Trong mỗi chuyến công tác tại xã Sùng Phài, chúng tôi đều được nghe bà con kể chuyện giữ rừng. Mỗi bản có cách làm khác nhau, có luật, tục riêng nhưng đều cố gắng, nỗ lực không để “giặc lửa” xâm hại đến những trảng rừng xanh tốt của bản, xã. Hiện đang là mùa khô hanh, chỉ cần sơ xuất nhỏ của người dân khi đi đốt nương hoặc vào rừng săn bắn, thu hái lâm sản cũng có thể gây cháy rừng. Bởi vậy, xã Sùng Phài đã tăng cường cán bộ phối hợp với cán bộ kiểm lâm phụ trách địa bàn xuống từng bản kiểm tra và hướng dẫn Nhân dân đốt nương đúng quy định; không chặt cây, xâm hại đến rừng. Tăng cường trách nhiệm của tổ quản lý, bảo vệ rừng các bản. Nhờ đó, ý thức của nhiều hộ dân nâng lên, bà con không đốt nương bừa bãi và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về bảo vệ rừng. Thường xuyên tham gia tuần tra diện tích rừng của bản, xã.

Người dân bản Cư Nhà La, xã Sùng Phài phát dọn thực bì bảo vệ rừng.

Điển hình là bản Căn Câu có nhiều luật, tục hay trong việc giữ gìn và bảo vệ rừng được đưa vào quy ước chung của bản. Khi người dân đi đốt nương phải báo cho trưởng bản, sau đó trưởng bản cử 5 - 7 người trong bản làm nhiệm vụ kiểm soát, quản lý, trường hợp cháy lan sang bìa rừng sẽ kịp thời có biện pháp ứng phó. Ngoài ra, bản quy định nếu người dân nào vi phạm liên quan đến việc bảo vệ rừng, nhẹ thì nhắc nhở trong cuộc họp bản, nặng hơn không được nhận tiền dịch vụ chi trả môi trường rừng trong năm đó. Anh Chẻo Láo Nụ ở bản Căn Câu cho hay: Được nghe tuyên truyền, hướng dẫn nên gia đình tôi nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của rừng đối với đời sống. Đến mùa làm nương luôn tuân thủ quy định trong phát, đốt để lửa không cháy lan sang rừng. Theo đó, phải đốt buổi sáng, lặng gió; báo cho trưởng bản hoặc chính quyền địa phương.

Xã Sùng Phài có 440,89ha rừng, trong đó rừng phòng hộ 261,92ha, rừng sản xuất 137,34ha, rừng ngoài quy hoạch cho đất lâm nghiệp 41,63ha. Ngay từ đầu mùa khô, công tác PCCCR được UBND xã tập trung chỉ đạo quyết liệt ở các bản. Đồng thời củng cố lại Ban Chỉ đạo PCCCR cấp xã, kiện toàn 10 tổ đội chuyên trách tại tất cả các bản. Xác định công tác PCCCR phải lấy phòng là chính nên trước tình hình nắng nóng, khô hanh kéo dài xã tích cực tuyên truyền tới người dân thực hiện tốt công tác bảo vệ rừng. Xác định rõ nguyên nhân chủ yếu của các vụ cháy rừng là do người dân đốt nương thiếu khoa học để cháy lan, xã đã cử cán bộ bám sát cơ sở, hướng dẫn bà con kỹ thuật đốt, tạo đường băng cản lửa.

Trao đổi với chúng tôi, anh Vũ Ngọc Sơn – Chủ tịch UBND xã Sùng Phài cho biết: “Hiện nay đang là mùa khô, do đó Đảng ủy, UBND xã đã triển khai thực hiện các biện pháp cấp bách bảo vệ, PCCCR. Chủ động xây dựng kế hoạch, thời gian kiểm tra, tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi lấn chiếm, chặt phá, khai thác, mua bán lâm sản, động vật hoang dã. Nhiều năm liền trên địa bàn xã không để xảy ra cháy rừng”.

Mặc dù rừng luôn được an toàn nhưng hàng năm, Ban Chỉ đạo PCCCR xã xây dựng các phương án ứng phó với cháy rừng. Đối với phương án PCCCR, khi phát hiện cháy thảm thực vật, cháy trên đất lâm nghiệp… trưởng bản trực tiếp huy động lực lượng tại chỗ tham gia chữa cháy. Đồng thời, nhận định về đám cháy và khả năng dập tắt, nếu vượt quá khả năng báo ngay với Trưởng Ban Chỉ đạo cấp xã để huy động lực lượng hỗ trợ kịp thời. Ngoài phương tiện được trang bị cho các tổ chuyên trách, người dân huy động phương tiện tại chỗ tham gia chữa cháy: can nhựa, cành cây tươi, xô, thùng đựng nước, cuốc, xẻng… Đến thời điểm hiện tại, toàn bộ đường băng trắng cản lửa tại các bản đã được phát dọn thực bì.

Thời tiết có xu hướng diễn biến phức tạp qua các năm, bởi vậy, Sùng Phài vẫn cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm của cả hệ thống chính trị để giữ mãi màu xanh của rừng.