Vạn sự khởi đầu nan!

Bản Séo Sin Chải, xã San Thàng (thị xã Lai Châu) có nhiều điều kiện thuận lợi để xây dựng nông thôn mới.

Ông Đào Ngọc Hưởng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh (cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo chương trình xây dựng NTM của tỉnh) cho biết về những khó khăn: địa hình rộng, trình độ dân trí chưa đồng đều, thu nhập của người dân chưa cao, trình độ của cán bộ cấp xã còn nhiều hạn chế trong khi tư liệu điều tra lại đang thiếu trầm trọng.

Năm nay tỉnh ta tập trung vào 3 nhiệm vụ chính để từng bước xây dựng NTM: rà soát lại nông thôn tỉnh nhà để xây dựng được bức tranh tổng quát, xây dựng được cơ sở dữ liệu để làm căn cứ xây dựng NTM; xây dựng quy hoạch NTM - từ cơ sở dữ liệu đã điều tra, rà soát sẽ tiến hành xây dựng quy hoạch tổng thể NTM; xây dựng đề án NTM - sau khi xây dựng được quy hoạch NTM các xã sẽ tiến hành xây dựng đề án xây dựng NTM.

Nhiệm vụ là vậy nhưng đây là công việc đầu tiên và có rất nhiều khó khăn nên đến nay toàn tỉnh mới chỉ có 1 xã (xã Bình Lư, huyện Tam Đường) được phê duyệt quy hoạch xây dựng chung. Địa hình rộng và phức tạp đang là trở ngại cho quá trình điều tra, rà soát bộ 19 tiêu chí NTM. Trong khi đó, dữ liệu của các địa bàn phần đa không đầy đủ. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh thì hầu hết các xã còn thiếu bản đồ chi tiết. Điều này dẫn đến nhiều bất lợi trong việc xây dựng quy hoạch tổng thể NTM. Không có bản đồ chi tiết dường như mọi việc liên quan đến quy hoạch của địa phương đều phải dừng lại. Bên cạnh đó, một số xã đang chuẩn bị được chia tách mới việc này cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc lập quy hoạch NTM.

Trình độ đội ngũ cán bộ cấp xã tuy mấy năm gần đây đã được nâng lên nhưng so với yêu cầu thực tế thì vẫn là một bài toán khó giải của tỉnh ta. Người nông dân là chủ thể trong xây dựng NTM (bởi họ là lực lượng chính trong xây dựng NTM từ xây dựng cơ sở hạ tầng đến xây dựng cơ sở văn hoá xã hội) lại chưa đủ năng lực làm chủ thể xây dựng.

Trong 19 tiêu chí xây dựng NTM, tỉnh ta nằm ở khu vực miền núi phía Bắc thì tiêu chí tăng thu nhập bình quân đầu người/năm gấp 1,2 lần so với mặt bằng chung của tỉnh là tiêu chí rất khó khăn.

Nỗ lực vượt khó

Với vô vàn khó khăn ấy nhưng tỉnh ta không khuất phục. Nỗ lực vượt khó để xây dựng thành công NTM là tinh thần của tỉnh trong các cuộc họp, giao ban về xây dựng NTM gần đây.

Khắc phục khó khăn là nhiệm vụ đầu tiên. Những biện pháp đã và đang được áp dụng đồng bộ. Hiện nay, Ban Chỉ đạo chương trình xây dựng NTM đã được thành lập từ tỉnh đến các thôn bản. Dù có tên gọi và chức năng khác nhau nhưng ban chỉ đạo vẫn hướng tới một đích đến là xây dựng thành công NTM. Và xã Bình Lư trở thành mô hình điểm. Ở đây người dân được tham gia đầy đủ các công đoạn trong xây dựng quê hương mình ngày một tốt hơn, mới hơn.

Với số tiền 1,8 tỷ đồng hỗ trợ từ nguồn ngân sách để tập trung làm đường giao thông thì khó xây dựng được các tuyến đường giao thông liên bản trong xã. Nhưng phát huy nội lực từ nhân dân, người dân được đưa lên vị trí chủ thể của quá trình xây dựng NTM nên người dân được cung cấp đầy đủ thông tin (đảm bảo yếu tố biết), được trưng cầu ý dân, họp dân, để cho ý kiến về xây dựng nông thôn của chính họ (đảm bảo yếu tố dân bàn).

Theo chủ trương của tỉnh thì 1,8 tỷ đồng này chỉ dùng để hỗ trợ tiền mua ximăng còn nhân dân sẽ trực tiếp bỏ công sức và các vật liệu còn lại để thi công và đương nhiên người dân sẽ tự kiểm tra, giám sát công trình. Tuy nhiên để hỗ trợ thêm về kỹ thuật, tỉnh đã chỉ đạo huyện phải cử cán bộ kỹ thuật (Phòng Công thương huyện) xuống từng thôn bản, đến từng công trường để giúp đỡ người dân phần kỹ thuật thi công. Đối với vấn đề dữ liệu của địa phương tỉnh đã chỉ đạo các huyện vận động sự tham gia, ủng hộ của các doanh nghiệp trên địa bàn giúp đỡ các xã xây dựng bản đồ để từ đó làm căn cứ xây dựng quy hoạch.

Theo kế hoạch trong quý I năm 2012 toàn tỉnh sẽ hoàn tất công tác rà soát, xây dựng quy hoạch NTM đối với 61 xã, phường, thị trấn. Đối với các xã vùng sâu, vùng xa tỉnh sẽ từng bước áp dụng các biện pháp cụ thể để đạt từng tiêu chí với phương châm chậm nhưng phải chắc, đạt tiêu chí nào giữ vững tiêu chí ấy.