Cứ đầu giờ vào lớp hoặc giờ tan trường, chỉ cần ghé qua các cổng trường học chúng ta dễ dàng gặp cảnh học sinh tụ tập quanh các hàng quán, gánh hàng rong để mua đồ chơi, đồ ăn thức uống. Những món ăn yêu thích như: bim bim, gà cay, kẹo cầu vồng, kem hay hoa quả dầm hoặc đồ chơi, với mẫu mã phong phú, đa dạng bắt mắt. Đa số các thực phẩm, đồ chơi được bày bán trước cổng trường không ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng và bao bì không đảm bảo. Ngoài ra, một số thức ăn chín chỉ bày trên khay, tủ không cửa, các rổ đựng không che đậy cẩn thận. Chưa kể hàng quán trước cổng trường nên thường nằm ngay mặt đường, xe cộ qua lại thường xuyên, bụi bẩn là điều khó tránh.

Cô giáo Trần Thị Màu - Hiệu trưởng Trường Tiểu học số 1 chia sẻ: Nhà trường không đủ thẩm quyền để quản lý, kiểm tra và xử lý những điểm bán hàng hay xe bán hàng rong trước cổng trường. Chúng tôi chỉ nhắc nhở học sinh và phụ huynh chủ động giám sát con em mình khi mua thực phẩm, đồ chơi ngoài trường. Đồng thời, các giáo viên chủ nhiệm sẽ quan sát học sinh của mình, khi các em sử dụng những thực phẩm, đồ chơi lạ sẽ không cho các em sử dụng nếu không đảm bảo chất lượng. Mỗi buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, Ban giám hiệu sẽ phổ biến, cảnh báo học sinh không mua những loại thực phẩm bẩn, đồ chơi lạ gây ảnh hưởng tới sức khoẻ của bản thân.

Thực phẩm trước cổng trường không đảm bảo chất lượng luôn thu hút các em học sinh.

Chúng tôi có mặt tại Trường THCS Đoàn Kết vào giờ tan trường cuối chiều. Hình ảnh các em học sinh lân la các quán trước cổng trường không còn xa lạ. Cô giáo Đặng Thị Nhài - Hiệu trưởng Trường THCS Đoàn Kết cho biết: Các em trong độ tuổi được bố mẹ cho tiền để chi tiêu bữa ăn sáng và mua quà vặt nên các em sẽ lựa chọn những món ăn theo sở thích của mình. Chúng tôi cũng nhận thức được mối nguy hiểm từ những món quà ăn vặt không rõ nguồn gốc xuất xứ và không đảm bảo chất lượng được bày bán trước cổng trường. Thỉnh thoảng nhà trường đều ghi nhận một số các em học sinh có hiện tượng đau bụng, chóng mặt, nôn… Nhà trường cũng đã tìm hiểu nguyên nhân nhưng các em cung cấp nhiều thông tin khác nhau nên không đủ căn cứ để xác định thực phẩm đó là do đâu. Chúng tôi thường xuyên nhắc nhở và hướng dẫn các em những kỹ năng cơ bản để lựa chọn một sản phẩm đảm bảo chất lượng như: sản phẩm phải ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng hay nhìn vào các bao bì sản phẩm không bị nhàu nát. Ngoài ra, nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động cho các em tự chế biến món ăn ưa thích vào các giờ công nghệ, sinh hoạt để các em hạn chế sử dụng các sản phẩm không đảm bảo an toàn.

Tại các khu vực bán hàng trước mỗi cổng trường có thể nhận thấy, hầu hết các sản phẩm được bày bán đều có giá thành rẻ, đặc biệt là mẫu mã bắt mắt nên thu hút một lượng lớn các em học sinh tới mua hàng. Phần lớn sản phẩm mang bao bì chữ tượng hình nên không thể nhận biết được các thông tin sản phẩm, chất lượng khó đảm bảo, dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn ngộ độc thực phẩm luôn rình rập. Ngoài ra, nhiều phụ huynh do bận rộn với công việc nên cho con em mình tiền để tự ăn uống, mua đồ chơi trước cổng trường. Chính vì vậy, bán thức ăn, đồ chơi trước cổng trường luôn là “món hời” cho các chủ bán quán.

Một trong những đồ chơi được các em học sinh tiểu học và mầm non ưa thích hiện nay đó là slime. Sản phẩm đang được bán nhiều ở cửa hàng tạp hóa, quán trước cổng trường, giá dao động chỉ từ 5-10 nghìn đồng/1 hộp. Được biết, Slime là bản nâng cấp hơn của đất nặn, dẻo như cao su, mềm như thạch rau câu, có nhiều hạt lấp lánh, dễ dàng nhào nặn, kéo dài thành nhiều hình thù khác nhau. Nếu đồ chơi này được làm từ hóa chất và phụ gia không có nguồn gốc rõ ràng hoặc pha trộn không đúng tỉ lệ dễ dẫn đến ngộ độc khi ngửi và dễ bị lây nhiễm bệnh chân, tay, miệng ở trẻ.

Chị Nguyễn Thị Thanh Tình - Phó trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Lai Châu nhấn mạnh: An toàn thực phẩm trước cổng trưởng là một trong những vấn đề được Phòng và các đơn vị trường rất quan tâm. Phòng đã chỉ đạo các trường phối hợp và tham mưu với UBND các xã, phường tiến hành kiểm tra thường xuyên các cơ sở kinh doanh, buôn bán trước cổng trường nhất là vấn đề an toàn thực phẩm và các đồ chơi gây nguy hiểm cho học sinh. Trên địa bàn thành phố phần lớn các cửa hàng buôn bán tại các điểm trường đều nhỏ lẻ không có giấy phép kinh doanh, chỉ bán một số đồ ăn vặt và đồ chơi cho học sinh. Vì vậy, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm khó kiểm tra. Tuy nhiên, thời gian qua, trên địa bàn thành phố chưa ghi nhận học sinh nào bị ngộ độc liên quan đến thực phẩm trước cổng trường. Chúng tôi cũng mong muốn, UBND các xã, phường khi tổ chức các cuộc kiểm tra hàng hoá tại các điểm trước cổng trường cần phối hợp với nhà trường, để các trường nắm bắt thông tin và có giải pháp phù hợp với các em học sinh.

Vấn đề an toàn thực phẩm cần sự phối hợp của các cấp chính quyền cũng như từ các phụ huynh. Thường xuyên nhắc nhở, quản lý con em mình tránh mua những sản phẩm không đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn cho con tiền để mua quà vặt, nước uống. Ðiều này tiềm ẩn nguy cơ đến sức khỏe của con em mình. Bởi, hầu hết thức ăn bày bán ở nhiệt độ bình thường, môi trường nhiều bụi, không được che đậy cẩn thận nên rất dễ bị nhiễm khuẩn. Mặt khác, vì lợi nhuận một số người sẵn sàng bán hàng không rõ nguồn gốc, không bảo đảm vệ sinh, sử dụng phẩm mầu công nghiệp, đường hóa học trong chế biến thức ăn, đồ uống…

Chị Lương Thị Mến - Tổ 1, phường Tân Phong có con đang theo học trường Mầm non Hoa Hồng phân trần: Cứ mỗi ngày đến trường đón con đi học về tôi đều mua cho con một vài món hàng như bim bim, gà cay hoặc các loại đồ chơi… vẫn biết là hàng không tốt cho sức khoẻ nhưng vì con đòi nên tặc lưỡi mua cho xong việc.

Để hạn chế việc học sinh sử dụng đồ ăn vặt, các gia đình và nhà trường cần có sự phối hợp chặt chẽ để giải quyết. Các bậc phụ huynh nên quan tâm, nhắc nhở, hướng dẫn con em chọn mua những sản phẩm chất lượng, tránh xa các loại bánh kẹo, thực phẩm không bảo đảm an toàn vệ sinh.