa phương được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM đầu tiên, việc duy trì, nâng cao các tiêu chí bền vững, trong đó xác định tiêu chí thu nhập và tổ chức sản xuất phải trọng tâm triển khai được Đảng ủy, UBND cùng các ban, ngành, đoàn thể xã quan tâm, chỉ đạo thực hiện.

Trước hết, xã tập trung rà soát, bổ sung quy hoạch sản xuất nông nghiệp; chuyển đổi sang trồng các loại cây cho hiệu quả kinh tế cao như: chè, mắc ca, dưa hấu. Mở rộng diện tích giống lúa hàng hóa, lúa lai, lúa chất lượng cao; liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Ngay từ đầu năm, UBND xã xác định nhiệm vụ trọng tâm của năm theo kế hoạch đã tổ chức hội nghị tại các bản để triển khai chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội. Xây dựng kế hoạch, giao chỉ tiêu và yêu cầu các bản cụ thể hóa phù hợp. Tăng cường chỉ đạo huy động nguồn lực đầu tư, đẩy mạnh triển khai tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng NTM hiệu quả, bền vững. Khuyến khích nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát huy hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, của tỉnh trong nông nghiệp. Chuyển đổi phương thức chăn nuôi đại gia súc từ chăn thả tự nhiên sang có kiểm soát, trồng cỏ và chuồng trại.

Tích cực cơ giới hóa trong khâu làm đất, chăm sóc, thay đổi cơ cấu giống cây trồng theo hướng hàng hóa, thu nhập bình quân đầu người của xã không ngừng nâng cao. Toàn xã có 234ha đất ruộng thì có tới 152,8ha thâm canh 2 vụ; hình thành vùng sản xuất lúa hàng hóa séng cù, nếp tan... với diện tích 29,9ha. Một số bản như Nậm Bon I, II chuyển đổi đất ruộng sang trồng dưa hấu với diện tích năm 2019 là 11,8ha. Tận dụng diện tích đất trống sau khi thu hoạch vụ mùa, bãi bồi ven suối, nông dân canh tác hơn 70ha ngô, đảm bảo lương thực phục vụ chăn nuôi; trồng 19ha rau màu các loại. 

Ngoài trồng lúa, ngô, Nhân dân bản Nà Khoang còn trồng rau phục vụ nhu cầu sinh hoạt và bán ra thị trường.

Dưa hấu mặc dù là cây trồng mới nhưng khi được cơ quan chuyên môn của huyện, xã vận động, tuyên truyền, hội viên Chi hội Nông dân bản Nậm Bon II nhiệt tình hưởng ứng, thực hiện chuyển đổi trên đất ruộng 1 vụ. Trao đổi với chúng tôi, chị Lò Thị Chương (Chi hội trưởng Chi hội Nông dân bản Nậm Bon II) cho biết: Hội viên trong Chi hội có kinh nghiệm sản xuất nên năm 2017, khi mô hình được triển khai, 18 hộ đăng ký tham gia trồng 5,5ha trên chân ruộng 1 vụ lúa. Với sự hỗ trợ, cầm tay chỉ việc của cán bộ kỹ thuật, dưa hấu phát triển tốt, khẳng định phù hợp với khí hậu và chất đất nơi đây. Sau khi thu hoạch với năng suất 15 tấn/ha, sản lượng trên 82 tấn, thu nhập cao gấp 3 - 4 lần so với trồng lúa, Chi hội tham mưu với Chi bộ đưa dưa hấu chuyển đổi thành cây trồng chính của vụ đông xuân. Đồng thời, vận động Nhân dân tăng diện tích trồng, tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, phòng bệnh. Năm 2018 có 20 hộ trồng 7ha và năm 2019 tăng lên 21 hộ với diện tích 7,5ha.

Được biết, đây là mô hình thuộc Dự án quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững do Chính phủ Nhật Bản tài trợ thông qua Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JACA) triển khai tại xã Phúc Khoa. Đảm bảo năng suất, chất lượng và đầu ra ổn định, Chi hội phối hợp với Hội Nông dân xã vận động các hộ dân tham gia Tổ hợp tác trồng dưa hấu gồm 9 thành viên. Tổ đã thực hiện trồng và chăm sóc dưa hấu che phủ nilon đúng theo hướng dẫn kỹ thuật của tổ chức JICA. Với tổng diện tích thực hiện thí điểm năm 2018 là 2.700m2 cho năng suất rất cao, bình quân 25 tấn/ha, sản lượng đạt 6,75 tấn. Đến năm 2019, bản thực hiện 1,2ha che phủ nilon, trong đó Tổ hợp tác trồng 5.000m2, diện tích còn lại là các hộ tự trồng.

Với vùng chè nguyên liệu rộng 401,8ha, trong đó chè kinh doanh 346,2ha, UBND xã thực hiện tốt công tác quản lý, khuyến khích Nhân dân chú trọng khâu chăm sóc, phòng bệnh cũng như thu hái đúng kỹ thuật đảm bảo năng suất, chất lượng chè búp tươi. Đồng thời, triển khai thực hiện dự án thâm canh xen mắc ca trên chè với diện tích 120ha; liên kết chuỗi giá trị sản xuất chè gắn với tiêu thụ sản phẩm với tổng mức đầu tư hỗ trợ (phân bón các loại) trên 1 tỷ đồng.

Hiện, trên địa bàn xã có 2 hợp tác xã chế biến chè khô liên kết với các hộ dân tham gia chế biến, sản xuất chè và hoạt động hiệu quả. Một số cơ sở kinh doanh dịch vụ thuốc bảo vệ thực vật, phân bón giúp nông dân thuận lợi trong khâu chăm bón. Đó là tiền đề để xã xây dựng, duy trì vùng nguyên liệu đảm quy mô và chất lượng nhất trên địa bàn huyện hiện nay.

Vùng chăn thả hạn chế, xã chỉ đạo các bản định hướng Nhân dân chuyển đổi hình thức chăn nuôi có chuồng trại, mở rộng diện tích ao nuôi thủy sản. Tại các bản có người dân từ Hà Tây (cũ) lên định cư phát huy kinh nghiệm sản xuất vốn có xây dựng hệ thống chuồng trại nuôi lợn quy mô lớn. Các hộ dân sinh sống gần suối, mương thủy lợi, đầu tư đào ao nuôi cá (tổng diện tích mặt nước 12ha), phục vụ nhu cầu gia đình và bán ra thị trường.

Tổ chức Hội, đoàn thể nỗ lực vào cuộc, phát động, triển khai phong trào: “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” của Hội Nông dân; Hội Liên hiệp Phụ nữ xã với phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; Đoàn Thanh niên với “Đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp”... tạo khí thế thi đua sôi nổi, rộng khắp trong đoàn viên, hội viên và Nhân dân.

Hết năm 2019, thu nhập bình quân đầu người toàn xã đạt 34 triệu đồng (tăng 18 triệu đồng so với năm 2015); duy trì giảm tỷ lệ hộ nghèo 0,66%/năm. Đây là tiền đề, động lực để xã giữ vững các tiêu chí còn lại trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM, hướng tới xây dựng xã NTM mới kiểu mẫu trong năm nay.