Chợ trung tâm Dào San nằm cạnh tuyến đường tỉnh lộ 132 đoạn từ trung tâm xã Dào San đi các xã: Tung Qua Lìn, Pa Vây Sử, Mồ Sì San, Vàng Ma Chải, Sì Lở Lầu. Mỗi lần có dịp đi qua, chúng tôi không khó để bắt gặp hình ảnh khá đông người dân bày bán thực phẩm tươi sống, đồ ăn chín ngay trước cổng chợ. Đáng chú ý là những quầy bán thịt gà nướng toàn đùi, lườn, không có đầu, cổ cánh hay các bộ phận khác của gà. Các quầy bày bán trong điều kiện rất thô sơ, tạm bợ.

Cách cửa hàng vài mét, tỉnh lộ 132 đang được sửa chữa, nâng cấp, ôtô, xe máy nườm nượp qua lại, khói bụi mù mịt. Theo quan sát của chúng tôi, bếp nướng ở đây chỉ gồm 1 chậu nhôm chứa than phía trên là vỉ đặt thịt. Toàn bộ số thịt sau khi được nướng chín chuyển sang 1 chiếc mâm đặt trên bàn nhựa, thậm chí mâm đặt trên xô sơn đã qua sử dụng. Phía trên mâm thịt không có tấm lưới che chắn bụi, ruồi. Trong suốt quá trình nướng thịt, bán hàng, bản thân các chủ quầy cũng không đeo khẩu trang, găng tay hay tạp dề. Khách hàng đến mua nhanh chóng hỏi giá, trả tiền, cầm thịt rồi vội vàng rời đi.

Các quầy bán thịt gà nướng trước cổng Chợ trung tâm Dào San không có đồ che đậy (ảnh chụp lúc 9 giờ, ngày 7/10).

Trong vai khách hàng, chúng tôi đến hỏi mua thịt gà nướng, rất nhanh đã được bà chủ quầy đon đả, mời chào, giới thiệu thịt mới nướng rất thơm ngon. Những chiếc đùi gà to mà tôi cảm giác phải 1 người khỏe mới ăn hết khi hỏi giá thật giật mình chỉ 10 nghìn đồng/chiếc. Cả những chiếc lườn gà núc ních thịt cũng có giá tương tự. Lân la hỏi chuyện, bà chủ quầy thịt nướng và chủ quầy hoa quả bên cạnh thật thà cho hay, những người bán thịt gà nướng ở đây đều nhập từ 1 quán tạp hóa gần chợ. Toàn bộ gà là hàng đông lạnh, không biết nguồn gốc ở đâu chỉ biết rằng gà được bảo quản trong thùng. Mỗi thùng nặng chừng 16kg, có giá 320 nghìn đồng, tính ra mỗi cân thịt chỉ có giá 20 nghìn đồng. Gà nhiều thịt, giá rẻ nên thu hút cả người dân trong xã và khách đi đường mua. Trung bình mỗi ngày quầy bán được 30-40 cái đùi, lườn gà. Phiên nào nhiều thì bán được 100-200 chiếc. Sau khi trừ chi phí, thu lãi vài chục đến 100 nghìn đồng/ngày.

Tiếp tục di chuyển sang những quầy bán thịt gà nướng khác, chúng tôi thấy thịt gà ở quầy này chế biến đa dạng hơn. Ngoài đùi, lườn gà miếng to còn có những xiên thịt gà được chặt ra từ đùi. Mỗi xiên có giá 5 nghìn đồng. Chị Sùng Thị Mẩy (bản Hợp 2, xã Dào San) - một chủ quầy bán gà nướng chia sẻ: “Ngày nào tôi cũng bán thịt gà nướng. Trung bình tôi bán được 50-70 chiếc đùi, lườn gà/ngày. Hôm nào bán được nhiều thì trên 100 chiếc, trừ chi phí lãi gần 100 nghìn đồng”.

Khi được hỏi tại sao không bán gà nhà (gà người dân trong xã nuôi) mà lại bán gà đông lạnh, các chủ quầy ở đây đều nói, giá gà dân nuôi cao (từ 130-140 nghìn đồng/kg), gà nuôi công nghiệp cũng phải 60 nghìn đồng/kg. Trong khi gà đông lạnh chỉ 20 nghìn đồng/kg. “Tôi chưa bán gà dân nướng bao giờ. Hơn nữa, đùi gà dân bé, ít thịt, nướng chín chẳng còn là bao và nếu có bán thì không phải ai cũng có tiền để mua” - chị Mẩy nói thêm.

Chợ trung tâm Dào San có tổng diện tích 4.087m2, trong đó có 87 kiốt, 46 hộ kinh doanh trong chợ. Chợ tổ chức vào ngày chủ nhật hàng tuần; tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân, hàng ngày chợ vẫn có người bán nhưng lượng khách ít. Cũng vì lượng khách ít, một số hộ bán thực phẩm tươi sống, đồ ăn chín tự ý di chuyển ra ngoài cổng chợ bán hàng mặc cho các yếu tố về mất an toàn thực phẩm vẫn đang rình rập.

Anh Ma A Già - Chủ tịch UBND xã Dào San cho biết: “Người dân bán thịt gà nướng đã nhiều năm nay, xã đã biết và chỉ đạo lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ về an toàn thực phẩm nhiều lần đến tuyên truyền, nhắc nhở. Song, việc chấp hành chỉ được chốc lát, khi cán bộ xã rời khỏi bà con lại ra bán hàng. Rất may, xã chưa ghi nhận trường hợp nào ngộ độc thực phẩm liên quan đến đồ ăn tại chợ”.

Cùng với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền xã, mỗi người dân cũng phải nâng cao ý thức chấp hành. Mỗi khách hàng phải là người tiêu dùng thông thái, biết lựa chọn những sản phẩm sạch, an toàn, tốt cho sức khỏe.

Chợ trung tâm Dào San hoạt động rất nhiều năm nay. Mỗi ngày chợ thu hút hàng trăm lượt khách đến mua sắm. Đây là điều kiện thuận lợi để xã Dào San phát triển thương mại dịch vụ, giúp người dân giải quyết việc làm, tăng thu nhập. Tuy nhiên, việc giải quyết dứt điểm các quầy bán thực phẩm chín chưa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm là rất cần thiết, xã cần sớm vào cuộc và triển khai thực hiện ngay.