Gia đình anh Đèo Văn Chang (xã Mường So, huyện Phong Thổ) được vay vốn sửa chữa nhà ở.

Anh Đèo Văn Chang (bản Nà Củng, xã Mường So) sau khi kết hôn sinh được 1 bé trai kháu khỉnh, 2 vợ chồng anh hòa thuận bảo nhau làm ăn. Song, do thiếu vốn, kinh nghiệm sản xuất, đất canh tác ít (cả nhà chỉ có 300m2 đất trồng lúa 2 vụ), gia cầm bị dịch bệnh, thu nhập gia đình thấp. Do vậy, đời sống khó khăn, nhiều năm gia đình anh là hộ nghèo. Cả gia đình phải sống trong ngôi nhà tranh 3 gian tạm bợ, tài sản không có gì. Năm 2015, vay được 50 triệu đồng anh chị xây ngôi nhà mới bằng gạch bi với 1 phòng khách, 1 phòng bếp tổng diện tích trên 50m2. Riêng phần lát nền, lắp cửa, trát tường để “chờ” khi có tiền làm tiếp.

Anh Chang kể: “Nhìn tường nhà nhôm nham, con nhỏ chơi dưới nền đất, nghĩ mà thương con. Nhất là khi trời mưa to, nước hắt hết vào nhà, mùa đông gió lạnh lùa vào rét căm căm, tôi chỉ mong sớm hoàn thiện nốt ngôi nhà để cả gia đình sinh sống. Như một phép màu, năm 2018 được xét duyệt vay 25 triệu đồng lãi suất thấp từ chính sách hỗ trợ nhà ở, tôi mua vật liệu về lát nền, trát tường, thuê người làm cửa. Ở trong ngôi nhà mới chắc chắn, sạch đẹp gia đình rất phấn khởi, từ đó hai vợ chồng cố gắng làm ăn. Ngoài cấy lúa, chúng tôi đi làm thuê lấy công, chắt chiu dành dụm mua được 1 xe máy, 1 tivi, 1 tủ lạnh trị giá trên 30 triệu đồng. Giờ gia đình tôi đã thoát khỏi hộ nghèo”.

Giống như gia đình anh Chang, gia đình ông Vàng A Lờ (ở bản Sin Suối Hồ, xã Sin Suối Hồ) cũng vui mừng khôn siết khi ngôi nhà trình tường xuống cấp được thay bằng ngôi nhà gỗ mới rộng 60m2 nhờ có 25 triệu đồng vay từ chính sách hỗ trợ nhà ở. Ngôi nhà của ông còn minh chứng cho tấm lòng yêu thương, chia sẻ khó khăn của bà con trong bản khi tự nguyện giúp đỡ trên 100 công dỡ nhà cũ, làm móng, lợp mái… Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn nhiều hộ nghèo được hỗ trợ vay vốn làm mới, sửa chữa nhà ở. Có thể kể đến các gia đình ông, bà: Lý A Chư (bản Pờ Ngài, xã Huổi Luông), Lừu Văn Hường (bản Mấn 2, xã Nậm Xe), Sùng A Sình (bản Sân Bay, xã Sin Suối Hồ), Lý San Mẩy (bản Hồng Thu Mán, xã Lản Nhì Thàng)…

Quyết định số 1614/QĐ-UBND ngày 31/12/2015 của UBND tỉnh Lai Châu về việc phê duyệt “Đề án hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định 33/2015/QĐ-TTG ngày 10/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ” được triển khai trên địa bàn huyện từ năm 2016. Bám sát các văn bản chỉ đạo của cấp trên, huyện đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo cấp huyện và yêu cầu các xã, thị trấn thành lập Ban Chỉ đạo cấp xã. Xây dựng kế hoạch rà soát để thực hiện gắn với chỉ tiêu cụ thể trong từng năm, trên cơ sở đó gửi đến các xã, thị trấn để người dân biết đăng ký. Quy trình xét duyệt các hộ diễn ra chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch, đúng người, đúng đối tượng. Tất cả các hộ phải được thôn, bản lựa chọn kỹ lưỡng, ưu tiên hộ nghèo đơn thân, già cả, tàn tật, mắc bệnh hiểm nghèo, hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống ở thôn bản đặc biệt khó khăn…

Bên cạnh đó, hàng năm, Ban Chỉ đạo ra văn bản đôn đốc các xã, thị trấn đẩy mạnh quán triệt mục tiêu, yêu cầu, nội dung của việc hỗ trợ nhà ở đến người dân; tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo cán bộ công chức, các tổ chức đoàn thể đến từng thôn, bản và các hộ gia đình có tên trong danh sách thuộc đối tượng hỗ trợ hộ nghèo làm nhà ở để tuyên truyền, vận động các hộ khẩn trương xây dựng làm nhà ở đã được phê duyệt và hoàn thiện các thủ tục để vay vốn. Thậm chí, huyện còn thiết kế 3 mẫu nhà làm cơ sở cho các hộ nghèo tham khảo xây dựng. Ngân hàng Chính sách xã hội huyện thực hiện giải ngân tối đa 25 triệu đồng/hộ, lãi suất ưu đãi 0,25%/tháng. Thời hạn cho vay 15 năm, trong đó 5 năm đầu hộ vay chưa phải trả nợ, trả lãi, đến năm thứ 6 mới phải trả nợ, trả tiền lãi.

Chị Sùng Ngọc Thủy - Phó trưởng Phòng Kinh tế, hạ tầng huyện Phong Thổ cho biết: “Qua 5 năm triển khai thực hiện, toàn huyện có 177 hộ được vay vốn xây dựng mới, sửa chữa nhà ở xóa nhà tạm với tổng số tiền trên 4,4 tỷ đồng. Các hộ vay vốn sử dụng đúng mục đích. Những ngôi nhà được làm mới, sửa chữa, nâng cấp đảm bảo diện tích tối thiểu 24m2 và tiêu chí 3 cứng (nền cứng, khung, tường cứng, mái cứng), tuổi thọ 10 năm trở lên. Qua đó, giúp người nghèo có điều kiện sống tốt hơn, yên tâm làm ăn, vươn lên thoát nghèo, cải thiện cuộc sống. Mặt khác cũng làm thay đổi diện mạo nông thôn, góp phần từng bước hoàn thiện tiêu chí nhà ở dân cư, đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới tại địa phương”.

Vấn đề đặt ra hiện nay là huyện vẫn còn nhiều hộ nghèo ở trong nhà tạm, dột nát cần được sửa chữa, nâng cấp, làm mới. Song vì hoàn cảnh quá khó khăn một số hộ không có khả năng đối ứng, sợ nợ không trả được... không dám vay. Đặc biệt, tại 3 xã: Sì Lở Lầu, Vàng Ma Chải và Mồ Sì San 5 năm qua không có hộ nghèo nào vay vốn ưu đãi để xóa nhà tạm. Thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu lợi ích của việc xóa nhà tạm. Rà soát hộ nghèo có nhu cầu, nghiên cứu áp dụng thực hiện xóa nhà tạm theo quy định, hướng dẫn của cấp trên. Đồng thời, xóa nhà tạm thông qua quỹ “Vì người nghèo”, “Mái ấm công đoàn”, “Mái ấm tình thương”, “Mái ấm đồng đội”… tạo động lực, cơ hội để người nghèo vươn lên ổn định cuộc sống, đóng góp vào sự phát triển chung của nơi địa đầu Tổ quốc.